Είχε περίεργη έκφραση το πρόσωπό του. Ηταν σφιγμένος. Ηξερε ότι θα έπρεπε να πλημμυρίζει μέσα του από χαρά για μια ακόμη γενέθλια μέρα του υπεραιωνόβιου Ηρακλή. Ο Ηρακλής, η μεγάλη του αγάπη, η ιδέα που υπηρέτησε και υπηρετεί, γίνεται 108 χρόνων.
Η χαρά για αυτό είναι δεδομένη. Δεν μπορούσε όμως να ξεπεράσει το “μάγκωμα”, τη θλίψη για την κατάσταση τριγύρω. Μια έντονη πάλη συναισθημάτων στον 85χρονο, Νίκο Ατματζίδη που από σεβασμό στην ημέρα του Ηρακλή δέχτηκε να ανοίξει την πόρτα του σπιτιού του στη “M” παρά τη στεναχώρια που είχε -και- από το πρόσφατο αποτέλεσμα του ποδοσφαίρου. Για τον ίδιο συμπληρώνονται φέτος 70 χρόνια στον σύλλογο.
Ηταν το 1946. Δεκαπέντε χρονών έβγαλε το πρώτο του δελτίο στον Ηρακλή, στο τμήμα κολύμβησης. Ολα αυτά τα χρόνια δεν έπαψε ποτέ να είναι εδώ.
Η “M” ζήτησε από τον γεννημένο στις 21 Μαϊου 1931, ιστορικό πρόεδρο του Ηρακλή να της επιτρέψει να γράψει τις σκέψεις του σε πρώτο ενικό. Σαν μια διήγηση, σαν μια διδαχή. Για τα γενέθλια ενός τεράστιου συλλόγου. Και θυμήθηκε…
Το μπλε και το άσπρο
“Η σημερινή μέρα με βρίσκει να θέλω να γιορτάσω με όλη τη δύναμή μου αλλά δεν μπορώ. Από τη μια είναι το μεγαλείο του Ηρακλή. Η συμπλήρωση 108 χρόνων. Δεν μπορείς παρά να υποκλιθείς. Από την άλλη, με θλίβει η κατάσταση που βρίσκεται ο Ηρακλής. Με στεναχώρεσε και το αποτέλεσμα του ποδοσφαίρου. Ολη τη μέρα σκέφτομαι τον Ηρακλή. Είναι μέσα στη ζωή μου.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη, την πρώτη μέρα που αντίκρυσα το μπλε και το άσπρο του Ηρακλή. Ημουν 15 χρόνων, ήταν 20 Ιουνίου του 1946 και ο ξάδερφός μου, ο Ιωάννης Λαϊνόπουλος με έφερε στη Θεσσαλονίκη για να γραφτώ στο κολυμβητικό τμήμα. Εμείς τότε μέναμε με την οικογένειά μου στην Κατερίνη. Εξι χρόνια νωρίτερα, το 1940 είχαμε έρθει από την πρώην ΕΣΣΔ. Γεννήθηκα στη Γάγγρα κοντά στο Σοχούμ, εκεί που βρέθηκε ο πατέρας μου, μετά τη Γενοκτονία των Ποντίων. Η οικογένειά του έμενε στην Κερασούντα. Τη γιαγιά μου και τα έξι αδέρφια του πατέρα μου, τα έσφαξαν οι Τούρκοι. Ο παππούς μου και ο μπαμπάς μου, ήταν έμποροι, έλειπαν τότε, είχαν πάει στη Ρωσία. Εμελλε να μην γυρίσουν ποτέ.
Μια Αρμένισσα δάσκαλα
Εκείνη τη μέρα που πήγα στον Ηρακλή, είδα το μπλε και το άσπρο του συλλόγου και είπα αμέσως στον ξάδερφό μου: “Σε αυτή την ομάδα θέλω να πάω”. Θυμήθηκα μια Αρμένισσα δασκάλα, με ελληνικές ρίζες, τη Βίντια, που είχαμε στη Γάγγρα. Μας είχε μάθει για την ελληνική σημαία, για το χρώμα, το “Ελευθερία ή Θάνατος”. Και είπα αμέσως, “Ηρακλής”. Αρχισα να κολυμπάω στον Ηρακλή παράλληλα με τις σπουδές μου στον “Ευκλείδη” από όπου τελείωσα μηχανολόγος. Αυτόν τον τομέα υπηρέτησα και ως καθηγητής σε τεχνικές Σχολές. Το 1965, ίδρυσα τον “Δημόκριτο”, στη Θεσσαλονίκη, με τους 6500 Σπουδαστές και τους 400 καθηγητές ενώ υπήρξε περίοδος που ήμουν και Πρόεδρος των Ιδιωτικών Σχολείων της Ελλάδας.
Πρώτα με τον Σπάιτς
Αρχισα να δραστηριοποιούμαι, παραγοντικά, πλέον, το 1969. Τη σεζόν που είχε προηγηθεί ήμασταν χαμηλά. Με προπονητή τον Λιούμπισα Σπάιτς αρχίσαμε ανοδική πορεία. Στην 6η θέση αρχικά και στην 4η στην επόμενη που ήταν και η σεζόν με το ρεκόρ εισιτηρίων στο Καυτανζόγλειο, στο παιχνίδι με τον Παναθηναϊκό. Εγώ εκπροσωπούσα τη νεολαία και ήθελα από τον Ηρακλή να κερδίζει και τους τρεις της Αθήνας. Θα έλεγα ότι ήμουν αγαπητός ώστε όταν με αφήσανε εκτός ψηφοδελτίου για τη νέα διοίκηση, ο κόσμος φώναζε το όνομά μου.
Το γράμμα από την Τασκένδη
Για πρώτη φορά ανέλαβα πρόεδρος στον Γ.Σ. τον Σεπτέμβριο του 1974. Ημασταν αρκετοί νεαροί σύμβουλοι τότε σε μια παράταξη που έφερε το όνομα “Αλλαγή”. Ο Γ.Σ. είχε 18 τμήματα και το ποδόσφαιρο ανήκε εκεί αφού δεν υπήρχαν ακόμη ΠΑΕ. Στους ήδη καλούς παίκτες που έχουμε φέρνουμε κι άλλους, όπως π.χ. τον Αντονίεβιτς και έναν ακόμη επιθετικό, τον Νίκο Πανταζή. Κάποια στιγμή, ένας ξάδερφός μου, ο μηχανουργός, Γιώργος Πολωνίδης που έμενε στην Τασκένδη μου στέλνει ένα γράμμα (γύρω στα Χριστούγεννα του 1974) και μου λέει ότι εκεί παίζει ένας καταπληκτικός παίκτης που τον λένε Χατζηπαναγή. Περίπου 15 μέρες μετά φθάνει ένα περιοδικό που ανέφερε τους 34 καλύτερους ποδοσφαιριστές της ΕΣΣΔ για το 1973. Στη θέση του έξω αριστερά είχε πρώτο τον Μπλαχίν και δεύτερο τον Χατζηπαναγή. Αθόρυβα άρχισα τα ταξίδια, χωρίς να ξέρει κανείς τίποτα. Ενας από τους ανθρώπους που τότε με βοήθησαν πολύ ήταν ο Ηρακλειδέας έμπορος, Νίκος Καραλής που ήταν ξάδερφος του Συνταγματάρχη, Ανδρέα Καραλή που είχε διατελέσει πρόεδρος του Ηρακλή. Λόγω του εμπορίου ο Νίκος είχε σχέση με την ΕΣΣΔ. Επρεπε να ξεπεραστούν αρκετά προβλήματα. Στην ΕΣΣΔ δεν ήξεραν τι είναι μεταγραφή. Τότε π.χ. έπαιρνε τηλέφωνο ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου και έλεγε σε μια ομάδα, “ο παίκτης θα πάει εκεί”. Επρεπε να ξεπεραστούν προβλήματα όπως π.χ. με τη βίζα του πατέρα του Βασίλη, του Κυριάκου για να έρθει στην Ελλάδα.
“Θα μας στείλουν στη Σιβηρία”
Ηρθανε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1975, ο Βασίλης όμως είχε υπογράψει από την προηγούμενη άνοιξη. Τότε, είχα το δελτίο στην τσέπη και ήμουν στη Μόσχα. Θα έμενα λίγες μέρες γιατί το αεροπλάνο πετούσε κάθε Σάββατο για την Ελλάδα. Εμφανίστηκε ο Ολυμπιακός. Είχε στείλει τέλεξ στην ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Ρωσίας που έλεγε ότι “δίνουμε 10 εκ. για το δελτίο του Χατζηπαναγή”. Τους πληροφόρησαν ότι το δελτίο πλέον το έχω εγώ. Με ψάξανε, με βρήκανε στη Μόσχα, “να σου κάνουμε το τραπέζι”, και μου είπανε: “Ο παππούς, ο Γουλανδρής δηλαδή, δίνει 10 εκατομμύρια για το δελτίο”. Εγώ κατάλαβα τι υπονόησαν και τους λέω: “Θα πλακωθούμε εδώ, θα μας στείλουνε στη Σιβηρία και δεν θα μας βρει κανείς”. Μου ζήτησαν συγνώμη και τελείωσε το θέμα. Το 1977 η γενική συνέλευση του Ηρακλή με έκανε επίτιμο πρόεδρο για την έλευση του Χατζηπαναγή. Ναι, ξόδεψα αρκετά χρήματα, είχα όμως. Ο Ηρακλής δεν επιβαρύνθηκε τίποτα. Θέλω να πω πάντως ότι στάθηκα και λίγο τυχερός σε όλο αυτό. Κατά καιρούς, από κάποιους, δίνεται μεγάλη διάσταση, ας είμαστε όμως λίγο μετριοπαθείς.
Με Κατσάνη
Τον Ιβάνωφ δεν τον πρόλαβα καθώς εγώ στον Ηρακλή ήρθα το 1946. Τον άλλο όμως Εθνικό μας Ηρωα, τον Γεώργιο Κατσάνη, τον θυμάμαι, τότε στο Καυτανζόγλειο όταν ήμουν έφορος του ποδοσφαίρου, να τελειώνουν οι αθλητές του Στίβου την προπόνηση και να μπαίνει η ποδοσφαιρική ομάδα. Ο Ηρακλής είναι κάτι πολύ πιο πάνω από ένα σωματείο. Οι Εθνικοί Ηρωες, οι Ολυμπιονίκες, οι σπουδαίοι αθλητές, η πορεία όλα αυτά τα χρόνια, τόσοι και τόσοι άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ομάδα, τα παιδιά στις εξέδρες, ο κόσμος μας. Μου σφίγγει την ψυχή η συμπεριφορά κάποιων ανθρώπων που ήταν στον Γ.Σ. Αποδείχτηκε ότι δεν αγαπούσαν τον Ηρακλή.
Πέρασε πολλές μπόρες
Αν τον αγαπάς τον Σύλλογο είσαι στην πρώτη γραμμή. Δεν τον αφήνεις μόνο. Δεν νιώθω ποτέ κούραση γιατί κάνω κάτι που αγαπώ. Δεν μπορεί κανείς να μου πει ότι, “έχω κάτι καλύτερο από τον Ηρακλή”. Ο Ηρακλής πέρασε πολλές μπόρες. Τις ξεπέρασε όμως. Ισως αυτή που περνάει τώρα να είναι η πιο μεγάλη. Σκέφτομαι ότι ο Θεός τον αγαπάει τον Ηρακλή και με επιμονή, υπομονή και πείσμα, θα την περάσουμε και αυτή”.