Εκτοξεύτηκε το χρέος των ΗΠΑ: Πώς η «τρύπα» των 40 τρισ. δολαρίων απειλεί την Ευρώπη

Σε διεθνές οικονομικό πρόβλημα φαίνεται πως εξελίσσεται το διογκούμενο δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο ξεπέρασε το ιστορικό ορόσημο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.  

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Politico, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διεθνώς σκαρφάλωσαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, καθώς οι αγορές διακατέχονται από έντονη ανησυχία για τη βιωσιμότητα των αμερικανικών δημοσιονομικών, την ώρα που η γεωπολιτική αστάθεια, η δημογραφική γήρανση και οι αβέβαιες επιπτώσεις των τεχνολογικών εξελίξεων ασκούν ασφυκτικές πιέσεις στα ταμεία της Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, οι αναταράξεις αυτές μεταφέρονται άμεσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με τα κράτη της Ευρώπης να καλούνται πλέον να ανταγωνιστούν την αμερικανική οικονομία για την προσέλκυση κεφαλαίων από την παγκόσμια δεξαμενή αποταμιεύσεων, με τον ανταγωνισμό, ωστόσο, να γίνεται πιο έντονος λόγω των τεράστιων κεφαλαίων που δανείζονται οι τεχνολογικοί κολοσσοί των ΗΠΑ με στόχο την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Πιέσεις στα ευρωπαϊκά ομόλογα και πολιτικοί τριγμοί

Το κόστος δανεισμού της Γερμανίας για τη δεκαετία, που αποτελεί το σημείο αναφοράς για την Ευρωζώνη, σημείωσε υψηλό δεκαπενταετίας, ακολουθώντας το ρεκόρ 19 ετών στις αποδόσεις του αμερικανικού τριανταετούς ομολόγου, ως απόρροια των φόβων για επιστροφή του πληθωρισμού και διεύρυνση του ελλείμματος των ΗΠΑ.

Ενόψει του σχεδιασμού των προϋπολογισμών για το επόμενο έτος, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται προ δύσκολων διλημμάτων, αν και παρά την ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών, θεωρείται πιθανή η επιβολή νέων φορολογικών επιβαρύνσεων ή η περικοπή δημοσίων δαπανών. Το γεγονός αυτό αναμένεται να επηρεάσει τις επικείμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία.

Στη Γαλλία, η ηγέτιδα της ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της οικονομικής πολιτικής του Εμανουέλ Μακρόν, αποδίδοντας την αύξηση των επιτοκίων στα αποτελέσματα της τελευταίας δεκαετίας και ζητώντας κάθαρση στα δημόσια οικονομικά. Από την πλευρά του, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λεμέρ κατηγόρησε την παράταξή της για συστηματική παρεμπόδιση των μεταρρυθμίσεων, όπως η απόσυρση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.

Η απειλή της αναχρηματοδότησης και το αυξημένο κόστος

Κι όλα αυτά την ώρα που η Γαλλία βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση, καθώς η μακροχρόνια έλλειψη δημοσιονομικής προσαρμογής έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, οδηγώντας το κόστος δανεισμού της πάνω από το αντίστοιχο της Ιταλίας. Η κατάσταση αυτή εκθέτει το Παρίσι στον κίνδυνο αναχρηματοδότησης, ένα πρόβλημα που αγγίζει το σύνολο των ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

Τα δημόσια χρέη στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν σημαντικά την τελευταία εικοσαετία λόγω διαδοχικών κρίσεων και της γήρανσης του πληθυσμού, φτάνοντας κοντά στο 88% του ΑΕΠ. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει περαιτέρω επιδείνωση λόγω των πολεμικών συρράξεων σε Ιράν και Ουκρανία. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων στην ενέργεια, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν νέες αυξήσεις.

Ως αποτέλεσμα, τίτλοι που εκδόθηκαν με σχεδόν μηδενικό επιτόκιο πρέπει τώρα να ανανεωθούν με πολύ υψηλότερα επιτόκια. Ενδεικτικό της κατάστασης, άλλωστε, είναι το γεγονός ότι στη Γαλλία, οι δαπάνες για τόκους χρέους αναμένεται να υπερτετραπλασιαστούν έως το 2030, στερώντας πόρους από την υγεία, την πράσινη μετάβαση και την άμυνα.

Αντίστοιχες προκλήσεις αντιμετωπίζουν και άλλες χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, αν και η Ρώμη επωφελείται από τη συγκριτική ομαλοποίηση των επιτοκίων της, ενώ η Μαδρίτη ενισχύεται από τη δημογραφική και οικονομική της διεύρυνση.