«100 χρόνια ΠΑΟΚ»: Η δεύτερη μέρα του συνεδρίου εστίασε στην οπαδική κουλτούρα

Με πολύ ενδιαφέρουσες ομιλίες συνεχίστηκε η δεύτερη μέρα του συνεδρίου «100 χρόνια ΠΑΟΚ, ποδόσφαιρο και Κοινωνία», εστιάζοντας στο κομμάτι του οπαδισμού, με ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο του ΠΑΟΚ.

Η 5η συνεδρία περιείχε την ομιλία του Δημήτρη Καταϊφτσή, με τίτλο «Ο ΠΑΟΚ των “από τα κάτω”: τοπικότητα, γειτονιά και οπαδική κουλτούρα – εθνογραφικές σημειώσεις από το καφενείο της γειτονιάς», ο οποίος εστίασε στη σύνδεση της οπαδικής ταυτότητας του ΠΑΟΚ με τη γειτονιά, την τοπικότητα και τις καθημερινές κοινωνικές σχέσεις.

Οι εθνογραφικού χαρακτήρα παρατηρήσεις στο καφενείο της γειτονιάς, ανέδειξαν τον ρόλο των καθημερινών συναντήσεων και των βιωμένων εμπειριών στη συγκρότηση και αναπαραγωγή της οπαδικής κουλτούρας.
Από την πλευρά της, η Φωτεινή Τσιμπιρίδου προσέγγισε την οπαδική κουλτούρα ως πεδίο τελετουργικής επαναμάγευσης του κόσμου σε περιόδους κρίσης, ενώ δόθηκε έμφαση στην επανεξέταση της έμφυλης επιθυμίας και των αντιφάσεων της οπαδικής κοινότητας, πέρα από τη βία του σεξιστικού λόγου, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες συλλογικής έκφρασης, συναισθηματικής σύνδεσης και νοηματοδότησης της καθημερινής ζωής.

Ο Νίκος Μανώλας ανέλυσε τις «Οπαδικές κοινότητες στον ψηφιακό χώρο: μια μελέτη περίπτωσης από το curvagreek.gr», εξετάζοντας την συγκρότηση και την λειτουργία των οπαδικών κοινοτήτων στο διαδίκτυο.
Από την πλευρά της, η Γεωργία Σαρικούδη στην ομιλία της με τίτλο «Ποδόσφαιρο και σχολική μικρο-πολιτική: οι ΠΑΟΚτσήδες ως “άλλοι” σε αθηναϊκό σχολείο», αναφέρθηκε στον ρόλο της οπαδικής ταυτότητας στις καθημερινές σχέσεις και τις κοινωνικές δυναμικές του σχολικού περιβάλλοντος. Μέσα από την περίπτωση των μαθητών που υποστηρίζουν τον ΠΑΟΚ σε ένα αθηναϊκό σχολείο, αναδεικνύονται οι διαδικασίες συγκρότησης της ετερότητας, οι σχέσεις ένταξης και αποκλεισμού και η σύνδεση του ποδοσφαίρου με τις ταυτότητες και τις ιεραρχίες της καθημερινής ζωής.

Η περίπτωση του Σ.Φ. ΠΑΟΚ Νεάπολης «Μπέλλος»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία του Αλέξανδρου Ίτσιου, με τίτλο «ΠΑΟΚ: “Λόγος ύπαρξης, αιτία θανάτου” — Ο οπαδισμός μέσα από τον Σύνδεσμο Φίλων Νεαπόλεως: Μπέλλος 1963», προσέγγισε την οπαδική κουλτούρα μέσα από την εμπειρία ενός συνδέσμου φιλάθλων του ΠΑΟΚ. Εστίασε στη σημασία της οπαδικής ταυτότητας, στους δεσμούς της κοινότητας και στις βιωμένες εμπειρίες των μελών της, διερευνώντας τη σχέση ανάμεσα στην αφοσίωση στην ομάδα, τη συλλογική μνήμη και τις αντιφάσεις που διαμορφώνουν την καθημερινότητα των οπαδών.

Για την οπαδική κουλτούρα ως πεδίο συλλογικής μνήμης, αντίστασης και αποκατάστασης της αξιοπρέπειας μίλησε και η Ρόζα Βασιλάκη. Αναφέρθηκε στην μετατροπή της προσφυγικής εμπειρίας και της περιφερειακής θέσης του συλλόγου σε πηγή συλλογικής ταυτότητας και πολιτισμικής συνοχής, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σχέση Θεσσαλονίκης και Αθήνας.
Η παρουσίαση του Θωμά Σιώμου εξέτασε τους πολιτικούς μετασχηματισμούς της Μεταπολίτευσης και την επίδρασή τους στην πορεία και το κοινωνικοπολιτικό στίγμα των οπαδών του ΠΑΟΚ. Μέσα από ιστορικά γεγονότα, δημοσιεύματα, συνεντεύξεις και βιβλιογραφικές πηγές, επιχείρησε να αναδείξει την πολιτική πολυσημία της οπαδικής ταυτότητας και να κατανοήσει τις αντιθέσεις που διαμορφώνουν το πεδίο έως σήμερα.
Ακόμη, ο Κωνσταντίνος Ζαγάρας εξέτασε τη σχέση του ΠΑΟΚ με τις σύγχρονες εξελίξεις στο ποδόσφαιρο, εστιάζοντας στην ένταση ανάμεσα στη λαϊκή ταυτότητα και την αυξανόμενη εμπορευματοποίηση του αθλήματος. Ο ομιλητής εστίασε στις προκλήσεις για τη διατήρηση του κοινωνικού και συλλογικού χαρακτήρα του ποδοσφαίρου.

Η επιστολή του ΠΑΟΚ στον Ελευθέριο Βενιζέλο

Ξεχωριστό, ιστορικό ενδιαφέρον είχε η ομιλία του Μιχάλη Κουσκουρίδη που ανέδειξε τα προβλήματα του συλλόγου στα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του, μέσα από την αρθρογραφία της εποχής, με αφορμή την επιστολή του ΠΑΟΚ προς τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο το 1929. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αναζήτηση γηπέδου, στα οικονομικά ζητήματα, στη διαμόρφωση της ταυτότητας του ΠΑΟΚ και στον ρόλο του ως αρωγού των προσφυγικών σωματείων της Θεσσαλονίκης, ως παράγοντα που συνέβαλε στην ισχυροποίησή του.
Η παρουσίαση του Λουκά Τσίπτσιου εξέτασε τον ρόλο των Κωνσταντινουπολιτών στην ίδρυση του ΠΑΟΚ και τη διαμόρφωση της ταυτότητάς του στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου.
Η παρουσίαση του Νίκου Γιαννόπουλου εξέτασε τις ιστορικές διαδρομές και τους μετασχηματισμούς του Δικέφαλου Αετού του ΠΑΟΚ, αναδεικνύοντας τη συμβολή του στη συμβολική συγκρότηση και την ταυτότητα του συλλόγου.
Σε ό,τι αφορά στην 8η συνεδρία, ο Ραϋμόνδος Αλβανός ασχολήθηκε με τις χρήσεις της Ιστορίας και τη συγκρότηση της συλλογικής ταυτότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξετάζοντας την περίπτωση του ΠΑΟΚ. Εστίασε στον τρόπο με τον οποίο το ιστορικό παρελθόν αξιοποιήθηκε στις ψηφιακές κοινότητες των οπαδών, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση συλλογικών αφηγήσεων, στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στην ενίσχυση της σύνδεσης με την ομάδα.

Ο οπαδικός λόγος στην αθλητική δημοσιογραφία της Θεσσαλονίκης

Ο Τάσος Χατζηαναστασίου εξέτασε την ένταξη του οπαδικού λόγου στην αθλητική δημοσιογραφία της Θεσσαλονίκης κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο αποτυπώθηκε και αναδείχθηκαν οι μεγάλες επιτυχίες του ΠΑΟΚ μέσα από τον Τύπο της εποχής.
Ο Παναγιώτης Γιαννόπουλος εξέτασε τις προσλήψεις της ίδρυσης του ΠΑΟΚ στον Τύπο της Θεσσαλονίκης το 1926, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο τα δημοσιεύματα της εποχής παρουσίασαν τη δημιουργία του συλλόγου.

Το πρόγραμμα της Κυριακής (11/10)

9.00–10.30 | Ένατη Συνεδρία: Ο ΠΑΟΚ σε κάθε γήπεδο, σ’ όλη τη γη

10.30–12.00 | Δέκατη Συνεδρία: Ο ΠΑΟΚ στην τέχνη, στον Πολιτισμό και στον νέο ψηφιακό κόσμο

12.30–14.00 | Ενδέκατη Συνεδρία: Ποδοσφαιριστές και αθλητές

14.45–15.00 | Τελικά Συμπεράσματα – Κλείσιμο Συνεδρίου