Μια χαρτοπετσέτα, μια replica και το «Χέρι του Θεού» - Μπορώ να έχω λίγο το λογαριασμό;

Πόσες ώρες έχεις περιμένει στην ουρά για να αποκτήσεις ένα εισιτήριο για το ντέρμπι; Πόσα χρήματα έχεις δαπανήσει για να αποκτήσεις τη φανέλα του αγαπημένου σου παίκτη ή την επετειακή φανέλα της ομάδας που υποστηρίζεις από παιδί; Πόσο θα ήθελες να αποκτήσεις την μπάλα που έστειλε ο Άγγελος Χαριστέας στα δίχτυα στα γήπεδα της Πορτογαλίας χαρίζοντας στην Εθνική Ελλάδος το βαρύτιμο τρόπαιο του Euro το 2004;

Δε θα ήθελες και μια φανέλα υπογεγραμμένη από τον Μαραντόνα, τον Μέσι, τον Πελέ, τον Κριστιάνο, τον Ρονάλντο, τον Ντελ Πιέρο, τον Τότι, τον Πίρλο, τον Καφού, τον Εμπαπέ; Ή κάτι «δικό τους»; Ένα ζευγάρι παπούτσια, την μπάλα από έναν «ιστορικό» αγώνα ή κάτι που να θυμίζει εκείνη τη στιγμή που τα δάκρυα κύλησαν αβίαστα στα πρόσωπο σου και το χαμόγελο που σχηματίστηκε έμοιαζε με εκείνο που είχες όταν ήσουν μικρός και σου έπαιρναν παγωτό. 

Κάθε φορά που το πορτοφόλι ενός φιλάθλου ανοίγει και η αγορά αφορά μια φανέλα, μια μπάλα, ένα παπούτσι, ένα εισιτήριο, ένα κασκόλ ή ένα αντικείμενο που τον φέρνει πιο κοντά στην αγαπημένη του ομάδα και στους ήρωες του, τα χρήματα παύουν να έχουν την αξία τους. Είναι ένα μέσο που μετατρέπεται σε αναμνήσεις, συγκίνηση, ευκαιρία να ζήσεις από την κερκίδα έναν σπουδαίο τελικό και να αποκτήσεις κάτι πραγματικά «δικό τους». Όταν, μάλιστα, ποικίλα αντικείμενα από ιστορικά παιχνίδια μπαίνουν σε διαδικασία δημοπρασίας, τότε ο φίλαθλος γίνεται συλλέκτης και εκείνα κομμάτια της ιστορίας που η αξία τους μπορεί να εκτοξευτεί σε ύψη που κανείς δε φανταζόταν. 

Η πρόσφατη πώληση της μπάλας από το ιστορικό παιχνίδι της προημιτελικής φάσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1986 ανάμεσα σε Αργεντινή και Αγγλία που σημαδεύτηκε από το «Χέρι του Θεού» έρχεται να το αποδείξει. Σαράντα χρόνια από εκείνο το παιχνίδι, αρκετές μνήμες ξύπνησαν στο νου κάθε φιλάθλου όταν η μπάλα του αγώνα βγήκε στο σφυρί και οδήγησε το νέο της κάτοχο να δαπανήσει το ποσό των 2.9 εκατομμυρίων ευρώ (!) για να την κάνει δική του.

Ο Αλί Μπιν Νασέρ από την Τυνησία, ο οποίος διαιτήτευσε σε εκείνο το παιχνίδι, είχε παραλάβει την μπάλα στο τέλος του αγώνα στο στάδιο Αζτέκα και την κράτησε για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Το 2022 την πούλησε έναντι του ποσού των δύο εκατομμυρίων και ένα χρόνο αργότερα υπέγραψε επιστολή για να επιβεβαιώσει τη γνησιότητα της. Ο νέος της ιδιοκτήτης θέλησε να την πουλήσει ξανά αλλά οι προσφορές δεν πληρούσαν τα ελάχιστα κριτήρια που είχε θέσει και τρία χρόνια αργότερα, το 2026, η μπάλα βρήκε τη θέση της στο σπίτι του νέου της συλλέκτη έναντι ενός ποσού που πλησίαζε τα τρία εκατομμύρια. 

Η «ιστορική» μπάλα που ο Μαραντόνα έστειλε στα δίχτυα με το χέρι και χάρισε στην χώρα του την πρόκριση στα ημιτελικά του Μουντιάλ δεν είναι το μόνο αντικείμενο που πουλήθηκε σε αρκετά υψηλό ποσό. Οι δημοπρασίες έχουν αποδείξει ότι τα αντικείμενα του αθλητισμού γίνονται κομμάτι έντονης ζήτησης και οδηγούν τους φιλάθλους στη δαπάνη μεγάλων ποσών για την απόκτηση τους. Και οι τιμές δεν αφορούν μόνο φανέλες και μπάλες. Παπούτσια, κάρτες, μετάλλια, τρόπαια, ρακέτες, γάντια, ακόμη και αντικείμενα με πιο παράξενη σύνδεση με έναν αθλητή έχουν περάσει από δημοπρασίες και έχουν καταλήξει σε εντυπωσιακά ποσά.

Δύο φανέλες και μια χαρτοπετσέτα

Ένα από τα πιο ακριβά αθλητικά αναμνηστικά που έχουν πουληθεί ποτέ είναι η φανέλα που φορούσε ο Ντιέγκο Μαραντόνα σε εκείνη την αναμέτρηση. Τον Μάιο του 2022 η φανέλα του Αργεντίνου τέθηκε σε δημοπρασία από τον πρώην παίκτη της Αγγλίας, Στιβ Χοτζ, ο οποίος είχε ανταλλάξει φανέλες μαζί του μετά τον αγώνα, και πουλήθηκε έναντι του ποσού των 7.14 εκατομμυρίων λιρών. 

Είναι κάπως αποδεκτό μια φανέλα που φορέθηκε σε έναν ιστορικό αγώνα να πουληθεί για περισσότερα από επτά εκατομμύρια λίρες αλλά γιατί κάποιος να δαπανήσει για μια χαρτοπετσέτα 762.000 λίρες; Γιατί δεν ήταν μια οποιαδήποτε χαρτοπετσέτα, αλλά εκείνη που υπογράφηκε το πρώτο συμβόλαιο του Λιονέλ Μέσι με την Μπαρτσελόνα, όταν ήταν μόλις 13 ετών. Τον Μάιο του 2024 η χαρτοπετσέτα με το συμβόλαιο του Αργεντίνου τέθηκε προς πώληση από τον ατζέντη ποδοσφαίρου, Οράσιο Γκατζόλι, υπογράφηκε σε μια συνάντηση σε εστιατόριο που διοργάνωσε ο διευθυντής της Μπαρτσελόνα, Κάρλες Ρεξάχ, ο οποίος κάλεσε τον πατέρα του Μέσι, Χόρχε, σε μεσημεριανό γεύμα, μετά την πρώτη δοκιμαστική περίοδο του Μέσι με τον σύλλογο. Ήταν γραμμένη στα ισπανικά και ανέφερε: «Στη Βαρκελώνη, στις 14 Δεκεμβρίου 2000 και παρουσία των κυρίων Μινγκέγια και Οράσιο, ο Κάρλες Ρεξάχ, αθλητικός διευθυντής της Μπαρτσελόνα, συμφωνεί, υπό την ευθύνη του και ανεξάρτητα από τυχόν διαφωνίες, να υπογράψει τον παίκτη Λιονέλ Μέσι, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρήσουμε τα συμφωνηθέντα ποσά».

Η φανέλα που φορούσε ο Πελέ στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958 πουλήθηκε έναντι 4,9 εκατομμυρίων δολαρίων καταγράφοντας ένα από τα υψηλότερα ποσά που έχουν δοθεί ποτέ για ποδοσφαιρική φανέλα ενώ εκείνη που φορούσε το 1970 στον τελικό ανάμεσα σε Βραζιλία και Ιταλία δημοπρατήθηκε το 2002 και πουλήθηκε έναντι του ποσού των 157.750 λιρών.

Τέσσερα μετάλλια αξίας 650.000 και το ψεύτικο τρόπαιο

Το 1968, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έγινε η πρώτη αγγλική ομάδα που κατέκτησε το Κύπελλο Πρωταθλητριών. Στον τελικό απέναντι στην Μπενφίκα, ο Τζορτζ Μπεστ πέτυχε ένα από τα γκολ της ιστορικής νίκης με 4-1 στην παράταση. Το μετάλλιο του βγήκε σε δημοπρασία το 2010 και πουλήθηκε για 156.000 λίρες.

Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1966, η εθνική ομάδα της Αγγλίας θα έφτανε στη μοναδική της μέχρι και σήμερα κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο Άλαν Μπολ ήταν μόλις 21 ετών όταν φόρεσε το μετάλλιο του παγκόσμιου πρωταθλητή, το οποίο το 2022 δημοπρατήθηκε και πουλήθηκε για 200.000 λίρες.

Από τον ίδιο ιστορικό τελικό, ο Νόμπι Στάιλς, βασικό μέλος της εθνικής Αγγλίας που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966, είχε στην κατοχή του τόσο το μετάλλιο του Μουντιάλ όσο και το μετάλλιο από την κατάκτηση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Τα δύο μετάλλια πουλήθηκαν μαζί το 2010 για 250.000 λίρες.

Το παράδοξο εκείνου του τελικού ήταν ότι λίγο πριν από το εναρκτήριο λάκτισμα το τρόπαιο είχε κλαπεί ενώ βρισκόταν σε έκθεση στο Λονδίνο, υπό τη φύλαξη της εταιρείας γραμματοσήμων Stanley Gibbons. Εν τέλει, βρέθηκε λίγες ημέρες αργότερα, κρυμμένο κάτω από έναν φράχτη στο νότιο Λονδίνο, από τον Πικλς, έναν σκύλο που βγήκε βόλτα με τον ιδιοκτήτη του.

Το αντικείμενο που βγήκε σε δημοπρασία το 1997 και πωλήθηκε έναντι του ποσού των 254.500 λιρών θεωρήθηκε αντίγραφο του αυθεντικού τροπαίου, το οποίο είχε κατασκευάσει η Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. Ένα «ψεύτικο» Παγκόσμιο Κύπελλο για ένα τέταρτο του εκατομμυρίου λίρες είναι, ίσως, το καλύτερο παράδειγμα για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η αξία ενός αντικειμένου όταν πίσω του υπάρχει μια ιστορία.

Ένα βιβλίο και το FA Cup

Κάποιες φορές, η ιστορία του αθλητισμού δεν κρύβεται σε ένα γκολ, μια φανέλα ή ένα τρόπαιο αλλά σε απλές σελίδες χαρτιού. Το 1859, η Σέφιλντ κατέγραψε σε ένα μικρό βιβλίο τους κανόνες που διέπουν το παιχνίδι της. Πρόκειται για το παλαιότερο γνωστό βιβλίο κανόνων του ποδοσφαίρου, που αναφέρεται σε παραβάσεις, δυνατά μαρκαρίσματα, στο τι ισχύει όταν η μπάλα βγαίνει εκτός αγωνιστικού χώρου ενώ περιέχει και τον κανόνα του χεριού. Σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, το συγκεκριμένο βιβλίο τέθηκε σε δημοπρασία και πουλήθηκε για 881.250 λίρες.

Το FA Cup είναι η αρχαιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση στον κόσμο και για πολλές δεκαετίες η κατάκτησή του θεωρούνταν μεγαλύτερη επιτυχία ακόμη και από την κατάκτηση του πρωταθλήματος. Το τρόπαιο που χρησιμοποιήθηκε από το 1886 έως το 1910 αποτελεί ένα αντικείμενο που συνδέεται με τις απαρχές του οργανωμένου ποδοσφαίρου. Το 2020, το συγκεκριμένο τρόπαιο άλλαξε χέρια έναντι του ποσού των 760.000 λιρών.