Ματσάρι: Οι αρχές, η ευελιξία στο 3-5-2 και το χρυσό περγαμόντο
Δεν είναι απλώς ένας προπονητής με περισσότερους από 700 αγώνες στην άκρη του πάγκου, ο Βάλτερ Ματσάρι είναι ένας τεχνικός με ξεκάθαρη φιλοσοφία, αυστηρές αρχές και μια πορεία που χτίστηκε προσεκτικά βήμα βήμα, μακριά από εύκολες διαδρομές.
Η καριέρα του δεν άρχισε με μεγάλα ονόματα αλλά στηρίχθηκε στη σταδιακή εξέλιξη. Το «κλειδί» της επιτυχίας του ήταν ότι δημιούργησε ανταγωνιστικές ομάδες και κατάφερε να καθιερωθεί ως ένας προπονητής που μπορεί να «χτίζει» σύνολα. Όπως έχει αναλύσει ο ίδιος σε παλαιότερη συνέντευξη του: «Η προπονητική μου καριέρα άρχισε με την ομάδα νέων της Μπολόνια και είμαι περήφανος που βρέθηκα στη Serie A μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια ως προπονητής.
Στη διαδρομή προπόνησα στην τέταρτη, τρίτη και δεύτερη κατηγορία του ιταλικού πρωταθλήματος. Κάθε σεζόν ήταν ένα βήμα προς τα πάνω οδηγώντας με στην κορυφαία κατηγορία της Ιταλίας και αργότερα στην Premier League της Αγγλίας. Ακόμη και οι καλύτεροι προπονητές που ξεκινούν από χαμηλότερες κατηγορίες συνήθως χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να προσαρμοστούν, να εξελιχθούν και να φτάσουν στην κορυφή. Για μένα ήταν μια εντυπωσιακή άνοδος».
Οι βασικές αρχές του
Από τα πρώτα βήματα στις χαμηλές κατηγορίες της Ιταλίας μέχρι και την καθιέρωση του στη Serie A και την εμπειρία της Premier League, o 64χρονος τεχνικός στηρίχθηκε σε ένα σύνολο αξιών που δύσκολα διαπραγματεύεται και αυτές δεν είναι άλλες από τον σεβασμό στους ρόλους, την πειθαρχία και την απόλυτη προσήλωση στη δουλειά. «Όπου κι αν πήγαινα, ενημέρωνα τη διοίκηση ότι ήμουν απόλυτα σοβαρός στις αρχές μου», παραδέχθηκε σε παλαιότερη συνέντευξη του.
Η πιο σημαντική εξ αυτών είναι ο σεβασμός στους ρόλους των άλλων. Όταν αποφοίτησε από το Εθνικό Προπονητικό Κέντρο της Ιταλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας στο Coverciano, έκανε μια διπλωματική εργασία που σχετιζόταν με το ρόλο και τις ευθύνες του βοηθού προπονητή. Μέσα από τη διατριβή του έμαθε ότι κάθε επίπεδο στη δομή ενός συλλόγου πρέπει να έχει καθορισμένες αρμοδιότητες, να εξελίσσεται και να τις φέρνει εις πέρας χωρίς παρεμβάσεις. Για τον Ιταλό προπονητή, κάθε μέλος, από τη διοίκηση μέχρι και τον τελευταίο άνθρωπο στο γήπεδο, πρέπει να γνωρίζει ακριβώς το πλαίσιο δράσης του. Η παρέμβαση κάποιου σε ζητήματα που αφορούν άλλους διαφορετικούς από την αρμοδιότητα του τομείς, αποτελεί εμπόδιο και όχι βοήθεια. Αυτή η προσέγγιση ήταν και είναι, όπως και ο ίδιος έχει υποστηρίξει, καθοριστική για την ανοδική του πορεία καθώς του επέτρεψε να ανέβει τα σκαλιά της προπονητικής του πορείας με αρκετές επιτυχίες στην πορεία.
Η προπόνηση, επιπλέον, αποτελεί σχεδόν «ιεροτελεστία». Δεν είναι απλώς ένα κομμάτι της καθημερινότητας, μια αγγαρεία που πρέπει να γίνει αλλά ένας βασικός μηχανισμός εξέλιξης που βοηθά στην πνευματική ετοιμότητα και την φυσική κατάσταση. Δυο στοιχεία εξίσου σημαντικά με την τεχνική κατάρτιση. Όποιος δεν ακολουθεί αυτό το πλαίσιο, δύσκολα μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του σύγχρονου ποδοσφαίρου.
Καθοριστικό ρόλο στη φιλοσοφία του παίζει η λειτουργία του συνόλου. Ο Ιταλός θεωρεί ότι οι παίκτες θα πρέπει να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύνολο, να μην βάζουν τον εαυτό τους πάνω από την ομάδα και να υπηρετούν σωστά το ρόλο τους. Χρειάζεται 22 ετοιμοπόλεμους παίκτες και όχι πέντε σταρ που θα γυρίζουν όλα γύρω τους. Κάθε ποδοσφαιριστής πρέπει να λειτουργεί με γνώμονα το επιθυμητό για την ομάδα αποτέλεσμα και όχι για προσωπικό του όφελος.
Σαφείς είναι οι απόψεις του και για τον ρόλο του προπονητή, ο οποίος θα πρέπει να διαχειρίζεται σωστά το υλικό του και να μην θέτει ποδοσφαιριστές σε δεύτερη μοίρα, οφείλει να καθορίζει ρόλους και πλαίσιο λειτουργίας, να δίνει ταυτότητα και κατεύθυνση στην ομάδα και να μην αποφασίζει μόνος του για τις μεταγραφές. «Ο προπονητής είναι σαν ένας καλλιτέχνης και αυτή είναι η δουλειά μου, η τέχνη μου. Γνωρίζω τον χαρακτήρα των παικτών μου. Είμαι διαθέσιμος για αυτούς 24 ώρες το 24ωρο. Μιλάω μαζί τους ατομικά και ως ομάδα, για τακτική και για άλλες πτυχές» επισημαίνει.
Το 3-5-2, η ευελιξία και το δεκάρι
Είναι ένθερμος υποστηρικτής του 3-5-2, ένα σύστημα στο οποίο η εμπειρία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Η πιο σημαντική αξία που διδάσκει είναι η ευελιξία. Οι ομάδες του όταν αμύνονται, υποχωρούν βαθιά κοντά στην περιοχή, κάτι που μπορεί να σπάσει το οφσάιντ και να οδηγήσει τον αντίπαλο να πιέσει όλο και περισσότερο. Του αρέσει να αμύνεσαι και ταυτόχρονα να δίνει πλάτος στην επίθεση ενώ θέλει να «τεντώνει» τον αντίπαλο.
Η πρόβλεψη μιας επικίνδυνης πάσας ή ένα απλό πλάγιο βήμα πέντε μέτρων μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια άψογη αμυντική λειτουργία και ένα γκολ. Του αρέσει να διαθέτει γρήγορους και έξυπνους αμυντικούς που μπορούν να του προσφέρουν θάρρος και υποστήριξη στην αναχαίτιση των επιθέσεων. Η διατήρηση μιας σταθερής γραμμής και η χρήση του οφσάιντ μπορεί να είναι πιο απλή σε σχέση με την τετράδα στην άμυνα, αλλά ο συγχρονισμός είναι κρίσιμος. Με τη βοήθεια των μέσων και των μπακ, υπάρχει πάντα ένας «έξτρα» παίκτης τόσο επιθετικά όσο και αμυντικά. Αυτό είναι θεμελιώδες για την αποτελεσματική λειτουργία της άμυνας.
Το κέντρο πρέπει να κρατά τον ρυθμό, οι μέσοι να μην είναι στατικοί και να προσφέρουν ισορροπία, δημιουργία και δύναμη συμπληρώνοντας ο ένας τον άλλον. Συχνά η ομάδα δημιουργεί τρίγωνα πάσας και παίζει γύρω από τον αντίπαλο. Ο παίκτης στη θέση «10» είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς βρίσκει χώρους ανάμεσα στις γραμμές και λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος. Αν δεχτεί πίεση, παίζει απλά και αλλάζει θέση. Είναι συνεχώς σε κίνηση και αποτελεί τον «ελεύθερο παίκτη». Ξεχωρίζει, επίσης, για τα έξυπνα τρεξίματα στην περιοχή, όπου συχνά βρίσκει χώρο και σκοράρει από το όριο της περιοχής. Στο σύστημα του, οι κινήσεις χωρίς τη μπάλα είναι το κλειδί. Οι περισσότερες δουλειές γίνονται από τους χαφ και μπακ, οι οποίοι προσπαθούν να κάνουν το έργο των επιθετικών πιο εύκολο. Η γρήγορη κυκλοφορία μπάλας δίνει ρυθμό και «διαλύει» τις αμυντικές γραμμές του αντιπάλου.
To «χρυσό περγαμόντο
Η διοίκηση της Ρετζίνα τον έφερε στο νότο για τρία χρόνια. Εκεί, πέτυχε τον στόχο που είχε τεθεί από τη διοίκηση αλλά η χρονιά που δύσκολα θα σβηστεί από τη μνήμη του είναι το «θαύμα» της αγωνιστικής περιόδου 2006-2007. Εκείνη τη χρονιά η ομάδα άρχισε με αφαίρεση 15 βαθμών, που τελικά μειώθηκε σε 11, λόγω του σκανδάλου του Calciopolis. Ο σύλλογος απέφυγε τον υποβιβασμό την τελευταία αγωνιστική λόγω της νίκης που σημείωσε με 2-0 επί της Μίλαν, η οποία είχε στεφθεί πρωταθλήτρια Ευρώπης νωρίτερα. Ήταν ένα επίτευγμα που είχε οδηγήσει 70.000 ανθρώπους στους δρόμους της πόλης και του χάρισε το βραβείο του «Χρυσού Περγαμόντο», μια τιμητική διάκριση που απονέμεται σε ανθρώπους που φέρνουν δόξα και πλούτο στην πόλη. Για τον Ματσάρι, αυτή η περίοδος δεν αποτέλεσε μόνο αγωνιστική επιτυχία αλλά και μια βαθιά συναισθηματική σύνδεση με την πόλη και τους φιλάθλους της. «Οι άνθρωποι εκεί με αγκάλιασαν και με έκαναν να νιώθω ένας από αυτούς. Από τότε είμαι οπαδός της Ρετζίνα και με πονά να τη βλέπω να δυσκολεύεται να επιστρέψει στο ποδοσφαιρικό προσκήνιο», είχε υποστηρίξει.
Η διαχείριση του Κασάνο έγινε παράδειγμα για τη Νάπολι
Η πιο χαρακτηριστική περίοδος της καριέρας του ήταν στη Νάπολι, όπου με τρεις «τενόρους» οδήγησε τον ιταλικό σύλλογο στην καλύτερη του περίοδο μετά την εποχή του Ντιέγκο Μαραντόνα. Έχοντας για παίκτες τον Έντισον Καβάνι, τον Εσεκιέλ Λαβέτσι και τον Μάρεκ Χάμσικ, δημιούργησε ένα σύνολο που ξεχώριζε για την ταχύτητα, την ένταση, την τακτική και την πειθαρχία. Το αποτέλεσμα δεν αποτυπώθηκε μόνο αγωνιστικά αλλά είχε και οικονομικά οφέλη για τον σύλλογο ενώ οι φίλαθλοι δημιούργησαν και πίτσα για χάρη του.
@spazionapoli E poteva mai mancare la pizza per Walter Mazzarri❓ La dedica di @Errico Porzio per il nuovo allenatore del Napoli💙😍 #sscnapoli #waltermazzarri ♬ Cartoon-style piano solo jazz(853970) - motofuji
Η Νάπολι αποτέλεσε μια πρόκληση για εκείνον αλλά είχε προετοιμαστεί κατάλληλα για αυτή χάρη στον Αντόνιο Κασάνο. Όντας προπονητής της Σαμπντόρια είχε στο δυναμικό του τον διεθνή Ιταλό, ο οποίος μόλις είχε αποχωρήσει από τη Ρεάλ Μαδρίτης και είχε πάρει κάποια κιλά λόγω έλλειψης προπόνησης και αγώνων. Γρήγορα κατάφερε να τα χάσει και να πάρει φανέλα του βασικού σπίτι του. Ήταν ένας εξαιρετικά ταλαντούχος επιθετικός αλλά συνάμα και απρόβλεπτος ως χαρακτήρας. Ήταν δύσκολο για τον ίδιο να τον διαχειριστεί για αυτό αποφάσισε από τις πρώτες τους επαφές να του μεταδώσει τις αρχές και το όραμα του καταβάλλοντας καθημερινά επιπλέον προσπάθεια για να τον κρατήσει στο σωστό δρόμο. Ο Κασάνο τον άκουγε αφού είχε βρει το «κουμπί» του και του ανταπέδιδε τη βοήθεια με τις εμφανίσεις του. «Η διαχείριση του Κασάνο μου έδωσε μεγάλη αυτοπεποίθηση για την πρόκληση που με περίμενε όταν ανέλαβα τη Νάπολι το καλοκαίρι του 2009» παραδέχεται.
Τα τρία ρολόγια
Αγαπάει τα ρολόγια και την ακρίβεια. Φροντίζει πάντα να έχει τον έλεγχο του χρόνου και να μη χάνει ποτέ ούτε λεπτό από το πρόγραμμα του. Η «εμμονή» του με την ακρίβεια είναι και ένας από τους λόγους που κατά καιρούς έχει εμφανιστεί σε συνεντεύξεις τύπου με τρία διαφορετικά ρολόγια. Στον αριστερό του καρπό φορούσε ένα Casio και ένα smartwatch και στον δεξί ένα κομψό Rolex, μια επιλογή που του επέτρεπε αφενός να ελέγχει την ώρα και να παρακολουθεί ορισμένες φυσικές παραμέτρους και αφετέρου, να διατηρεί την επισημότητα που χρειάζεται σε τέτοιου είδους καταστάσεις.
Γιατί είναι εκτός
Ακούγοντας το όνομα του, πολλοί αναρωτήθηκαν αν είναι ο κατάλληλος αφού έχει να βρεθεί σε πάγκο ομάδας από τον Φεβρουάριο του 2024, όπου τελείωσε η συνεργασία του με τη Νάπολι. Η αλήθεια είναι ότι ο Ιταλός προπονητής είχε προτάσεις αλλά τις απέρριπτε, όπως παραδέχθηκε καθώς η επιθυμία του είναι να δουλέψει για ένα σύλλογο με ξεκάθαρο πρότζεκτ από την αρχή. «Από τότε, απορρίπτω προτάσεις που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις μου. Θέλω να δουλέψω σε ένα ξεκάθαρο πρότζεκτ από την αρχή. Παράλληλα, έχω εξελιχθεί μελετώντας άλλους προπονητές», τόνισε σε συνέντευξη του.
