«Κλειστά» σπίτια, ανοιχτά προβλήματα: Γιατί το νέο σχέδιο ανακαίνισης δυσκολεύεται να φέρει κατοικίες στην αγορά

Με φόντο την έντονη στεγαστική πίεση και τα ολοένα αυξανόμενα ενοίκια, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα μεγάλο σχέδιο επανένταξης χιλιάδων ανενεργών κατοικιών στην αγορά μέσω του προγράμματος «Ανακαινίζω». Ο στόχος είναι φιλόδοξος: να αξιοποιηθούν διαμερίσματα που παραμένουν κλειστά επί χρόνια, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές. Ωστόσο, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν ιδιοκτήτες και αγορά ακινήτων αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη από τους αρχικούς σχεδιασμούς.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα εμφανίζουν μηδενική ή ελάχιστη κατανάλωση ρεύματος τα τελευταία χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι παραμένουν ακατοίκητα. Παρά τις προσδοκίες ότι ένα μικρό ποσοστό αυτών των κατοικιών θα μπορούσε να επιστρέψει στην αγορά μέσω κρατικής επιδότησης, η ανταπόκριση θεωρείται αβέβαιη.

Πολλοί κληρονόμοι, οικονομικά βάρη και ανασφάλεια στην αγορά ενοικίων

Ένα από τα βασικότερα εμπόδια είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς πολλών ακινήτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα διαμερίσματα έχουν περάσει σε πολλούς κληρονόμους, με αποτέλεσμα να απαιτείται συμφωνία μεταξύ συγγενών που συχνά αδυνατούν να συνεννοηθούν. Η πολυϊδιοκτησία μετατρέπεται έτσι σε σημαντικό φρένο για οποιαδήποτε διαδικασία αξιοποίησης ή ανακαίνισης.

Παράλληλα, σοβαρό πρόβλημα δημιουργούν τα οικονομικά βάρη που συνοδεύουν μεγάλο μέρος του παλαιού κτιριακού αποθέματος. Υποθήκες, ληξιπρόθεσμες οφειλές και εκκρεμείς πλειστηριασμοί κρατούν πολλούς ιδιοκτήτες μακριά από οποιαδήποτε επένδυση, ακόμη και όταν προβλέπεται κρατική ενίσχυση. Για αρκετούς, προτεραιότητα παραμένει η διάσωση της περιουσίας τους και όχι η αξιοποίησή της.

Την ίδια στιγμή, σημαντικός αριθμός κατοικιών απαιτεί εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις. Το κόστος εργασιών και υλικών παραμένει υψηλό, ενώ επαγγελματίες της αγοράς εκτιμούν ότι η επιδότηση δεν αρκεί για μια ολοκληρωμένη ανακαίνιση, ειδικά σε παλαιά ακίνητα με σοβαρές φθορές. Έτσι, πολλοί ιδιοκτήτες καλούνται να καλύψουν σημαντικό μέρος της δαπάνης από δικούς τους πόρους.

Καθοριστικός παραμένει και ο παράγοντας της ανασφάλειας στην αγορά ενοικίων. Η ανησυχία για ασυνεπείς ενοικιαστές, καθυστερήσεις πληρωμών, φθορές και χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες οδηγεί αρκετούς ιδιοκτήτες στην επιλογή να διατηρούν τα ακίνητά τους κλειστά, ακόμη και όταν υπάρχει ζήτηση.

Παρά τα πρόσθετα φορολογικά και κοινωνικά κίνητρα που εξετάζονται, η επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτηθεί τελικά από το κατά πόσο μπορεί να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες δυσλειτουργίες της αγοράς κατοικίας και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών.