Γιόμιφ Κετζέλτσα: Το «ανεπιθύμητο» παιδί έγινε ο Μπαζ Όλντριν του μαραθωνίου
Μια εβδομάδα έχει περάσει από τότε που γίναμε μάρτυρες ενός απίστευτου αθλητικού επιτεύγματος που εκτυλίχθηκε μπροστά στα μάτια μας στον Μαραθώνιο του Λονδίνου. Ο Κενυάτης Σαμπάστιαν Σάουε «έσπασε» το φράγμα των δύο ωρών στον μαραθώνιο, τερματίζοντας με χρόνο 1:59:30. Έγραψε ιστορία, έκανε περήφανη τη χώρα του και απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι η ανθρωπότητα δεν έχει όρια.
Τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν πάνω του αφήνοντας στο σκοτάδι το απίστευτο κατόρθωμα και του Γιόμιφ Κετζέλτσα. Ο αθλητής από την Αιθιοπία πέρασε δεύτερος τη γραμμή του τερματισμού σε 1.59.41, μόλις 11 δεύτερα μακριά από τον Κενυάτη δρομέα. Το εντυπωσιακό, όμως, με τον Κετζέλτσα είναι ότι αυτός ήταν ο πρώτος του μαραθώνιος!
Η εφημερίδα «The Observer» συγκρίνει το επίτευγμα του Γιομίφ με εκείνο του Μπαζ Όλντριν, ο οποίος ήταν ο αστροναύτης στην αποστολή Apollo 11 Moon Landing το 1969 και έγινε ο δεύτερος άνθρωπος στην ιστορία που πάτησε στη Σελήνη, μόλις 19 λεπτά μετά τον κυβερνήτη της αποστολής Νιλ Άρμστρονγκ.
Αν αυτή η επίδοση είχε συμβεί σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή, θα είχε συγκλονίσει τον κόσμο και θα είχε χαράξει το όνομά του με χρυσά γράμματα. Αντίθετα, η μεγαλύτερη επιτυχία του χάθηκε στη σιωπή και καταγράφηκε ως ήττα γιατί αυτό είναι ο αθλητισμός. Η τραγωδία του είναι ότι η ιστορία σπάνια έχει χώρο για δύο «πρώτους». Παρόλο που είδαμε το αδύνατο να συμβαίνει δύο φορές, ο κόσμος έχει την ενέργεια να το γιορτάσει μόνο μία.
Ποιος είναι, όμως, ο άνθρωπος του οποίου η μεγαλύτερη απόσταση μέχρι το Λονδίνο ήταν ένας ημιμαραθώνιος αλλά εκεί έτρεξε 1:59:41 στην πρώτη του παρουσία σε μαραθώνιο;
Γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1997 στο Showa, μια περιοχή στην Αιθιοπία και αποτελεί το πέμπτο παιδί στο σύνολο των εννέα παιδιών της οικογένειας. Η πορεία του στο τρέξιμο δεν ήταν ποτέ δεδομένη. Ο πατέρας του ήταν τρομερά αντίθετος και επέμενε ότι έπρεπε να δίνει περισσότερο ενδιαφέρον στο διάβασμα και στο σχολείο. Ο μικρός Γιομίφ, όμως, είχε άλλα σχέδια καθώς αποφάσισε να αφήσει το σχολείο στην ένατη τάξη και να κυνηγήσει την καριέρα ως δρομέα. Μια απόφαση που δεν άρεσε καθόλου στους γονείς του και μάλιστα, ο πατέρας του θύμωσε τόσο πολύ που τον έδιωξε από το σπίτι.
Εκείνος ούτε πτοήθηκε ούτε άλλαξε γνώμη. Ήξερε ότι το τρέξιμο του δίνει ανάσα και για αυτό αποφάσισε να στηριχθεί στα δικά του φτερά και να κυνηγήσει το όνειρο του. Εντάχθηκε στο σύλλογο Μπουράγια Κένεμα, μετακόμισε στα περίχωρα της Αντις Αμπάμπα και άρχισε να προπονείται. Το ταλέντο του άρχισε να αποδίδει καρπούς καθώς μόλις στα 15 του χρόνια κατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο Κ18 στα 3000μ. ενώ ένα χρόνο αργότερα πέτυχε νταμπλ με χρυσό στο Παγκόσμιο Κ20 κερδίζοντας στα τόσο στα 3000μ όσο και 5000μ ενώ ανέβηκε και στο πρώτο σκαλί του βάθρου στους Ολυμπιακούς Αγώνες Νέων στα 3000μ.
Ο Γιομίφ δεν εντυπωσιάστηκε από τα μετάλλια, συνέχισε να προπονείται σκληρά και στα 18 του πρόσθεσε μια ακόμη επιτυχία καθώς το 2016 κατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο κλειστού στίβου στα 3000μ στο Πόρτλαντ, το οποίο αργότερα θα γινόταν αργότερα η «δεύτερη πατρίδα» του. Η συνέχεια ήταν ανάλογη καθώς το 2019 κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στα 10.000μ στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Ντόχα, τερμάτισε όγδοος στα 10.000μ στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο το 2020 και όγδοος στα 5000μ στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2022 στο Γιουτζίν.
Από το 2018 έως το 2019, ήταν μέλος του Nike Oregon Project, και προπονούνταν υπό την καθοδήγηση του Τιμ Ράουμπερι. Κάτι που του έδωσε τη δυνατότητα να βρεθεί δίπλα σε κορυφαία ονόματα της παγκόσμιας σκηνής, όπως ο Γκέιλεν Ραπ και η Σιφάν Χασάν, με την οποία μάλιστα ανέπτυξε και μια ιδιαίτερα στενή προπονητική σχέση.
Η επιβεβαίωση του ταλέντου του ήρθε στις 3 Μαρτίου του 2019, στη Βοστώνης, όπου σημείωσε παγκόσμιο ρεκόρ στο μίλι κλειστού στίβου με χρόνο 3:47.01, καταρρίπτοντας το ρεκόρ του Χισάμ Ελ Γκερούζ, το οποίο κρατούσε 22 χρόνια (!). Στον ημιμαραθώνιο της Βαλένθια κατέγραψε χρόνο 57.30, επίδοση που αποτελούσε παγκόσμιο ρεκόρ και ξεπέρασε τον Τζέικομπ Κιπλίμο για ένα μόλις δευτερόλεπτο. Αν και ο Κιπλίμο ανέκτησε το ρεκόρ το 2025 με 56:42, ο Κετζέλτσα παρέμεινε για 10 μήνες ο ταχύτερος ημιμαραθωνοδρόμος στον κόσμο.
Οι καλές του επιδόσεις αναπόφευκτα τον οδήγησαν στο μαραθώνιο δρόμο. Σε αντίθεση με την κλασική προσέγγιση των περισσότερων δρομέων, που ανεβαίνουν σταδιακά στην απόσταση των 42,195 χιλιομέτρων, ο Κετζέλτσα επέλεξε να παρακάμψει τα ενδιάμεσα στάδια. Τον χειμώνα της σεζόν 2025/26 αφοσιώθηκε σε εντατική προετοιμασία καλύπτοντας εβδομαδιαία 120 έως 140 χιλιόμετρα και αποφάσισε να κάνει το ντεμπούτο του στο Μαραθώνιο του Λονδίνου.
Στο Λονδίνο υπήρχε το ιδανικό σκηνικό για να δοκιμάσει τα όριά του στο υψηλότερο επίπεδο. Άρχισε εντυπωσιακά την προσπάθεια του και στα μισά το πέρασμα του ήταν στα 59.38, έτρεχε μαζί με τον Σάουε μέχρι τον Πύργο του Λονδίνου αλλά στα τελευταία πέντε χιλιόμετρα, ο Κενυάτης δρομέας επιτάχυνε και ο Κετζέλτσα δεν μπόρεσε να ακολουθήσει και τερμάτισε μόλις 11 δευτερόλεπτα πίσω του σε 1:59:41. Το ταχύτερο ντεμπούτο μαραθωνίου στην ιστορία, κατά 24 δευτερόλεπτα από το προηγούμενο, που ανήκε στον Σάουε από τον μαραθώνιο της Βαλένθια το 2024.
