Ο ΠΑΟΚ συμπληρώνει έναν αιώνα ιστορίας γεμάτο συγκινήσεις, διακρίσεις και τίτλους. Σαν σήμερα, ο Δικέφαλος του Βορρά «γεννήθηκε» από μια ομάδα Κωνσταντινουπολιτών και 100 χρόνια αργότερα - εκείνη η ιδέα - πρωταγωνιστεί στον ελληνικό αθλητισμό.
Η 20ή Απριλίου του 1926 αποτελεί ημερομηνία-ορόσημο για τον ΠΑΟΚ και το Metrosport.gr ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας του Δικεφάλου του Βορρά από την ημέρα ίδρυσης, στο Σιντριβάνι και στο πρώτο έμβλημα μέχρι τον πρώτο τίτλο στη ΧΑΝΘ.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του ΠΑΟΚ
Μπορεί η σημερινή ημέρα να έχει ιστορική σημασία στην ιστορία του ΠΑΟΚ, αλλά η «γέννηση» της ιδέας του Δικεφάλου του Βορρά ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1923, όταν δημιουργήθηκε η «Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης», αποτελώντας την απαρχή της ίδρυσης του ασπρόμαυρου συλλόγου.
Τον Ιούνιο του 1925 ιδρύθηκε το αθλητικό τμήμα της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης, με τον Φανούριο Βυζάντιο να αναλαμβάνει ως πρόεδρος, ενώ ως μέλη της διοίκησης ήταν ο Νίκος Πετρόπουλος μαζί με τον Αριστείδη Μίσιο.
Λίγους μήνες αργότερα και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 1925, οι ποδοσφαιριστές του συλλόγου μαζί με παράγοντες της Ένωσης έπρεπε να διαχωρίσουν το αθλητικό κομμάτι από το κεντρικό πολιτιστικό σωματείο. Η δημιουργία της ΑΕΚΘ ή Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών έγινε με την συγκατάθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης, με τη συμφωνία ο νέος σύλλογος να απορροφήσει το αθλητικό της τμήμα. Όπως άλλωστε ανέφερε και το άρθρο 27 του καταστατικού της Ένωσης.
Το άρθρο 27 στο τροποποιημένο καταστατικό, που συντάχθηκε τον Φεβρουάριο του 1924 και εγκρίθηκε από την Γενική Συνέλευση της 6 Απριλίου 1924, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Εάν εν το κοινωνιολογικό τμήμα ιδρυθεί και αθλητικό τμήμα, δύναται τούτο να καταρτισθεί ανεξάρτητον και υπό ιδίαν ονομασίαν, συμφώνως προς τους κανονισμούς της Ολυμπιακής Επιτροπής».
Οι διαδικασίες, όμως, που ακολουθήθηκαν ήταν αντικαταστατικές, επειδή για την διάλυση του αθλητικού τμήματος θα έπρεπε να αποφασίσει η Γενική Συνέλευση και όχι το Διοικητικό Συμβούλιο, με αποτέλεσμα αυτό το λάθος να στοιχήσει στο όλο εγχείρημα, φέρνοντας την διαίρεση των ανθρώπων του αθλητικού τμήματος.
H ίδρυση του νέου σωματείου και η απορρόφηση του Αθλητικού τμήματος της Ένωσης προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων απ΄όλους όσους διαφωνούσαν με την προοπτική αυτή, αλλά και σε όσους δεν είχαν κληθεί να συμμετάσχουν στο όλο εγχείρημα.
Ο «πόλεμος» ανάμεσα στις δύο πλευρές κράτησε για μήνες. Στις 7 Μαρτίου 1926 πραγματοποιήθηκε η κοινή Γενική Συνέλευση, με σκοπό να λύσει το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί τον Δεκέμβριο του 1925, αλλά το αποτέλεσμα ήταν αντίθετο και έφερε την απόλυτη διάσπαση.
Μετά από εσωτερικές συνεννοήσεις, όσοι ήταν αντίθετοι στην αποκοπή δημιούργησαν κοινό μέτωπο και πήραν την διοίκηση του Αθλητικού σωματείου. Ο Νίκος Πετρόπουλος με 92 ψήφους αναδείχθηκε πρόεδρος και ισοβάθμησε με τον Αριστείδη Μίσιο που ήταν και αυτός στο πλευρό του.
Οι ποδοσφαιριστές που είχαν πρωτοστατήσει στον διαχωρισμό δεν δέχθηκαν την εξέλιξη και έστειλαν ανακοίνωση στις εφημερίδες της πόλης κατά της διοίκησης που είχε προκύψει. «Δηλώνουμε ότι ανήκαμε και ανήκουμε πάντα στο πρώτο νόμιμο Διοικητικό Συμβούλιο και τελούμε υπό τας διαταγάς του. Δε δεχόμαστε να διοικηθούμε από εσάς, έστω και εάν νομιμοποιηθείτε».
Η απάντηση της νέας διοίκησης της ΑΕΚΘ ήταν η διαγραφή των ποδοσφαιριστών που υπέγραψαν την ανακοίνωση και η παραπομπή τους στην Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Μακεδονίας Θράκης.
Ωστόσο, η άλλη πλευρά απάντησε και στις 30 Μαρτίου 1926 συγκεντρώθηκαν στη Λέσχη Κωνσταντινουπολιτών οι Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος, Κωνσταντίνος Κρητικός, Μιχάλης Θεοδοσιάδης, Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος, Αριστόδημος Δημητριάδης, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος, Μενέλαος Τσούλκας και υπέγραψαν το πρωτόκολλο ιδρύσεως του νέου «ποδοσφαιρικού και Αθλητικού Σωματείου υπό την επωνυμίαν «Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών»» όπως αναφέρεται και στο σχετικό έγγραφο της εποχής, ώστε οι διαδικασίες να πάρουν επίσημο χαρακτήρα.
Στις 5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος και οι ποδοσφαιριστές της ομάδας, εκλέγοντας το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο του συλλόγου.
Πρόεδρος:
Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης,
Α’ αντιπρόεδρος: Παντελής Καλπακτσόγλου,
Γενικός γραμματέας: Κωνσταντίνος Κρητικός,
Ειδικός γραμματέας: Μενέλαος Τσούλκας,
Ταμίας: Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος,
Έφορος ποδοσφαίρου: Αλέξανδρος Αγγελόπουλος,
Έφορος αθλητών: Αριστόδημος Δημητριάδης,
Σύμβουλοι: Παναγιώτης Μαλέσκας, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος και Μιχάλης Θεοδοσιάδης».
Πέντε μέρες αργότερα υπογράφηκε από τα μέλη του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΑΟΚ η αίτηση αναγνώρισης του συλλόγου στο Πρωτοδικείο, ενώ στις 20 Απριλίου 1926 το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την απόφαση αριθμό 822 αναγνώρισε και επίσημα την επωνυμίαν «Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών»» και εγένετο… ΠΑΟΚ.
Από το τετράφυλλο τριφύλλι στον Δικέφαλο Αετό
Μετά την ίδρυση του ΠΑΟΚ, η διοίκηση και τα μέλη της έπρεπε να αποφασίσουν για το πρώτο έμβλημα του συλλόγου και ένας σύμβουλος του ΔΣ, ο Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος, είχε την ιδέα για το τετράφυλλο τριφύλλι και το πέταλο, με την επίσημη σελίδα της ΠΑΕ να αναφέρει πως η ιδέα προήλθε από έναν πακέτο τσιγάρων μάρκας «Λήθη» που κάπνιζε ο Κοεμτζόπουλος.
Από το 1926 μέχρι και το 1929 οι παίκτες του ΠΑΟΚ είχαν στο στήθος τους το τετράφυλλο τριφύλλι και το πέταλο, αλλά στις 20 Μαρτίου του 1929 ο σύλλογος άλλαξε το έμβλημά του και έβαλε τον Δικέφαλο Αετό, με πρωτοβουλία του πολιτιστικού φορέα προσφύγων της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών 1923, καθώς απορρόφησε την ΑΕΚΘ 1925-1926.
Η επιλογή των χρωμάτων στις φανέλες του συλλόγου είναι ίδια μέχρι και σήμερα, καθώς το μαύρο συμβολίζει το πένθος της χαμένης πατρίδας και του πένθους, ενώ το άσπρο την ελπίδα για μια νέα αρχή.
Το πρώτο «σπίτι» και η μετακόμιση στην Τούμπα
Η απορρόφηση της ΑΕΚΘ το 1929 εξασφάλισε στον ΠΑΟΚ και το πρώτο του «σπίτι», το Σιντριβάνι. Ωστόσο, χρειάστηκε να περάσουν, σχεδόν, τρία χρόνια και να γίνουν σημαντικά έργα επέκτασης στο γήπεδο για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ποσοσφαιρικό γήπεδο.
Τα εγκαίνια του γηπέδου έγιναν στις 5 Ιουνίου 1932, πριν από τον αγώνα με τον Ηρακλή, οποίος έληξε ισόπαλος 3-3, με τον Ιορδάνη Παπαϊορδανίδη να σημειώνει και τα τρία γκολ των ασπρόμαυρων.
«Ο ΠΑΟΚ το λαμπρόν τούτο Σωματείον, που μαζύ με τον Αρην και τον Ηρακλήν, αποτελούν την πρωτοπορείαν του αθλητισμού της Βορείου Ελλάδος, εξεπλήρωσε το διακαές όνειρον των οπαδών του, απέκτησεν έπειτα από κόπος, μόχθους και πολυετείς προσπαθείας το γήπεδόν του. Κανονικώτατον και άρτον οπωσδήποτε, προωρίσται να πληρώση μιαν σπουδαίαν έλλειψιν δια τον αθλητισμόν της πόλεώς μας.
Δεν είναι βέβαια γήπεδον άρτιον από πάσης απόψεως. Τα τέλεια αθλητικά γήπεδα, χρειάζονται εκατομμύρια σήμερον για να γίνουν. Αλλά και δεν υστερεί καθόλου των τριών άλλων γηπέδων της πόλεώς μας. Συν τω χρόνω μάλιστα με την τοποθέτησιν των σιδηρών κερκίδων, η οποία δεν θ’ αργήση κι’ αυτή να γίνη, θ’ αποβή ένα από τα καλύτερα γήπεδα.
Περί αυτού άλλως τε μας εγγυάται απολύτως ο φανατισμός των οπαδών του!», ανέφερε χαρακτηριστικά δημοσίευμα εφημερίδας της εποχής για την πρώτη επίσημη αναμέτρηση του ΠΑΟΚ στο Σιντριβάνι.
Ο πρώτος τίτλος που πανηγύρισε ο Δικέφαλος του Βορρά ήταν το πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης το 1937, ακολούθησε η κατάκτηση του πρωταθλήματος της Βορείου Ελλάδος το 1939/40, ενώ στη συνέχεια πρόσθεσε στην τροπαιοθήκη του ακόμα έξι πρωταθλήματα Θεσσαλονίκης (1948, 1950, 1954, 1955, 1956, 1957), πριν αποχωρήσει από το πρώτο του «σπίτι»
Το Σιντριβάνι για 27 συναπτά έτη αποτέλεσε την έδρα του ΠΑΟΚ και στις 31 Μαΐου 1959 το παιχνίδι πρωταθλήματος απέναντι στον Ολυμπιακό (2-3) ήταν η τελευταία επίσημη αναμέτρηση του Δικεφάλου του Βορρά στο Σιντριβάνι.
Η διοίκηση του ΠΑΟΚ, όμως, είχε εξασφαλίσει, ήδη, την επόμενη μέρα της ομάδας, καθώς στις 11 Μαΐου του 1957, με απόφαση 41/485, είχε εκδοθεί το παραχωρητήριο και τα 30 στρέμματα έκτασης στην περιοχή της Άνω Τούμπας πέρασαν στην ιδιοκτησία του ΠΑΟΚ.
Την άνοιξη του 1958 ξεκίνησαν οι χωματουργικές εργασίες, ενώ την κατασκευή του γηπέδου της Τούμπας σχεδίασαν ο αρχιτέκτονας Μηνάς Τρεμπέλας και ο πολιτικός μηχανικός Αντώνης Τριγλιανός.
Στις 6 Σεπτέμβριου του 1959 οι ποδοσφαιριστές του ΠΑΟΚ πάτησαν για πρώτη φορά τον αγωνιστικό χώρο του γηπέδου της Τούμπας στη φιλική νίκη επί της ΑΕΚ με 1-0, με τον Κιουρτζή να πετυχαίνει το μοναδικό γκολ του αγώνα.
Μάλιστα, η σέντρα του παιχνιδιού έγινε με έναν πρωτοποριακό τρόπο για την εποχή, καθώς η µπάλα του ματς έπεσε στο γήπεδο στις 17:30 από αεροπλάνο της Αεροπορικής Βάσεως Σέδες, ενώ στις κερκίδες της Τούμπας παραβρέθηκαν 15.000 φίλαθλοι.
Ο πρώτος τίτλος του ΠΑΟΚ… απέναντι στον συμπολίτη
Μπορεί οι πρώτοι τίτλοι του ασπρόμαυρου συλλόγου να έχουν από το ποδοσφαιρικό τμήμα, αλλά ο πρώτος πανελλήνιος τίτλος σε ομαδικό άθλημα για τον ΠΑΟΚ κατακτήθηκε από το τμήμα μπάσκετ.
Το άθλημα της καλαθοσφαίρισης είχε κάνει την εμφάνισή του στην Ελλάδα το 1919 στο ανοικτό γήπεδο της ΧΑΝΘ και στις 19 Οκτώβριο του 1926 καταγράφθηκε η πρώτη ανεπίσημη εμφάνιση της ομάδας μπάσκετ του ΠΑΟΚ σε ένα φιλικό παιχνίδι απέναντι στην ομάδα της Αρμενικής στο ανοικτό γήπεδο της ΧΑΝΘ.
Λίγες μέρες αργότερα και συγκεκριμένα στις 24 Οκτωβρίου ο Δικέφαλος του Βορρά αντιμετώπισε τον Άρη στο πρώτο πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, με τους ασπρόμαυρους να επικρατούν με 14-12, αλλά να χάνουν την πρωτιά, καθώς ηττήθηκαν από ΧΑΝΘ και Ηρακλή.
Ο Αλέκος Αλεξιάδης ήταν ο άνθρωπος που έβαλε τα θεμέλια για να δημιουργηθεί η ομάδα μπάσκετ του ΠΑΟΚ και μαζί με τους Αριστοφάνη Αναγνωστόπουλο, Αλέκο Βογιατζόπουλο, Γεώργιο Γκινάλη, Λεωνίδα Ιορδανίδη, Σταύρο Ουραήλογλου, Γερβάντ Ταρκοβιάν και Δημήτρη Χαλκιά, αποτέλεσαν την ομάδα μπάσκετ του ΠΑΟΚ που εμφανίστηκε ξανά στο προσκήνιο το 1928.
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αλέκος Αλεξιάδης δραστηριοποιήθηκε ξανά, βάζοντας τις βάσεις για ένα ισχυρό τμήμα μπάσκετ, που θα πρωταγωνιστούσε τα επόμενα χρόνια στο άθλημα της καλαθοσφαίρισης.
Το 1959 έχει ιστορική σημασία για τον ΠΑΟΚ, καθώς το τμήμα μπάσκετ του συλλόγου κατέκτησε τον πρώτο πανελλήνιο τίτλο σε ομαδικό άθλημα. Αρχικά, οι ασπρόμαυροι ανακηρύχθηκαν πρωταθλητές Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια συμμετείχαν στο πανελλήνιο πρωτάθλημα μαζί με τους Σπόρτινγκ, Ολυμπιακό, ΑΕΚ, Εθνικός, Άρη και Ηρακλή.
Το πρωτάθλημα διεξαγόταν στο ανοικτό γήπεδο της ΧΑΝΘ και ο ΠΑΟΚ με πέντε νίκες σε ισάριθμες αγωνιστικές βρέθηκε αγκαλιά με τον τίτλο, έχοντας κερδίσει τον Σπόρτινγκ (75-58), τον Άρη (60-57), την ΑΕΚ (69-67), τον Εθνικό (65-61) και τον Ολυμπιακό (53-52).
Ωστόσο, στην 6η και τελευταία αγωνιστική ο αδιάφορος Ηρακλής επικράτησε επί του Δικεφάλου του Βορρά με 60-57 και ο τίτλος κρίθηκε στα μπαράζ. ΠΑΟΚ και Άρης κέρδισαν τον Σπόρτινγκ με 59-56 και 78-77 αντίστοιχα, και συναντήθηκαν ξανά στον τελικό. Εκεί ο Γιώργος Οικονόμου ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής των ασπρόμαυρων και με 25 πόντους οδήγησε τον ΠΑΟΚ στην κατάκτηση του πρώτου πανελλήνιου τίτλου για τον σύλλογο, νικώντας τον συμπολίτη με 66-58.
Όλοι οι τίτλοι του ΠΑΟΚ στα ομαδικά αθλήματα
Από το 1959 μέχρι σήμερα ο ΠΑΟΚ σημείωσε ουκ ολίγες επιτυχίες, πανηγυρίζοντας σε όλα τα ομαδικά αθλήματα 77 τρόπαια, με τελευταία κατάκτηση αυτή του Κυπέλλου Ελλάδος από τη γυναικεία ομάδα χάντμπολ.
Βέβαια, ο αριθμός των τίτλων, μέχρι το τέλος της φετινής σεζόν, είναι πολύ πιθανό να αυξηθεί, καθώς η ανδρική και η γυναικεία ομάδα ποδοσφαίρου διεκδικούν πρωτάθλημα και Κύπελλο, αντίστοιχα.
Η ανδρική ομάδα μπάσκετ έχει μπροστά της έναν ευρωπαϊκό τελικό, η ανδρική ομάδα βόλεϊ βρίσκεται στους τελικούς του πρωταθλήματος, η ανδρική ομάδα χάντμπολ έχει προκριθεί στα ημιτελικά του πρωταθλήματος και τέλος η γυναικεία ομάδα χάντμπολ θέλει, μετά το Κύπελλο, να κάνει το νταμπλ, διεκδικώντας το πρωτάθλημα.
Το τμήμα με τους περισσότερους τίτλους στον ΠΑΟΚ είναι το ποδόσφαιρο γυναικών με 26 τρόπαια και ακολουθεί το χάντμπολ γυναικών με 15 τίτλους, ενώ στην τρίτη θέση βρίσκεται το ποδόσφαιρο ανδρών με 12 τρόπαια.