El Sombrero στο metrosport.gr: «To ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο η νίκη, αλλά και η προσπάθεια»

Υπάρχει το ποδόσφαιρο των αριθμών, των ψυχρών τακτικών και των δισεκατομμυρίων, αλλά υπάρχει και το ποδόσφαιρο των Λατίνων. Εκείνο που δεν είναι απλώς ένα άθλημα, αλλά μια θρησκεία δίχως αύριο, γεμάτη πάθος, δάκρυα, σκόνη, κλεμμένα όνειρα και μια διάχυτη, υπέροχη τρέλα που ξεκινά από τις γειτονιές του Μπουένος Άιρες και φτάνει μέχρι τις φαβέλες του Ρίο.

Αυτήν ακριβώς την ποδοσφαιρική ψυχή, με όλες τις αντιφάσεις και τον ρομαντισμό της, κανείς στην Ελλάδα δεν κατάφερε να την αποκωδικοποιήσει, να την αισθανθεί και να τη μεταφέρει στο χαρτί —και στις οθόνες μας— πιο ολοκληρωμένα και διεισδυτικά από την ομάδα των El Sombrero. Με μια πένα που «στάζει» νοσταλγία και μια αισθητική που αρνείται πεισματικά να συμβιβαστεί με το αποστειρωμένο σύγχρονο ποδόσφαιρο, καθώς αυτό που καταγράφουν δεν είναι άλλη μία ιστορία, αλλά η αφήγηση της ζωής μέσα από μια ασπρόμαυρη μπάλα. 

Μιλώντας στο metrosport.gr, οι El Sombrero αναφέρονται - μεταξύ άλλων - στη γέννηση της ομάδας τους, το ποδόσφαιρο ως κοινωνικό και εκπαιδευτικό εργαλείο, τους «αφανείς ήρωες», τη ρομαντική πλευρά του ποδοσφαίρου, αλλά και στις αγαπημένες τους αναμνήσεις από την ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου.

El Sombrero: Ένα όνομα, μία ομάδα, άπειρα αφιερώματα. Πώς γεννήθηκε αυτή η παρέα που μετρά σχεδόν δύο δεκαετίες ζωής;

Το Σομπρέρο ξεκίνησε με τον ίδιο τρόπο που αρχίζουν αρκετά από τα πράγματα που αργότερα αποκτούν σημαντικό ρόλο στη ζωή σου – στην πλάκα. Το καλοκαίρι του 2008 κάποιος πρότεινε σε έναν φίλο του να φτιάξουν ένα blog για να συνδυάσουν την αγάπη τους για το ποδόσφαιρο και το γράψιμο. Σχεδόν αμέσως συμμετείχαν στην ιδέα ένας δύο ακόμα φίλοι και, προτού το καταλάβουμε, είχε προστεθεί για τα καλά ένα νέο «βάσανο», με την καλή έννοια, στη ζωή μας. Από τότε η παρέα έχει αλλάξει, τα κείμενα έχουν αλλάξει, ακόμα και η θεματολογία έχει διαφοροποιηθεί αρκετά· αλλά η βασική ιδέα της όλης προσπάθειας παραμένει η ίδια: Να γράφουμε για την μπάλα.

Ζούμε σε μια εποχή στην οποία κρινόμαστε από την απόλυτη επιτυχία.

Η ομάδα των El Sombrero ξεκαθαρίζει ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να γίνει το απόλυτο μάθημα ζωής, συμπερίληψης και διαμόρφωσης χαρακτήρα για τη νέα γενιά, προσφέροντας ένα πολύτιμο εφόδιο για κάθε γονιό που θέλει να δείξει στο παιδί του ότι η μεγαλύτερη ομορφιά κρύβεται στην ίδια την προσπάθεια και όχι απαραίτητα στο τελικό αποτέλεσμα.

«Ταξίδι στον κόσμο με μια μπάλα»: Το τελευταίο σας βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα και με το οποίο ταξιδεύετε τους αναγνώστες στον κόσμο του Μουντιάλ και σε ιστορίες που αξίζει να ειπωθούν για τη σημασία της προσπάθειας και, φυσικά, της χαράς του ευ αγωνίζεσθαι. Πόσο έχουμε ξεχάσει ως φίλαθλοι το πραγματικό νόημα του αθλήματος;

Το «Ταξίδι στον κόσμο με μια μπάλα» είναι κάτι διαφορετικό για μας, καθώς για πρώτη φορά προσπαθούμε να προσεγγίσουμε ένα διαφορετικό κοινό, τα παιδιά. Οι ιστορίες που επιλέξαμε είτε περιέχουν πληροφορίες και γνώσεις είτε είναι διδακτικές περισσότερο – πάντα όμως ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές. Νομίζουμε ότι είναι ένα καλό εφόδιο για γονείς και παιδιά που τους αρέσει η μπάλα, ώστε να γίνει κατανοητό ότι ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο η νίκη, αλλά και η προσπάθεια· ότι το ποδόσφαιρο πρέπει να είναι ανοιχτό σε όλους, ανεξάρτητα από το φύλο, τη σωματική διάπλαση, την ηλικία ή οποιοδήποτε άλλο κριτήριο. Είναι ένα παιχνίδι που μπορεί να φέρει χαρές αλλά και λύπες, να σου μάθει πώς να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος και πώς να αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσεις μπροστά σου.

Δυστυχώς, ζούμε σε μια εποχή στην οποία κρινόμαστε με βάση το κριτήριο της απόλυτης επιτυχίας, του τίτλου, της νίκης, της άσχημης συμπεριφοράς προς τον ηττημένο. Ασχολούμαστε με τα ρεκόρ παικτών και τις συγκρίσεις, αντί να απολαμβάνουμε τους σπουδαίους παίκτες, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν και αποκλεισμοί. Απευθυνόμενοι στα παιδιά, επιστρέφουμε και εμείς στις ρίζες μας, στο παιχνίδι στον δρόμο, στην αυλή, στο σχολείο. Δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλά, αν το βιβλίο φτάσει σε αρκετά σπίτια και αγγίξει τα νέα παιδιά, ίσως εκείνα καταφέρουν να προσεγγίσουν το ποδόσφαιρο καλύτερα από εμάς.

Είναι κι αυτό μέρος της ζωής...

Φυσικά, από την κουβέντα μας, δεν θα μπορούσαν να λείψουν οι αναφορές στη δημιουργική διαδικασία της συγγραφής, τις προκλήσεις του «ξεδιαλέγματος» ανάμεσα σε χιλιάδες κείμενα, αλλά και στο πως η στρογγυλή θεά γίνεται το απόλυτο παράθυρο στην ιστορία, τη γεωγραφία και την κοινωνία, αποδεικνύοντας ότι πίσω από την ιστορία ακόμη και του πιο άσημου παίκτη μπορεί να κρύβεται μια καθολική αλήθεια.

Όλα αυτά τα χρόνια έχετε χιλιάδες κείμενα. Πόσο εύκολο είναι να κάνετε «ξεσκαρτάρισμα» σε αυτές τις γνώσεις, προκειμένου να καταλήξετε σε ιστορίες που θα συμπεριλάβετε στα βιβλία σας;

Δεν είναι καθόλου εύκολο, γιατί έχουμε δημιουργήσει χιλιάδες άρθρα, podcast, δημοσιεύσεις. Το χειρότερο είναι ότι μετά από τόσα χρόνια ξεχνάμε και εμείς οι ίδιοι ιστορίες τις οποίες έχουμε γράψει. Από την άλλη, το καλό είναι ότι μετά από τόσα χρόνια συνεργαζόμαστε μεταξύ μας σαν «ομάδα δουλεμένη στην προπόνηση» και έτσι βοηθάμε ο ένας τον άλλον.

Και στα τρία (μέχρι στιγμής) βιβλία σας το ποδόσφαιρο λειτουργεί επί της ουσίας ως αφορμή για να μιλήσετε για ζητήματα που άπτονται της ιστορίας, της κοινωνίας ακόμα και της πολιτικής. Γιατί πιστεύετε ότι το ποδόσφαιρο λειτουργεί ως εφαλτήριο για την αφήγηση καθολικότερων ιστοριών;

Γιατί πολύ απλά είναι κι αυτό μέρος της ζωής και σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα των κοινωνιών ή των εποχών. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι ένας διαφορετικός τρόπος για να φτάσεις να μιλήσεις για ένα πολύ σημαντικό θέμα ξεκινώντας με μια θεωρητικά ασήμαντη αφορμή. Ξεκινάς, για παράδειγμα, να διαβάσεις μια ιστορία για έναν άσημο αριστερό μπακ από μια χώρα που έχεις απλώς ακουστά και μπορεί στην πορεία να μάθεις κάποιες γενικότερες πληροφορίες για ένα μέρος ή έναν λαό ή ένα γεγονός που να σου προκαλέσουν μια χιονοστιβάδα σκέψεων και ιδεών.

Υπάρχει κόσμος εκεί έξω που, ευτυχώς ή δυστυχώς (όπως το δει κανείς), έμαθε πράγματα για τον κόσμο μας χάρη στην ενασχόλησή του με το παιχνίδι. Όπως έχει πει κι ένας Αργεντινός συγγραφέας: «Ένα μέρος από όσα ξέρω για την ιστορία και τη γεωγραφία το οφείλω στο ποδόσφαιρο και στην περιέργειά μου να μάθω περισσότερα για τις ομάδες και τις σχέσεις τους με την κοινωνία».

Το ποδόσφαιρο και ο κόσμος θα ήταν καλύτερος αν προτάσσαμε τους «Εσπανιέτα»

Όπως κάνουν πάντα, οι El Sombrero αναφέρονται στους απανταχού «Εσπανιέτα», την πραγματική ψυχή των ομάδων που δεν κερδίζουν τη δόξα των τίτλων, αλλά και στα πρόσωπα εκείνα που έχουν ξεχωρίσει μέσα στα χρόνια από την έρευνά τους.

«Οι ομάδες είναι οι άνθρωποί τους. […] Είναι οι αφανείς ήρωες. Αυτοί που συχνά είναι άγνωστοι, επειδή δεν σκοράρουν, δεν κερδίζουν τους τίτλους. Ίσως, όμως, και να τους κερδίζουν τελικά». Μια πολύ ωραία φράση που χρησιμοποιείτε στο «40 ζωές, 1 μπάλα» για την ιστορία του Μπερνάρντο Εσπάνια Έντο. Πόσο καλύτερο θα ήταν το ποδόσφαιρο, εάν προτάσσαμε όλους τους «Εσπανιέτα» του κόσμου;

Και το ποδόσφαιρο και ο κόσμος θα ήταν καλύτερα αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, αλλά όλοι ξέρουμε πως αυτά που κατά βάση πουλάνε είναι πολύ διαφορετικά. Το θετικό είναι ότι στην εποχή του ίντερνετ, με τις άπειρες επιλογές και πηγές ενημέρωσης, όποιος ενδιαφέρεται και ψάχνεται μπορεί να βρει και τους διάφορους «Εσπανιέτα». Το αρνητικό είναι ότι η πλειονότητα του κόσμου, για διάφορους λόγους που όλοι πάνω κάτω γνωρίζουμε, δεν μπαίνει συνήθως στη διαδικασία να αναζητήσει τέτοιες ιστορίες. Αφού έτσι λειτουργούν τα πάντα στην υπόλοιπη ζωή, θα ήταν κάπως παράλογο το ποδόσφαιρο (και ο τρόπος που προβάλλεται και σχολιάζεται) να διαφέρει.

Τα πρόσωπα στα οποία έχετε αναφερθεί όλα αυτά τα χρόνια, τόσο μέσα από τα βιβλία σας όσο και μέσα από το blog σας, είναι πολλά και άκρως διαφορετικά. Αν έπρεπε να επιλέξετε ένα πρόσωπο που σας συγκίνησε, είτε ποδοσφαιριστή είτε προπονητή είτε φίλαθλο, ποιο θα ήταν;

Είναι πολύ δύσκολο να το κάνουμε αυτό, ειδικά από τη στιγμή που είμαστε μια ομάδα ανθρώπων και ο καθένας έχει διαφορετικά γούστα. Για προπονητές, σίγουρα ο Όσκαρ Ταμπάρες της Ουρουγουάης αποτελεί ένα πρότυπο προπονητή, που αντιλαμβάνεται ότι μπάλα δεν είναι μόνο τακτική, αλλά και διαπαιδαγώγηση. Για ποδοσφαιριστές, προσωπικά πάντα με συγκινεί η ιστορία του Γιακούμπ Μπλαστσικόφσκι, του Πολωνού που ξεπέρασε μια απίστευτη προσωπική τραγωδία και με μεγάλη δύναμη ψυχής έγινε αρχηγός στην Εθνική του. Για φιλάθλους, πάντα μας συγκινούν οι ιστορίες κάποιων οπαδών ομάδων σε μικρές κατηγορίες, που γράφουν χιλιόμετρα για να πάνε σε ένα εκτός έδρας παιχνίδι και να είναι μόνοι τους σε μια εξέδρα, στηρίζοντας την αγαπημένη τους ομάδα.

Έχουμε Μουντιάλ και δεν θα μπορούσα παρά να ζητήσω... προβλέψεις για νικητές και ηττημένους, αλλά και την αγαπημένη σας ανάμνηση από την Ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Είναι κάπως αργά για να προβλέψουμε κάτι τέτοιο (σ.σ. η συνέντευξη ολοκληρώθηκε προς το τέλος του Παγκοσμίου Κυπέλλου), καθώς το τουρνουά έχει φτάσει σε ένα σημείο που ήδη ξέρουμε ποιοι απέτυχαν. Όσο για ανάμνηση, ο καθένας μας έχει και μια διαφορετική, ανάλογα φυσικά και με την ηλικία του και τις ομάδες που υποστηρίζει. Η επιστροφή τού, υποτίθεται τελειωμένου, Ρονάλντο στο Μουντιάλ του 2002 μετά τον εφιάλτη που πέρασε με τους τραυματισμούς και ο ημιτελικός Γερμανία-Ιταλία το 2006 είναι δύο από τις πιο έντονες στιγμές στο δικό μας μυαλό.

Ίσως αρχίσουμε επιτέλους να πουλάμε καπέλα...

Μιλώντας για την αγάπη που έχουν λάβει από τον κόσμο, οι El Sombrero εκτιμούν ότι οι συγκυρίες βοήθησαν ιδιαίτερα στη δημοφιλία τους, ευχαριστώντας όλους όσους τους στηρίζουν όλα αυτά τα χρόνια, ενώ αναφέρονται και στα επόμενα σχέδιά τους μετά από 18 χρόνια διαδικτυακής παρουσίας, ένα podcast και τρία δημοφιλή βιβλία. 

Περιμένατε τότε, το μακρινό 2008, την ανταπόκριση του κόσμου στους El Sombrero που διαρκεί μέχρι σήμερα;

Σε καμία περίπτωση! Είμαστε πολύ χαρούμενοι γι’ αυτό, αλλά γνωρίζουμε ότι, αν δεν υπήρχε η τεράστια δύναμη των social media, μπορεί το Sombrero να υπήρχε και σήμερα ως ένα blog μεταξύ «συγγενών και φίλων». Σίγουρα χαιρόμαστε για τη δουλειά μας και την ανταπόκριση, αλλά ήταν και οι συγκυρίες που βοήθησαν στη δημοφιλία μας.

18 χρόνια διαδικτυακής παρουσίας, χιλιάδες κείμενα, τρία βιβλία και ένα podcast. Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Τέτοιες ερωτήσεις συνήθως ακολουθούνται από μια αινιγματική αλλά πολλά υποσχόμενη απάντηση του στιλ «ετοιμάζω πολλά, θα τα μάθετε σύντομα». Εμείς πάλι δεν έχουμε ιδέα τι θα κάνουμε μετά. Αυτά συνήθως σκάνε από το πουθενά. Ποιος ξέρει; Ίσως αρχίσουμε επιτέλους να πουλάμε καπέλα…