Τούρκος ειδικός σύμβουλος: «Τα αεροσκάφη του Ισραήλ σε απόσταση 50χλμ»

Η δήλωση του Μουσταφά Κεμάλ Τσιτσέκ, που είναι νομικός και πολιτικός αναλυτής, αντικατοπτρίζει και μια γεωπολιτική προσέγγιση της τουρκικής άμυνας. Αυτή, υποστηρίζει ότι τα ρωσικά συστήματα S-400 παρέχουν στην Τουρκία μια μοναδική, ανεξάρτητη και ισχυρή αποτρεπτική ισχύ έναντι περιφερειακών απειλών, όπως οι στρατιωτικές δυνατότητες του Ισραήλ.

Η άποψη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση στην Τουρκία. Αυτή αφορά το αν η χώρα πρέπει να διατηρήσει ή να αποχωριστεί το συγκεκριμένο σύστημα, ενώ υπάρχει συγκεκριμένο σκεπτικό πίσω από αυτό:

Την ανεξαρτησία από το ΝΑΤΟ: Όσοι υποστηρίζουν αυτή τη θέση, επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με τα νατοϊκά συστήματα (π.χ. Patriot), οι S-400 λειτουργούν με αυτόνομο ραντάρ και λογισμικό που δεν περιορίζεται από δυτικούς περιορισμούς αναγνώρισης φίλιων/εχθρικών δυνάμεων (IFF).  Έτσι, επιτρέπεται, στη θεωρία τουλάχιστον,  στην Τουρκία να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε προηγμένο αεροσκάφος της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των ισραηλινών μαχητικών stealth.

Προειδοποίηση κατά της παραχώρησης: Ο αναλυτής, με πρόσφατες παρεμβάσεις του, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου να μην «σπαταληθούν» ή θυσιαστούν αυτά τα συστήματα για χάρη της αποκατάστασης των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Παρά τα όσα επιχειρήματα υπάρχουν, περί ισχυρής άμυνας, η διατήρηση των S-400 αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι στην τουρκική εξωτερική πολιτική.

Αναφορές και αναλύσεις δυτικών δεξαμενών σκέψης αναφέρουν ότι η Άγκυρα ψάχνει τρόπους να ξεπεράσει το αδιέξοδο, εξετάζοντας σενάρια μεταπώλησης ή αδρανοποίησης των S-400 (π.χ. προς χώρες του Κόλπου ή την Αίγυπτο). Με τον τρόπο αυτό, επρόκειτο να επανέλθει στο πρόγραμμα των F-35 και να αναπτύξει τη δική της εγχώρια αμυντική ομπρέλα, την οποία και έχει ονομάσει ως «Ατσάλινο Θόλο» (Çelik Kubbe).

Αναλυτικά τα όσα αναφέρει η ανάρτηση του Τσιτσέκ: 

«Ενώ τα ισραηλινά αεροσκάφη έχουν φτάσει σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από εμάς, ας παραδώσουμε τους S-400! Υπάρχουν ακόμα εκείνοι που ονειρεύονται να τους δοθούν F-35!

Αυτό που έχει στα χέρια του το Ισραήλ δεν είναι τυπικά αεροσκάφη F-35, αλλά αεροσκάφη αναβαθμισμένα κοντά στα F-22 Raptor! Μερικοί ονειροπόλοι μιλούν για αναχαίτιση με αεροσκάφη F-16 40 ετών!

Οι S-400 είναι τα ισχυρότερα αμυντικά μας συστήματα εναντίον του Ισραήλ! Σπατάλη S-400 που δεν θα μπορούσαμε να πάρουμε από τη Ρωσία ακόμα κι αν ζητούσαμε σήμερα! Θα ήταν μια ασυγχώρητη προδοσία προς τα συμφέροντα της χώρας».

Το κόστος της επιλογής των ρωσικών S-400 φαίνεται να αυξάνεται για την Τουρκία, καθώς η Άγκυρα φέρεται να αδυνατεί να βρει αγοραστή για τα συστήματα. Ως αποτέλεσμα, δεν αποκλείεται να οδηγηθεί ακόμη και στην αποσυναρμολόγηση ή την οριστική αχρήστευσή τους, προκειμένου να ανοίξει ξανά ο δρόμος προς τα αμερικανικά F-35.

Τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν πως οι προσπάθειες της Άγκυρας να απαλλαγεί από τους S-400 δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει. Παράλληλα, το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να βρίσκεται σε αδιέξοδο, περισσότερο από έναν μήνα μετά τη σχετική ανακοίνωση.

Το βασικό πρόβλημα παραμένει η αμερικανική νομοθεσία, η οποία δεν επιτρέπει στην Τουρκία να αποκτήσει τα stealth μαχητικά όσο εξακολουθεί να διατηρεί στην κατοχή της τους ρωσικούς S-400. Στο τραπέζι έχουν πέσει λύσεις όπως η μεταφορά τους σε τρίτη χώρα ή η μόνιμη απενεργοποίησή τους, χωρίς όμως να έχει προκύψει μέχρι σήμερα κάποια οριστική συμφωνία.

Για την Άγκυρα, η κατάσταση παρουσιάζει μια ιδιαίτερη ειρωνεία. Η Τουρκία έχασε την πρόσβαση σε ένα από τα πλέον προηγμένα δυτικά προγράμματα μαχητικών αεροσκαφών, προκειμένου να αποκτήσει ένα ρωσικό σύστημα αεράμυνας, το οποίο πλέον δυσκολεύεται τόσο να εντάξει ουσιαστικά στη νατοϊκή της άμυνα όσο και να διαθέσει σε άλλον αγοραστή.

Εάν τελικά η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 προϋποθέτει την καταστροφή ή την οριστική απενεργοποίηση των S-400, η επιλογή που κάποτε παρουσιάστηκε ως σημαντική αμυντική συμφωνία με τη Μόσχα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία ιδιαίτερα δαπανηρή στρατηγική ήττα για την Τουρκία.