Το φυτό που «καθαρίζει» το νερό

Αποκάλυψη υπήρξε από τους ερευνητές του Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Κρατικού Πανεπιστημίου Σάο Πάολο (ICT-UNESP). Πιο συγκεκριμένα, ανέφεραν ότι το Moringa oleifera, κοινώς γνωστό ως μορίνγκα ή λευκή ακακία, θα μπορούσε να βοηθήσει στην απομάκρυνση των μικροπλαστικών από το νερό, με αποτελέσματα μάλιστα που ανταγωνίζονται τις συνήθεις χημικές επεξεργασίες.

Η μορίνγκα είναι ενδημική στην Ινδία και αναπτύσσεται σε πολλές τροπικές περιοχές. Τα φύλλα και οι σπόροι της καταναλώνονται ευρέως ως τρόφιμα λόγω της θρεπτικής τους αξίας. Εδώ και αρκετά χρόνια, οι επιστήμονες αναζητούν επίσης τον πιθανό ρόλο των σπόρων της στον καθαρισμό του νερού.

Το φυτικό εκχύλισμα προκαλεί τη συσσώρευση των πλαστικών σωματιδίων, και έτσι κάνουν ευκολότερη τη διήθησή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η οικονομική και φυσική αυτή λύση ξεπέρασε σε αποτελεσματικότητα ακόμη και τις συμβατικές χημικές ουσίες.

«Αποδείξαμε ότι το αλατούχο εκχύλισμα των σπόρων έχει παρόμοια απόδοση με το θειικό αλουμίνιο, που χρησιμοποιείται στην πήξη του νερού που περιέχει μικροπλαστικά. Σε πιο αλκαλικά νερά, είχε ακόμη καλύτερη απόδοση από το χημικό προϊόν», εξήγησε αναλυτικά η Γκαμπριέλε Μπατίστα, που ήταν και η πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Η έρευνα επικεντρώθηκε στη διήθηση, δηλαδή μια μέθοδο κατά την οποία το νερό υποβάλλεται πρώτα σε επεξεργασία με πηκτικό και, στη συνέχεια, διέρχεται από ένα φίλτρο άμμου. Αυτή λειτουργεί καλύτερα σε νερό με χαμηλή θολότητα, που είναι σχετικά διαυγές και απαιτεί λιγότερα στάδια προκαταρκτικής επεξεργασίας.

Η πήξη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς τα μικροπλαστικά και άλλες προσμείξεις φέρουν αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απωθούνται μεταξύ τους και να μην μπορούν να συλλεχθούν εύκολα κατά τη διάρκεια της διήθησης. Πηκτικά, όπως το εκχύλισμα αλατιού μορίνγκα (το οποίο μπορεί να παρασκευαστεί στο σπίτι) και το θειικό αλουμίνιο, εξουδετερώνουν αυτά τα φορτία. Ως αποτέλεσμα, τα σωματίδια συγκολλώνται μεταξύ τους, σχηματίζοντας μεγαλύτερες συσσωρεύσεις, που μπορούν να απομακρυνθούν ευκολότερα.

Προηγούμενη εργασία της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχε αποδείξει ότι οι σπόροι μορίνγκα μπορούν να είναι αποτελεσματικοί σε ολόκληρο τον κύκλο επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της κροκίδωσης, της καθίζησης και της διήθησης.

Για να αξιολογηθεί σωστά η εν λόγω μέθοδος, η ομάδα πρόσθεσε μικροπλαστικά πολυβινυλοχλωριδίου (PVC) στο νερό της βρύσης. Το PVC επιλέχθηκε επειδή θεωρείται ένα από τα πιο επιβλαβή πλαστικά για την ανθρώπινη υγεία, με γνωστές μεταλλαξιογόνες και καρκινογόνες ιδιότητες. Επίσης, βρίσκεται συχνά στις επιφάνειες των υδάτινων σωμάτων και μπορεί να παραμείνει ακόμη και μετά από συμβατική επεξεργασία.

Οι ερευνητές δοκιμάζουν τώρα το εκχύλισμα σπόρων moringa σε νερό που συλλέχθηκε από τον ποταμό Paraíba do Sul, ο οποίος τροφοδοτεί το São José dos Campos. Μέχρι στιγμής, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η μέθοδος είναι αποτελεσματική και στην επεξεργασία φυσικών συνθηκών νερού.

«Υπάρχει αυξανόμενος ρυθμιστικός έλεγχος και ανησυχίες για την υγεία σχετικά με τη χρήση πηκτικών με βάση το αλουμίνιο και το σίδηρο, καθώς δεν είναι βιοαποικοδομήσιμα, αφήνουν υπολειμματική τοξικότητα και ενέχουν κίνδυνο ασθενειών. Για τον λόγο αυτό, η αναζήτηση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων είναι κρίσιμη», καταλήγει ο Ρέις. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη μορίνγκα ως μια πολλά υποσχόμενη, βιώσιμη επιλογή για τη μείωση των μικροπλαστικών στο πόσιμο νερό.