«Τέλος το φθηνό πετρέλαιο»: Τελεσίγραφο Ρωσίας σε Αρμενία αν ενταχθεί στην ΕΕ
Σε επικίνδυνη τροχιά κλιμάκωσης βρίσκονται πλέον οι διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Αρμενίας, με το Κρεμλίνο να απειλεί ανοιχτά με διακοπή των ευνοϊκών τιμολογίων στις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, η διπλωματική αποστολή της Ρωσίας διαβίβασε επιστολή του Υπουργού Ενέργειας, Σεργκέι Τσιβίλιοφ, προς τις αρμενικές αρχές - που αρνούνται την παραλαβή της - στην οποία γίνεται λόγο για μονομερή καταγγελία της διακρατικής συμφωνίας του 2013, που εξασφάλιζε στο Ερεβάν προνομιακές τιμές εισαγωγής για το αέριο, το πετρέλαιο και τα ακατέργαστα διαμάντια.
Άλλωστε, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί και ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, τυχόν απομάκρυνση της Αρμενίας από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και συνεπακόλουθη ένταξη στην ΕΕ θα εκτοξεύσει το κόστος του φυσικού αερίου από τα 177 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα στα 600 δολάρια, φτάνοντας τα επίπεδα που καταβάλλουν οι ευρωπαϊκές χώρες.
Ο βαθμός εξάρτησης και οι εναλλακτικές λύσεις
Η πίεση που ασκείται από τη Ρωσία είναι εξαιρετικά αισθητή, καθώς η Αρμενία παραμένει ενεργειακά δέσμια της Μόσχας, με πάνω από το 80% των εισαγωγών φυσικού αερίου της χώρας να προέρχεται από ρωσικές πηγές μέσω του αγωγού που διέρχεται από τη Γεωργία, ενώ τη διανομή στην εγχώρια αγορά ελέγχει η Gazprom Armenia. Παράλληλα, η χώρα διατηρεί την ιδιότητα του μέλους στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU).
Παρά τις πιέσεις, το Ερεβάν εξετάζει ήδη εναλλακτικά σενάρια εισαγωγών από νέες πηγές, όπως:
- η αξιοποίηση των υποδομών του ελληνο-αμερικανικού/διεθνούς σχεδιασμού TRIPP
- η πιθανότητα προμήθειας αερίου από το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν σε περίπτωση αλματώδους αύξησης των ρωσικών τιμών
Αποφασισμένος για την Ευρώπη ο Πασινιάν
Η πολιτική αντιπαράθεση κορυφώθηκε όταν ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, δήλωσε ενώπιον του Κοινοβουλίου την πρόθεσή του να καταθέσει επίσημα αίτημα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη διαδικασία να προβλέπει:
- την αξιολόγηση από τις Βρυξέλλες
- τη διαμόρφωση οδικού χάρτη
- τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος
Ο Αρμένιος ηγέτης κατέστησε σαφές ότι η χώρα του δεν αποδέχεται την απαίτηση της Μόσχας για αποκλειστικές σχέσεις, συνεχίζοντας τη στρατηγική της οικονομικής και διπλωματικής διαφοροποίησης.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ ενισχύει έμπρακτα τους δεσμούς της με το Ερεβάν στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών και της ενεργειακής ασφάλειας, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να επαναβεβαιώνει την υποστήριξη των Βρυξελλών στην πορεία της Αρμενίας προς μια αυτόνομη και ανθεκτική οικονομία.