Τεκμαρτό εισόδημα: Το ρίσκο της αμφισβήτησης και η «ακτινογραφία» της ΑΑΔΕ

Δικαίωμα διεκδίκησης χαμηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης διαθέτουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι που θεωρούν ότι το σύστημα υπολογισμού αδικεί τα πραγματικά τους εισοδήματα.

Όπως έχει ανακοινωθεί, οι ημερομηνίες υποβολής των αιτημάτων πλησιάζουν στο τέλος τους, ακολουθώντας τον κανόνα των 60 ημερών από την ολοκλήρωση της περιόδου των φορολογικών δηλώσεων, όπως ορίζει η σχετική απόφαση (Α.1062/2026), με την προθεσμία για τη συμπλήρωση της ειδικής φόρμας να εκπνέει στις 22 Σεπτεμβρίου για τη συντριπτική πλειονότητα των επιτηδευματιών, ενώ παρατείνεται έως τις 29 Σεπτεμβρίου για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία.

Η διαδικασία και η υποχρέωση ελέγχου

Για να εκκινήσει η διαδικασία, απαιτείται αρχικά η συμπλήρωση των κωδικών 443-444 στο έντυπο Ε1 της εμπρόθεσμης δήλωσης, ενώ στη συνέχεια, ο φορολογούμενος καλείται να συμπληρώσει το ειδικό ερωτηματολόγιο στην πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ. Ωστόσο, η όποια μείωση του φόρου δεν αναστέλλει την πληρωμή του, καθώς το πρώτο εκκαθαριστικό υπολογίζεται κανονικά βάσει του τεκμαρτού εισοδήματος και τυχόν προσαρμογή γίνεται μόνο μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου.

Ο ουσιαστικός έλεγχος δεν περιορίζεται στα επαγγελματικά στοιχεία και τα βιβλία της επιχείρησης, αλλά επεκτείνεται στο σύνολο των οικονομικών δεδομένων του φορολογουμένου και των μελών της οικογένειάς του, μιας και η ΑΑΔΕ επιδιώκει να εξακριβώσει πώς καλύφθηκαν οι πραγματικές δαπάνες διαβίωσης και τα περιουσιακά στοιχεία, στην περίπτωση που τα δηλωθέντα εισοδήματα εμφανίζονται ιδιαιτέρως χαμηλά.

Τι μπαίνει στο «μικροσκόπιο» των αρχών

Το ερωτηματολόγιο απαλείφει κάθε απόρρητο γύρω από την περιουσιακή κατάσταση του νοικοκυριού, καλύπτοντας:

• Τραπεζικούς λογαριασμούς (εγχώριους και εξωτερικού), μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και λοιπές επενδύσεις
• Θυρίδες, τιμαλφή, έργα τέχνης και αντικείμενα μεγάλης αξίας
• Κρυπτονομίσματα και ρευστά διαθέσιμα μετρητά στην αρχή και το τέλος του έτους
• Οχήματα, σκάφη αναψυχής και εναέρια μέσα
• Λειτουργικά έξοδα κατοικιών (ηλεκτροδότηση, ύδρευση, τηλεφωνία) και ασφάλιστρα (οχημάτων, ζωής, ακινήτων)
• Δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων και έξοδα για ταξίδια

Η αμφισβήτηση μπορεί να αποφέρει μειωμένο φόρο εάν ο έλεγχος επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του φορολογουμένου, ενώ αντίθετα, εάν εντοπιστούν αδικαιολόγητες αποκλίσεις ή αδήλωτα ποσά, ο αιτών κινδυνεύει με την επιβολή πρόσθετων φόρων και τσουχτερών προστίμων.