Συναγερμός στο Ισραήλ για την Τουρκία: Το 68% των πολιτών τη θεωρεί επικίνδυνη απειλή
Ανησυχητικά για την Άγκυρα είναι τα ευρήματα νέας δημοσκόπησης στο Ισραήλ, καθώς ένα εντυπωσιακά υψηλό ποσοστό της ισραηλινής κοινής γνώμης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως σοβαρή και επικίνδυνη απειλή για την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Η έρευνα του Κέντρου Ασφάλειας και Δημοσίων Υποθέσεων της Ιερουσαλήμ αποτυπώνει μία σημαντική αλλαγή στο κλίμα μέσα στην ισραηλινή κοινωνία.
Το 68% των Ισραηλινών θεωρεί την Τουρκία επικίνδυνη απειλή, ενώ μεταξύ των Εβραίων Ισραηλινών το ποσοστό εκτοξεύεται στο 77%.
Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς δείχνει ότι η επιδείνωση των σχέσεων Ισραήλ–Τουρκίας δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα κυβερνητικά επιτελεία, στις στρατιωτικές αναλύσεις ή στη ρητορική των δύο πλευρών.
Η αντίληψη της Τουρκίας ως απειλής έχει περάσει πλέον βαθιά στην ίδια την ισραηλινή κοινωνία.
68% βλέπει την Τουρκία ως επικίνδυνη απειλή
Το πρώτο και πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι ξεκάθαρο.
Σχεδόν επτά στους δέκα Ισραηλινούς αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως επικίνδυνη απειλή.
Στους Εβραίους Ισραηλινούς το ποσοστό φθάνει το 77%, δηλαδή περισσότεροι από τρεις στους τέσσερις.
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό για μια χώρα που τυπικά δεν βρίσκεται σε πόλεμο με το Ισραήλ και η οποία για δεκαετίες είχε στενές οικονομικές, στρατιωτικές και διπλωματικές σχέσεις μαζί του.
Η εικόνα αυτή δείχνει πόσο βαθιά έχει αλλάξει η αντίληψη των Ισραηλινών απέναντι στην Τουρκία.
Η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως δύσκολος περιφερειακός ανταγωνιστής. Για μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας έχει μετατραπεί σε παράγοντα δυνητικής στρατηγικής απειλής.
60% υπέρ στρατιωτικής δράσης στη Συρία
Ακόμη πιο ηχηρό είναι το δεύτερο εύρημα.
Το 60% των ερωτηθέντων υποστηρίζει στρατιωτική δράση του Ισραήλ με στόχο την αναστολή ή παρεμπόδιση της ανάπτυξης τουρκικών στρατιωτικών υποδομών στη Συρία.
Αυτό το ποσοστό δείχνει ότι η ανησυχία δεν είναι θεωρητική.
Ένα σημαντικό τμήμα της ισραηλινής κοινής γνώμης φαίνεται να θεωρεί αποδεκτή ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος εάν η τουρκική παρουσία στη Συρία ξεπεράσει όρια που το Ισραήλ θεωρεί απειλητικά.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο επικίνδυνη διάσταση της νέας ισορροπίας.
Η Συρία μετατρέπεται σταδιακά στο βασικό πεδίο όπου μπορεί να συγκρουστούν στην πράξη τα στρατηγικά συμφέροντα Ισραήλ και Τουρκίας.
Η Συρία γίνεται το σημείο τριβής Ισραήλ–Τουρκίας
Για το Ισραήλ, η παρουσία οποιασδήποτε ισχυρής στρατιωτικής δύναμης κοντά στα βόρεια σύνορά του αποτελεί ζήτημα πρώτης γραμμής.
Η ισραηλινή στρατηγική παραδοσιακά επιδιώκει να αποτρέπει τη δημιουργία στρατιωτικών υποδομών που θα μπορούσαν μελλοντικά να περιορίσουν την ελευθερία δράσης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας ή να δημιουργήσουν νέα απειλή για τη χώρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στο Ισραήλ.
Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η ανησυχία δεν φαίνεται να περιορίζεται στους στρατιωτικούς σχεδιαστές.
Έχει πλέον κοινωνική νομιμοποίηση.
Όταν το 60% εμφανίζεται θετικό απέναντι σε στρατιωτική δράση για την αναστολή τουρκικών στρατιωτικών υποδομών, τότε οι ισραηλινές κυβερνήσεις αποκτούν μεγαλύτερο πολιτικό περιθώριο για μία σκληρότερη στάση.
70% ζητά «κόκκινες γραμμές» απέναντι στην Άγκυρα
Το τρίτο εύρημα είναι εξίσου σημαντικό.
Το 70% των Ισραηλινών θέλει η κυβέρνηση να θέσει σαφείς κόκκινες γραμμές απέναντι στην Τουρκία και να συνεργαστεί στενά με την Ουάσιγκτον για τον περιορισμό της Άγκυρας.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η ισραηλινή κοινωνία δεν επιθυμεί απαραίτητα μία ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Αντίθετα, φαίνεται να υποστηρίζει μία στρατηγική δύο επιπέδων:
ισχυρή αποτροπή από το Ισραήλ και ταυτόχρονα ενεργοποίηση των Ηνωμένων Πολιτειών ώστε να συγκρατηθεί η Τουρκία.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Η Ουάσιγκτον παραμένει ο μοναδικός παράγοντας που διαθέτει ισχυρή επιρροή ταυτόχρονα σε Ισραήλ και Τουρκία.
Το Ισραήλ θέλει τις ΗΠΑ μέσα στην εξίσωση
Το γεγονός ότι το 70% των ερωτηθέντων ζητά συνεργασία με την Ουάσιγκτον αποκαλύπτει και μία δεύτερη πραγματικότητα.
Η ισραηλινή κοινή γνώμη φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι μια άμεση αντιπαράθεση Ισραήλ–Τουρκίας θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα επικίνδυνη περιφερειακή κρίση.
Η Τουρκία είναι μεγάλη στρατιωτική δύναμη.
Είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Διαθέτει ισχυρή πολεμική αεροπορία, μεγάλη βιομηχανία drones και συνεχώς αυξανόμενη επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Για αυτό και η επιλογή των «κόκκινων γραμμών» σε συνδυασμό με αμερικανική διπλωματική πίεση φαίνεται να θεωρείται από πολλούς Ισραηλινούς πιο ασφαλής στρατηγική από μία ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.
Η μεγάλη αντίφαση της δημοσκόπησης
Υπάρχει όμως ένα εύρημα που αλλάζει σημαντικά την εικόνα.
Όταν οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν ποια απειλή θα πρέπει να αποτελεί μεγαλύτερη προτεραιότητα για την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ, η Τουρκία δεν βρέθηκε στην κορυφή.
Αντίθετα, συγκέντρωσε μόλις 2,8 σε κλίμακα 6, μένοντας πίσω από το Ιράν, τη Χαμάς και άλλες απειλές.
Αυτό δημιουργεί μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αντίφαση.
Οι Ισραηλινοί φοβούνται την Τουρκία, αλλά δεν τη θεωρούν ακόμη την πιο άμεση απειλή.
Και αυτή η λεπτομέρεια είναι καθοριστική για να διαβάσει κανείς σωστά τη δημοσκόπηση.
Η Τουρκία είναι «αναδυόμενη απειλή» και όχι ακόμη πρώτη προτεραιότητα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ισραηλινή κοινωνία κάνει σαφή διάκριση ανάμεσα στην επικινδυνότητα και στην αμεσότητα της απειλής.
Το Ιράν παραμένει βαθιά συνδεδεμένο στη στρατηγική σκέψη του Ισραήλ με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τα δίκτυα που έχει δημιουργήσει στην περιοχή.
Η Χαμάς παραμένει άμεση απειλή ασφαλείας.
Η Τουρκία, αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως μία μεγάλη αλλά περισσότερο μακροπρόθεσμη στρατηγική πρόκληση.
Και αυτό ίσως είναι ακόμη πιο σημαντικό από το να βρισκόταν απλώς στην πρώτη θέση.
Διότι δείχνει ότι η Άγκυρα αρχίζει να περνά στη συνείδηση της ισραηλινής κοινής γνώμης ως δυνητικός μελλοντικός στρατηγικός αντίπαλος.
Από σύμμαχος σε πιθανό στρατηγικό αντίπαλο
Η μεταβολή είναι ιστορικά εντυπωσιακή.
Για δεκαετίες, Τουρκία και Ισραήλ είχαν πολύ στενές σχέσεις.
Υπήρξαν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις.
Αμυντικές συμφωνίες.
Συνεργασία πληροφοριών.
Οικονομικές σχέσεις.
Σήμερα, όμως, ένα μεγάλο ποσοστό των Ισραηλινών βλέπει την ίδια χώρα ως επικίνδυνη απειλή.
Αυτή η αλλαγή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη ούτε στην Ιερουσαλήμ ούτε στην Άγκυρα.
Το νέο τρίγωνο Ισραήλ–Τουρκία–ΗΠΑ
Τα ευρήματα της δημοσκόπησης δείχνουν ότι η αντιπαράθεση Ισραήλ–Τουρκίας δεν μπορεί να αναλυθεί χωρίς την αμερικανική παράμετρο.
Η ισραηλινή κοινή γνώμη φαίνεται να ζητά από τις ΗΠΑ να λειτουργήσουν ως στρατηγικό ανάχωμα απέναντι σε πιθανή τουρκική επέκταση.
Αυτό δημιουργεί μία δύσκολη εξίσωση για την Ουάσιγκτον.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται το Ισραήλ, ο στενότερος στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Από την άλλη βρίσκεται η Τουρκία, μία μεγάλη νατοϊκή δύναμη με κρίσιμη γεωγραφική θέση.
Οποιαδήποτε σοβαρή ισραηλοτουρκική κρίση θα έβαζε την αμερικανική διπλωματία μπροστά σε εξαιρετικά δύσκολες επιλογές.
Γιατί η εξέλιξη αφορά και την Ελλάδα
Η αλλαγή της ισραηλινής αντίληψης απέναντι στην Τουρκία έχει άμεσο ενδιαφέρον και για την Αθήνα.
Η Ελλάδα έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενή στρατηγική και αμυντική σχέση με το Ισραήλ, με συνεργασία σε συστήματα αεράμυνας, UAV, πυραύλους, εκπαίδευση και πληροφορίες.
Καθώς η Τουρκία γίνεται όλο και περισσότερο αντιληπτή ως στρατηγική πρόκληση από την ισραηλινή κοινωνία, η αξία των περιφερειακών συνεργασιών του Ισραήλ αυξάνεται.
Σε αυτό το περιβάλλον, Ελλάδα και Κύπρος αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία για το Ισραήλ ως σταθεροί εταίροι στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πραγματικό μήνυμα προς τον Ερντογάν
Τα στοιχεία της δημοσκόπησης δεν δείχνουν ότι η ισραηλινή κοινωνία ζητά πόλεμο με την Τουρκία.
Δείχνουν όμως κάτι που για την Άγκυρα είναι πιθανώς πιο ανησυχητικό.
Η Τουρκία έχει πλέον περάσει στη λίστα των χωρών που μεγάλο μέρος των Ισραηλινών θεωρεί δυνητική απειλή για την ίδια την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ.
Και όταν αυτή η αντίληψη εδραιωθεί κοινωνικά, επηρεάζει αναπόφευκτα και το περιθώριο κινήσεων των μελλοντικών ισραηλινών κυβερνήσεων.
Directus.gr: Το Ισραήλ δεν βλέπει ακόμη την Τουρκία ως «Ιράν» – Αλλά η τάση είναι ξεκάθαρη
Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν είναι απλώς το 68%.
Ούτε μόνο το 77% των Εβραίων Ισραηλινών.
Ούτε ακόμη και το εντυπωσιακό 60% που δηλώνει θετικό σε στρατιωτική δράση κατά τουρκικών στρατιωτικών υποδομών στη Συρία.
Το πραγματικά κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Τουρκία έχει περάσει πλέον στη στρατηγική συνείδηση της ισραηλινής κοινωνίας ως επικίνδυνος περιφερειακός παράγοντας.
Παράλληλα, το γεγονός ότι βαθμολογείται μόλις με 2,8 στα 6 στην ιεράρχηση των άμεσων απειλών δείχνει πως δεν έχει ακόμη φτάσει στο επίπεδο του Ιράν ή της Χαμάς.
Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει.
Ειδικά εάν η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία ενισχυθεί, αν δημιουργηθούν υποδομές κοντά στις περιοχές όπου επιχειρεί το Ισραήλ ή εάν οι δύο χώρες βρεθούν να διεκδικούν επιχειρησιακό έλεγχο στον ίδιο χώρο.
Η Τουρκία δεν είναι ακόμη η πρώτη απειλή για τους Ισραηλινούς. Είναι όμως μία απειλή που ανεβαίνει.
Και αυτό ίσως είναι το πιο ηχηρό μήνυμα της δημοσκόπησης προς την Άγκυρα.
Πηγή: directus.gr
