Στα όρια... ασφυξίας ο FIR Αθηνών: Ρεκόρ πτήσεων με ελλείψεις και προβλήματα
Μία μάλλον αποκαλυπτική εικόνα φαίνεται πως κυριαρχούσε κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου στο Κέντρου Ελέγχου στην Αθήνα, καθώς ένα πυκνό δίχτυ από ίχνη αεροσκαφών καλύπτει τον ελληνικό εναέριο χώρο.
Όπως αναφέρει σε εκτενές ρεπορτάζ του το Γαλλικό Πρακτορείο οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας κλήθησαν να διεκπεραιώσουν έναν πρωτοφανή όγκο πτήσεων σε έναν ουρανό που φαίνεται να εξαντλεί τα περιθώρια χωρητικότητάς του, με την Όλγα Τόκη, αντιπρόεδρο της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας, να κάνει λόγο για συνθήκες έντονης πίεσης, σημειώνοντας ότι σε περιόδους αιχμής είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθεί διαθέσιμος διάδρομος για επιπλέον αεροσκάφη. απο
Μάλιστα, τα αριθμητικά δεδομένα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας επιβεβαιώνουν την εικόνα αυτή, καθώς ενώ τους χειμερινούς μήνες τα αεροδρόμια της χώρας εξυπηρετούν από 1.000 έως 1.500 πτήσεις την ημέρα, στις αρχές Ιουλίου ο ημερήσιος μέσος όρος εκτινάχθηκε στις 2.700 πτήσεις. Παράλληλα, στοιχεία της Eurocontrol δείχνουν ότι η κυκλοφορία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη κατέγραψε αύξηση 40% σε σύγκριση με το 2019, με την άνοδο αυτή να αποδίδεται στη θεαματική πορεία του ελληνικού τουρισμού, με τις τουριστικές αφίξεις να φτάνουν πέρυσι τα 38 εκατομμύρια — αριθμός αυξημένος κατά 23% σε σχέση με το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του 2019.
Η βλάβη-καμπανάκι και ο σχεδιασμός εκσυγχρονισμού
Οι πιέσεις στο σύστημα αεροναυτιλίας δεν εκδηλώθηκαν μόνο το καλοκαίρι, καθώς στις 4 Ιανουαρίου, μια σοβαρή τεχνική βλάβη στο σύστημα φωνητικής επικοινωνίας μεταξύ ελεγκτών και πιλότων προκάλεσε παράλυση. Παρότι τα αεροσκάφη παρέμεναν ορατά στα ραντάρ, η αδυναμία επικοινωνίας οδήγησε στο προσωρινό κλείσιμο του ελληνικού εναέριου χώρου, προκαλώντας ακυρώσεις και εκτροπές πτήσεων.
Το περιστατικό αυτό λειτούργησε ως καταλύτης για την επιτάχυνση ενός προγράμματος εκσυγχρονισμού των υποδομών, ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το σχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
- την αντικατάσταση παλαιωμένων ραντάρ
- την εγκατάσταση νέων ψηφιακών συστημάτων επικοινωνίας
Χρόνιες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό
Πέρα από τις υποδομές, το σύστημα αντιμετωπίζει έλλειψη προσωπικού, μιας και ο ελληνικός εναέριος χώρος είναι χωρισμένος σε δέκα τομείς, με κάθε τομέα να στελεχώνεται από έναν ελεγκτή και έναν βοηθό. Σύμφωνα με τον επόπτη βάρδιας Γιώργο Σταμουλακάτο, οι 154 εν ενεργεία ελεγκτές υπολείπονται σημαντικά των πραγματικών αναγκών, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 250 άτομα.
Αν και έχουν προγραμματιστεί προσλήψεις 92 νέων ελεγκτών το 2025 και 77 το 2026, η πλήρης ενσωμάτωσή τους απαιτεί χρόνο, καθώς η εκπαίδευση για την απόκτηση επιχειρησιακής εμπειρίας διαρκεί περίπου πέντε χρόνια.
Γεωπολιτικοί παράγοντες και επιπτώσεις στους επιβάτες
Η κατάσταση επιβαρύνεται επιπλέον από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς λόγω των ανακατευθύνσεων, περίπου 300 επιπλέον πτήσεις διέρχονται καθημερινά από την Ελλάδα, αυξάνοντας την κίνηση κατά 6%. Επιπλέον, οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να παρακολουθούν και τη δραστηριότητα τουρκικών αεροσκαφών και drones εντός του FIR.
Οι συνέπειες του φόρτου εργασίας αντανακλώνται στις καθυστερήσεις των ταξιδιωτών, οι οποίοι φτάνουν στην Αθήνα ακόμη και με καθυστέρηση 30 λεπτών ή και περισσότερο, αν και επαγγελματίες του τουρισμού αναφέρουν ότι οι καθυστερήσεις είναι συχνότερες φέτος, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και τις επτά ώρες για υπερατλαντικές πτήσεις.
