Νέο τουρκικό casus belli στο Αιγαίο μετά τη συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ
Νέο άτυπο casus belli, με φόντο την εξοπλιστική ενίσχυση των ανατολικών συνόρων της Ελλάδας μέσω σύγχρονων ισραηλινών συστημάτων, θέτει η Τουρκία, επαναφέροντας στο στο προσκήνιο την προσφιλή τακτική των ευθέων απειλών.
Η υπογραφή της στρατηγικής σημασίας αμυντικής συμφωνίας ανάμεσα στην Αθήνα και το Ισραήλ για την προμήθεια προηγμένης αντιαεροπορικής τεχνολογίας προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κατηγόρησε την ελληνική πλευρά για υπονόμευση των προσπαθειών συνεννόησης, απαίτησε την άμεση διακοπή του εξοπλιστικού προγράμματος στα νησιά του Αιγαίου, κάνοντας λόγο για καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης. Μάλιστα, συμπλήρωσε με νόημα πως όποιος εκλαμβάνει τη σύνεση της χώρας του ως αδυναμία διαπράττει σοβαρό σφάλμα, παραπέμποντας με νόημα σε διδάγματα της ιστορίας.
Η τακτική αυτή ξυπνά μνήμες από την κρίση των S-300 το 1998, όταν η Άγκυρα πέτυχε με την απειλή χρήσης βίας τη ματαίωση της εγκατάστασης των πυραύλων στην Κύπρο. Ωστόσο, οι σημερινές ισορροπίες και τα γεωπολιτικά δεδομένα διαφέρουν ριζικά.
Η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και το τελεσίγραφο της Ελλάδας
Πίσω από τις αιτιάσεις για τα νησιά και τις αντιδράσεις στη δημιουργία των δύο θαλάσσιων πάρκων ή τον Χωροταξικό Σχεδιασμό, η Τουρκία επαναφέρει σταθερά την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά και βραχονησίδες. Η επιμονή στη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» συνιστά ευθεία προσπάθεια αλλαγής του εδαφικού status quo, γεγονός που νομιμοποιεί πλήρως το δικαίωμα της Ελλάδας στην αυτοάμυνα, όπως αυτό προβλέπεται από το Άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Παράλληλα, το επόμενο διάστημα προμηνύεται ιδιαίτερα θερμό, καθώς συμπίπτει με την περίοδο θαλάσσιων και υποθαλάσσιων ερευνών, με την έκδοση τουρκικής NAVTEX για επιστημονικές εργασίες που αγγίζουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα νότια του Καστελλόριζου αποτελεί προαναγγελία εντάσεων, όπως και τα ανοιχτά μέτωπα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στο Ανατολικό Αιγαίο και τη Κύπρος.
Από την πλευρά της, η Αθήνα ξεκαθαρίζει πως δεν υποχωρεί σε εκβιαστικά διλήμματα, θέτοντας ήδη το ζήτημα στους Ευρωπαίους εταίρους, αν και η αυξημένη στρατηγική αυτονομία της Τουρκίας ενδέχεται να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών πιέσεων.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η συνάντηση του διοικητή της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, με τον επικεφαλής της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη, στην Αθήνα, δημιουργεί έναν πολύτιμο δίαυλο άμεσης επικοινωνίας για την πρόληψη ατυχημάτων. Εντούτοις, οι διαίατερες αυτές επαφές, παρά τη χρησιμότητά τους, δύσκολα μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα που δημιουργούν οι θεμελιώδεις τουρκικές διεκδικήσεις.
