Ναϊρόμπι 2029: Το υψόμετρο που μπορεί να φέρει ρεκόρ στο Παγκόσμιο Στίβου

Ιστορικό θα είναι το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου του 2029, πριν ακόμη ακουστεί η πρώτη πιστολιά του αφέτη. Για πρώτη φορά η κορυφαία διοργάνωση της World Athletics θα φιλοξενηθεί στην Αφρική, με το Ναϊρόμπι της Κένυας να αναλαμβάνει τη διοργάνωση.

Η επιλογή της κενυατικής πρωτεύουσας, ωστόσο, δεν έχει μόνο συμβολική σημασία. Το υψόμετρο στο οποίο βρίσκεται η πόλη, και ειδικότερα το στάδιο Κασαράνι, ενδέχεται να δημιουργήσει ιδιαίτερες συνθήκες για τις επιδόσεις των αθλητών, κυρίως στα σπριντ και στα άλματα.

Η World Athletics ανακοίνωσε στις 15 Σεπτεμβρίου ότι το Παγκόσμιο του 2029 θα διεξαχθεί στο Ναϊρόμπι, ενώ η διοργάνωση του 2031 ανατέθηκε στο Μόναχο. Η ανακαινισμένη αθλητική εγκατάσταση του Κασαράνι και η εμπειρία της Κένυας στη φιλοξενία διεθνών διοργανώσεων αποτέλεσαν σημαντικά στοιχεία της υποψηφιότητας.

Στα 1.612 μέτρα το Κασαράνι

Το Ναϊρόμπι είναι χτισμένο σε οροπέδιο, σε υψόμετρο περίπου 1.500 έως 1.800 μέτρων. Το στάδιο Κασαράνι βρίσκεται στα 1.612 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, επίπεδο στο οποίο η επίδραση του υψομέτρου στις αθλητικές επιδόσεις είναι πλέον μετρήσιμη.

Σε μεγαλύτερο υψόμετρο μειώνεται η ατμοσφαιρική πίεση και η πυκνότητα του αέρα. Αυτό σημαίνει ότι οι αθλητές που κινούνται σε πολύ υψηλές ταχύτητες αντιμετωπίζουν μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση.

Το φαινόμενο μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των σπρίντερ, ιδιαίτερα στα 100, 200 και 400 μέτρα, όπου μεγάλο μέρος της απαιτούμενης ενέργειας προέρχεται από αναερόβιους μηχανισμούς. Αντίθετα, στις μεγάλες αποστάσεις η μειωμένη διαθεσιμότητα οξυγόνου αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Μελέτη που ανέλυσε περισσότερες από 132.000 επιδόσεις κορυφαίων αθλητών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σε υψόμετρο άνω των 1.500 μέτρων τα αγωνίσματα ταχύτητας από 100 έως 400 μέτρα παρουσίαζαν βελτίωση περίπου 0,3% έως 0,7%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η επίδραση στα οριζόντια άλματα, όπως το μήκος και το τριπλούν, καθώς και στη σφυροβολία, όπου η βελτίωση μπορούσε να φτάσει περίπου το 1%.

Στον αντίποδα, στις αποστάσεις άνω των 800 μέτρων οι επιδόσεις παρουσίαζαν σημαντική επιδείνωση όταν το υψόμετρο ξεπερνούσε τα 1.000 μέτρα.

Η ιστορία του στίβου έχει ήδη καταγράψει με εντυπωσιακό τρόπο την επίδραση του υψομέτρου.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 στην Πόλη του Μεξικού, σε υψόμετρο περίπου 2.250 μέτρων, σημειώθηκαν εννέα παγκόσμια ρεκόρ στα αγωνίσματα των ανδρών.

Εκεί ο Αμερικανός Τζιμ Χάινς έγινε ο πρώτος αθλητής που έτρεξε επίσημα τα 100 μέτρα σε χρόνο κάτω από 10 δευτερόλεπτα με ηλεκτρονική χρονομέτρηση, σημειώνοντας 9.95.

Στα 400 μέτρα, ο συμπατριώτης του Λι Έβανς σταμάτησε το χρονόμετρο στα 43.86, επίδοση που αποτέλεσε παγκόσμιο ρεκόρ για σχεδόν δύο δεκαετίες.

Και φυσικά, η κορυφαία στιγμή ήρθε στο μήκος.

Ο Μπομπ Μπίμον προσγειώθηκε στα 8,90 μέτρα, καταρρίπτοντας το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ κατά 55 εκατοστά. Η επίδοση παρέμεινε στην κορυφή για σχεδόν 23 χρόνια, μέχρι το 8,95 μ. του Μάικ Πάουελ το 1991.

Στην περίπτωση του Μπίμον, το υψόμετρο των περίπου 2.240 μέτρων συνδυάστηκε με ευνοϊκό άνεμο +2,0 m/s, δηλαδή ακριβώς στο ανώτατο όριο που επιτρέπει η World Athletics για να αναγνωριστεί μια επίδοση ως επίσημη.

Μπορεί το Ναϊρόμπι να γίνει «εργοστάσιο» ρεκόρ;

Το Κασαράνι δεν βρίσκεται στο ίδιο υψόμετρο με την Πόλη του Μεξικού. Τα 1.612 μέτρα, όμως, είναι αρκετά ώστε η πυκνότητα του αέρα να διαφέρει αισθητά από εκείνη στο επίπεδο της θάλασσας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ναϊρόμπι θα οδηγήσει από μόνο του σε παγκόσμια ρεκόρ. Για μια κορυφαία επίδοση απαιτείται ο συνδυασμός πολλών παραγόντων: ένας αθλητής σε εξαιρετική κατάσταση, κατάλληλη θερμοκρασία, γρήγορος αγωνιστικός τάπητας και, στα αγωνίσματα όπου επιτρέπεται, ευνοϊκός άνεμος έως +2,0 m/s.

Εφόσον όμως οι συνθήκες συμπέσουν, το υψόμετρο μπορεί να προσφέρει ένα φυσικό αεροδυναμικό πλεονέκτημα που δεν συναντάται στα περισσότερα μεγάλα στάδια του κόσμου.

Πλεονέκτημα για τους σπρίντερ, πρόκληση για τους δρομείς αντοχής

Το ίδιο χαρακτηριστικό που μπορεί να ευνοήσει έναν σπρίντερ μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά έναν αθλητή των μεγάλων αποστάσεων.

Καθώς αυξάνεται το υψόμετρο, μειώνεται η διαθέσιμη ποσότητα οξυγόνου και κατ' επέκταση η μέγιστη αερόβια ικανότητα. Η μεγάλη ανάλυση επιδόσεων elite αθλητών έδειξε επιδείνωση περίπου 2% έως 4% στις αποστάσεις άνω των 800 μέτρων όταν οι αγώνες διεξάγονται σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.000 μέτρων.

Έτσι, το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2029 αναμένεται να αποτελέσει ένα ιδιαίτερο αγωνιστικό πείραμα: στο ίδιο στάδιο, το υψόμετρο μπορεί να αποτελέσει σύμμαχο για τους σπρίντερ και τους άλτες, αλλά ταυτόχρονα σημαντική πρόκληση για τους αθλητές των αγωνισμάτων αντοχής.

Και με αρκετά από τα πιο ανθεκτικά παγκόσμια ρεκόρ του στίβου να πλησιάζουν ή να ξεπερνούν τα 40 χρόνια ζωής μέχρι το 2029, το ερώτημα είναι εύλογο: θα αποτελέσει το Ναϊρόμπι το σκηνικό για μια νέα σελίδα στην ιστορία των ρεκόρ;