Μουντιάλ 2026: Το τυφλό σημείο που οδηγεί σε «περιβαλλοντικό» αυτογκόλ τη FIFA
Ποιο είναι το τυφλό σημείο της FIFA που «απειλεί» το Παγκόσμιο Κύπελλο; Αντίστροφα μετρούν οι φίλοι της στρογγυλής θεάς για το εναρκτήριο λάκτισμα του Μουντιάλ που θα λάβει χώρα σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό και ανυπομονούν για να δουν τους «μάγους» κάθε ομάδας στο χορτάρι να κυνηγούν το πολυπόθητο τρόπαιο. Πίσω από τη μαγεία και την αίγλη του Παγκοσμίου Κυπέλλου μια έκθεση έρχεται να προειδοποιήσει ότι η διοργάνωση αναμένεται να προκαλέσει διπλάσιες εκπομπές ρύπων σε σύγκριση με τις προηγούμενες διοργανώσεις και να θέσει θέμα περιβαλλοντικό.
Η έκθεση της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου «FIFA's Climate Blind Spot», δηλαδή το τυφλό σημεία της FIFA για το κλίμα, υποστηρίξει ότι η αύξηση των ομάδων του τουρνουά, η γεωγραφική διασπορά και η εξάρτηση απο τις αεροπορικές μετακινήσεις αναμένεται να αυξήσουν το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Η μελέτη εκπονήθηκε από το New Weather Institute και τονίζει ότι η φετινή διοργάνωση αναμένεται να παράγει τουλάχιστον εννέα εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή σχεδόν διπλάσιους από το μέσο όρο των διοργανώσεων που πραγματοποιήθηκαν από το 2010 έως το 2022, στις οποίες υπολογίστηκαν ότι παράχθησαν 4.7 εκατομμύρια τόνοι. Μάλιστα, τα σενάρια υπολογισμού αναφέρουν ότι το ποσό μπορεί να αγγίξει τα 15 εκατομμύρια τόνους, καθιστώντας το Μουντιάλ του 2026 ένα από τα πιο ρυπογόνα στην ιστορία του αθλητισμού.
Για ποιους λόγους θα συμβεί, όμως, αυτό; Ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση των ρύπων είναι η μορφή της διοργάνωσης καθώς το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο περιλαμβάνει 48 ομάδες και 104 αγώνες, δηλαδή μια αύξηση της τάξης του 63% σε σχέση με τις προηγούμενες διοργανώσεις. Η αύξηση αυτή συνοδεύεται και από περισσότερες μετακινήσεις, περισσότερους φιλάθλους και μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές. Η έκθεση υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη αυτή θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ιδιαίτερα από τις αεροπορικές μεταφορές που είναι αναγκαίες και θα αποτελέσουν τη βασική πηγή ρύπανσης.
Σε αντίθεση με άλλες διοργανώσεις που διεξάγονται σε μια μόνο χώρα, η φετινή διοργάνωση θα διεξαχθεί σε 16 πόλεις διάσπαρτες σε ολόκληρη τη βορειοαμερικανική ήπειρο, οι οποίες απέχουν μεταξύ τους αρκετά χιλιόμετρα. Κάτι που σημαίνει ότι οι ομάδες, οι δημοσιογράφοι και οι φίλαθλοι θα πρέπει να μετακινηθούν για να παρακολουθήσουν τους αγώνες της αγαπημένης τους ομάδας, οι περισσότεροι εκ των οποίων θα αναγκαστούν να χρησιμοποιήσουν αεροπλάνο. Η έκθεση υποστηρίζει ότι τα αεροπορικά ταξίδια θα παράγουν περισσότερους από 7,7 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα και παράλληλα, οι εκπομπές από τις πτήσεις ενδέχεται να αυξηθούν κατά 160% έως 325% σε σύγκριση με τα προηγούμενα.
Η κατάσταση αυτή επιβαρύνεται περισσότερο λόγω της έλλειψης βιώσιμων εναλλακτικών επιλογών για τη μετακίνηση. Σε αντίθεση με την Ευρώπη ή την Ασία, η Βόρεια Αμερική δε διαθέτει εκτεταμένα δίκτυα σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και να μειώσουν το αποτύπωμα των μεταφορών.
Η έκθεση έρχεται να αμφισβητήσει και ένα «τυφλό σημείο» που σχετίζεται με την περιβαλλοντική κρίση και αφορά τη στρατηγική της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας για το κλίμα καθώς εστιάζει στην απόσταση που υπάρχει ανάμεσα στις δεσμεύσεις της διοργάνωσης για βιωσιμότητα και στην πραγματικότητα των αποφάσεων της, όπως η διερεύνηση της διοργάνωσης και η επιλογή των πόλεων που βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι το Μουντιάλ του 2026 θα μπορούσε να γίνει η αιτία για να επιδεινωθεί η κλιματική κρίση, σε μια περίοδο που η διεθνής κοινότητα αναζητά τρόπους για να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Ποια είναι η απάντηση της FIFA; Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου υποστηρίζει ότι η διοργάνωση ακολουθεί μια στρατηγική βιωσιμότητας που θα επικεντρώνεται στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη δημιουργία μιας «θετικής κληρονομιάς» στις πόλεις που θα φιλοξενήσουν τους αγώνες. Μάλιστα, στην ιστοσελίδα της η FIFA αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το Μουντιάλ θα προωθήσει βιώσιμα πρότυπα κατασκευής για τα στάδια και τις προσωρινές υποδομές, θα ενθαρρύνει τη χρήση των δημόσιων μεταφορών και παράλληλα, θα επιδιώξει να μειώσει τα απόβλητα, την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές αερίων. Επιπλέον, τονίζεται ότι οι πόλεις που θα φιλοξενήσουν τους αγώνες θα εφαρμόσουν μέτρα φιλικά προς το περιβάλλον και θα προωθήσουν βιώσιμες πρακτικές και μετά τη διάρκεια της διοργάνωσης. Ωστόσο, η έκθεση έρχεται να δημιουργήσει ερωτήματα και να προειδοποιήσει ότι τα μέτρα που θα εφαρμοστούν, ενδέχεται να είναι δύσκολο να αντισταθμίσουν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της διοργάνωσης.
