Ιστορική καμπή για τη χειρουργική: Έγινε εγχείρηση εγκεφάλου με ΑΙ
Ένα πρωτοποριακό επίτευγμα, που σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τον τομέα της ιατρικής επιστήμης, έλαβε χώρα στη Βρετανία, καθώς για πρώτη φορά στα παγκόσμια χρονικά, μια χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο ολοκληρώθηκε με την άμεση και συνεχή υποστήριξη ενός προηγμένου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο παρείχε καθοδήγηση στους γιατρούς λεπτό προς λεπτό.
Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει τα γιγαντιαία άλματα που πραγματοποιεί η τεχνολογία, περνώντας πλέον από τη θεωρητική ανάλυση δεδομένων στην ενεργή συμμετοχή μέσα στη χειρουργική αίθουσα.
Ο πρώτος ασθενής και η απειλή για την όραση
Πρωταγωνιστής αυτής της ιατρικής πρωτοπορίας είναι ο 48χρονος Ρις Χίμπερτ, πατέρας δύο παιδιών, ο οποίος εισήχθη στο εξειδικευμένο Νοσοκομείο University College London, προκειμένου να υποβληθεί σε μια ιδιαίτερα λεπτή διαδικασία αφαίρεσης ογκόμορφης μάζας από την κεφαλή του, αποφεύγοντας έτσι τον άμεσο κίνδυνο μόνιμης τύφλωσης.
Το πρόβλημα υγείας του Χίμπερτ εντοπιζόταν στην υπόφυση, τον κρίσιμο αδένα στη βάση του κρανίου που ρυθμίζει θεμελιώδεις σωματικές λειτουργίες, όπως οι ορμονικές ισορροπίες, ο μεταβολισμός, η θερμοκρασία και η πίεση του αίματος. Ο καλοήθης όγκος, μεγέθους περίπου 11 χιλιοστών, αναπτυσσόταν σε απόσταση αναπνοής από τις καρωτίδες και τα οπτικά νεύρα. Η πίεση που ασκούσε στα νευρικά αυτά μονοπάτια άρχισε να περιορίζει σταδιακά την περιφερειακή του όραση.
Από τη φαινομενικά ήρεμη ζωή στη διάγνωση
Μέχρι και 18 μήνες πριν την πρωτοποριακή εγχείρηση, ο 48χρονος δεν αντιμετώπιζε κανένα σύμπτωμα. Η ανατροπή συνέβη ξαφνικά κατά τη διάρκεια ενός καθημερινού περιπάτου, όταν έχασε τις αισθήσεις του εκδηλώνοντας επιληπτικό επεισόδιο. Οι ενδελεχείς εργαστηριακές εξετάσεις που ακολούθησαν αποκάλυψαν το εύρημα στο εσωτερικό του κρανίου του.
Με την πάροδο των μηνών, η κατάσταση επιδεινώθηκε. Ο ασθενής παρουσίαζε αστάθεια στο βάδισμα, έντονη ζάλη και συνεχή αίσθηση κόπωσης. Παρότι η περίπτωσή του δεν κατατάχθηκε αρχικά στις κατεπείγουσες, η ιατρική ομάδα του πρότεινε να γίνει ο πρώτος άνθρωπος που θα δοκίμαζε μια πειραματική μέθοδο, ενισχυμένη με αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρόκληση του χειρουργείου και ο ψηφιακός «βοηθός»
Η αφαίρεση πραγματοποιήθηκε ενδοσκοπικά, με την εισαγωγή ειδικής μικροκάμερας μέσω της ρινικής κοιλότητας. Οι χειρουργοί έπρεπε να ελίσσονται με ακρίβεια χιλιοστού πίσω από οστικά τοιχώματα και μεμβράνες για να φτάσουν στον στόχο. Σε τέτοιου είδους επεμβάσεις, τα ποσοστά αδυναμίας πλήρους καθαρισμού του όγκου αγγίζουν το 25% έως 50%, ενώ ο κίνδυνος ανεπανόρθωτης βλάβης σε κάποια κεντρική αρτηρία κυμαίνεται μεταξύ 0,5% και 2%.
Εκεί παρενέβη το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης. Αναλύοντας σε πραγματικό χρόνο το οπτικό υλικό του ενδοσκοπίου, το σύστημα χαρτογραφούσε τη διαδρομή, παρακολουθούσε τη θέση των εργαλείων και υποδεικνύε τα «κρυμμένα» αγγεία και νεύρα υψηλού κινδύνου. Άλλωστε, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ο απώτερος σκοπός αυτής της τεχνολογίας είναι να λειτουργεί ως ένας επιπλέον, αόρατος εμπειρογνώμονας μέσα στο χειρουργείο.
