Ισραήλ: Σχεδιάζει μη επανδρωμένο μαχητικό με τεχνητή νοημοσύνη – Στα πρότυπα του F-35
Ένα νέο κεφάλαιο στον σχεδιασμό της πολεμικής αεροπορίας εξετάζει το Ισραήλ, με το βλέμμα στραμμένο στην ανάπτυξη ενός προηγμένου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους, το οποίο θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογίες stealth.
Η ιδέα παραπέμπει σε ένα αεροσκάφος με χαρακτηριστικά που θυμίζουν το F-35, αλλά χωρίς πιλοτήριο και ανθρώπινο πιλότο. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα μελλοντικό επιχειρησιακό όραμα και όχι για ένα αεροσκάφος που βρίσκεται σήμερα σε υπηρεσία.
Σύμφωνα με αναφορές στον ισραηλινό αμυντικό Τύπο, ανώτατοι αξιωματούχοι εξετάζουν την ανάπτυξη αυτόνομων και μη επανδρωμένων μαχητικών αεροσκαφών μέσα στην επόμενη δεκαετία. Βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της εγχώριας τεχνολογικής βάσης και η μείωση της εξάρτησης από αμερικανικές πλατφόρμες.
Τεχνητή νοημοσύνη και προηγμένοι αισθητήρες
Στο επίκεντρο της συγκεκριμένης προσέγγισης βρίσκεται η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία θα μπορούσε να αναλάβει λειτουργίες που σήμερα πραγματοποιούνται από τον πιλότο.
Το υπό εξέταση μοντέλο προβλέπει τη χρήση προηγμένων αισθητήρων, οι οποίοι θα συλλέγουν και θα επεξεργάζονται δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα του επιχειρησιακού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, η τεχνολογία θα μπορούσε να επιτρέψει στο αεροσκάφος να εκτελεί αποστολές με μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας, από την πλοήγηση και την αναγνώριση απειλών έως την υποστήριξη αποφάσεων κατά τη διάρκεια μιας αποστολής.
Το πλεονέκτημα της απουσίας πιλότου
Η αφαίρεση του ανθρώπινου παράγοντα από το πιλοτήριο δημιουργεί, θεωρητικά, σημαντικές δυνατότητες στον σχεδιασμό ενός τέτοιου αεροσκάφους.
Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος δεν χρειάζεται συστήματα υποστήριξης ζωής, πιλοτήριο και εξοπλισμό που απαιτείται για την προστασία του πιλότου. Παράλληλα, δεν υπόκειται στους ίδιους φυσιολογικούς περιορισμούς κατά την εκτέλεση απαιτητικών ελιγμών.
Ένα ακόμη πιθανό πλεονέκτημα αφορά την αντοχή και την εμβέλεια, καθώς η διάρκεια μιας αποστολής δεν θα εξαρτάται από την ανθρώπινη κόπωση.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε επίσης να επιτρέπει την ταχύτερη επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και την αναγνώριση πιθανών απειλών.
Η τεχνολογία stealth στο επίκεντρο
Σημαντικό στοιχείο της υπό εξέταση φιλοσοφίας αποτελεί και η τεχνολογία χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth).
Η αξιοποίηση κατάλληλου σχεδιασμού και υλικών που περιορίζουν το ίχνος του αεροσκάφους στα συστήματα ραντάρ θα μπορούσε να προσφέρει αυξημένη επιβιωσιμότητα σε περιβάλλοντα με ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντλεί σε επίπεδο φιλοσοφίας στοιχεία από τις δυνατότητες που έχουν ενσωματωθεί σε σύγχρονα μαχητικά, όπως το F-35, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το υπό εξέταση ισραηλινό πρόγραμμα αποτελεί μη επανδρωμένη έκδοση του αμερικανικού αεροσκάφους.
Η προσπάθεια για μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία
Πίσω από τον σχεδιασμό βρίσκεται και ένας ευρύτερος στρατηγικός στόχος: η ενίσχυση της αυτονομίας του Ισραήλ στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας.
Το Ισραήλ διαθέτει ήδη σημαντική τεχνογνωσία στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί έναν από τους βασικούς τομείς στους οποίους επενδύουν οι σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις.
Η ανάπτυξη ενός αυτόνομου μαχητικού θα μπορούσε, σε βάθος χρόνου, να περιορίσει την ανάγκη για εξάρτηση από ξένες πλατφόρμες και να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Η αμερικανική παράμετρος
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω της στενής αμυντικής σχέσης Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ουάσινγκτον αναπτύσσει ήδη αντίστοιχες τεχνολογίες μέσω προγραμμάτων για Collaborative Combat Aircraft (CCA), δηλαδή μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θα μπορούν να επιχειρούν σε συνεργασία με επανδρωμένα μαχητικά.
Ωστόσο, η ανάπτυξη ενός πλήρως ανεξάρτητου ισραηλινού μαχητικού θα αποτελούσε διαφορετικής κλίμακας εγχείρημα. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί αμερικανικά F-35 και οποιαδήποτε άμεση αξιοποίηση τεχνολογιών που συνδέονται με την αμερικανική πλατφόρμα θα απαιτούσε τις απαραίτητες εγκρίσεις και συμφωνίες.
Παράλληλα, η ιστορία των αμυντικών σχέσεων των δύο χωρών έχει δείξει ότι η ανάπτυξη ανεξάρτητων ισραηλινών μαχητικών προγραμμάτων μπορεί να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα σύνθετη υπόθεση.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας
Το σχέδιο για ένα αυτόνομο, stealth και βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη μαχητικό βρίσκεται προς το παρόν σε επίπεδο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Η μετάβαση, όμως, από την ιδέα σε ένα πλήρως επιχειρησιακό σύστημα θα απαιτήσει σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αυτόνομη πτήση, αλλά και η ασφαλής διαχείριση σύνθετων επιχειρησιακών δεδομένων, η αξιόπιστη συνεργασία με άλλα αεροσκάφη και συστήματα και, κυρίως, ο καθορισμός του βαθμού στον οποίο ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σε πραγματικές συνθήκες μάχης.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, το Ισραήλ θα επιχειρήσει να μεταφέρει την εμπειρία του από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και την τεχνητή νοημοσύνη στην επόμενη γενιά της αεροπορικής ισχύος — με το πιλοτήριο να αποτελεί πλέον το πρώτο στοιχείο που μπορεί να θεωρηθεί… περιττό.
