Ιράν: Στο τραπέζι η «μητέρα όλων των βομβών» για πιθανά νέα αμερικανικά πλήγματα
Σχέδια για ενδεχόμενη επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, με στόχο ενεργειακές υποδομές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, φέρεται να εξετάζει ο αμερικανικός στρατός.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, μεταξύ των επιλογών που έχουν τεθεί υπό εξέταση περιλαμβάνεται και η χρήση της GBU-43/B MOAB, γνωστής ως «μητέρα όλων των βομβών».
Η πιθανή αξιοποίηση του συγκεκριμένου όπλου θα συνιστούσε σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο θα μπορούσε να πλήξει αποτελεσματικά τους στόχους που εξετάζει η Ουάσιγκτον, ειδικά στην περίπτωση εγκαταστάσεων που βρίσκονται βαθιά κάτω από το έδαφος.
Τα σενάρια για νέες επιθέσεις στο Ιράν
Όπως αναφέρει το CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από τον αμερικανικό στρατό να εξετάσει πρόσθετες στρατιωτικές επιλογές, στις οποίες περιλαμβάνονται επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών, αλλά και η πιθανή χρήση της MOAB.
Πηγή με γνώση των συζητήσεων ανέφερε ότι στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται το ενδεχόμενο πραγματοποίησης των πληγμάτων πριν από την αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).
Το συγκεκριμένο σενάριο έχει ερμηνευθεί ως πιθανή προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει μια νέα στρατιωτική επιχείρηση ως επιτυχία και στη συνέχεια να προχωρήσει στην απομάκρυνση των δυνάμεών της από την περιοχή. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για επιβεβαιωμένη απόφαση του Λευκού Οίκου.
Στα σχέδια που περιγράφει το αμερικανικό δίκτυο περιλαμβάνονται επίσης πιθανοί στόχοι που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ανάμεσά τους βρίσκεται η εγκατάσταση Pickaxe Mountain, την οποία οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν ότι σχετίζεται με τις πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης. Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα πλήξει τη συγκεκριμένη τοποθεσία.
Οι εξελίξεις εκτυλίσσονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος δέχεται πιέσεις για την εξεύρεση διεξόδου από τον πόλεμο, ενώ στο εσωτερικό των ΗΠΑ εντείνονται οι ανησυχίες για τις πολιτικές επιπτώσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια ότι δεν σχεδιάζει νέες στρατιωτικές ενέργειες πριν από την εκλογική αναμέτρηση, σύμβουλοί του φέρονται να έχουν εκφράσει ιδιωτικά αμφιβολίες για το κατά πόσο η συγκεκριμένη δέσμευση είναι οριστική.
Τι μπορεί να προκαλέσει η «μητέρα όλων των βομβών»
Η GBU-43/B MOAB αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα του αμερικανικού οπλοστασίου. Ζυγίζει περίπου 9.800 κιλά, καθοδηγείται μέσω GPS και εκρήγνυται πριν από την πρόσκρουσή της στο έδαφος, δημιουργώντας ισχυρό ωστικό κύμα και εκτεταμένες καταστροφές στην επιφάνεια.
Η μεγάλη ισχύς της, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι είναι κατάλληλη για την καταστροφή βαθιά υπόγειων εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πηγών που επικαλείται το CNN, η MOAB ενδέχεται να μην έχει την απαραίτητη δυνατότητα διείσδυσης για να πλήξει αποτελεσματικά εγκαταστάσεις όπως εκείνη στο Pickaxe Mountain, η οποία φέρεται να προστατεύεται από πολλαπλά στρώματα γρανίτη.
Η συγκεκριμένη διάκριση είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση του στρατιωτικού σχεδιασμού. Η MOAB έχει σχεδιαστεί κυρίως για την πρόκληση εκτεταμένων καταστροφών σε μεγάλες περιοχές και όχι ως πυρομαχικό βαθιάς διείσδυσης. Επομένως, ακόμη και αν χρησιμοποιηθεί εναντίον στόχων που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δεν είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Αξιωματούχοι που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις εκτιμούν, σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, ότι η χρήση της δεν θα εξασφάλιζε κατ’ ανάγκην μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη ούτε θα ανάγκαζε την ιρανική ηγεσία να συνθηκολογήσει.
Η ψυχολογική διάσταση της πιθανής χρήσης της
Πέρα από τις επιχειρησιακές δυνατότητές της, η MOAB έχει και ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα. Η εντυπωσιακή ισχύς της θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως μέσο ψυχολογικής πίεσης προς την ιρανική ηγεσία, στέλνοντας μήνυμα στρατιωτικής αποφασιστικότητας σε μια περίοδο κατά την οποία οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία.
Το όπλο αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ, με έναν από τους σκοπούς του σχεδιασμού του να είναι η υποστήριξη ψυχολογικών επιχειρήσεων. Η εκτίμηση ήταν ότι μια έκρηξη τέτοιας κλίμακας θα μπορούσε να προκαλέσει σοκ στις αντίπαλες δυνάμεις και να επηρεάσει τη θέλησή τους να συνεχίσουν τις μάχες.
Η πρώτη επιχειρησιακή χρήση της πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2017, όταν ο Τραμπ, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του, ενέκρινε τη ρίψη της εναντίον θέσεων του Ισλαμικού Κράτους στο Αφγανιστάν. Σύμφωνα με Αφγανούς αξιωματούχους, από την επίθεση σκοτώθηκαν 36 μαχητές και καταστράφηκαν τρεις υπόγειες σήραγγες, καθώς και όπλα και πυρομαχικά. Τότε, Αμερικανοί και Αφγανοί αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι δεν υπήρξαν απώλειες αμάχων.
Μια ενδεχόμενη χρήση της στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές και να αυξήσει τον κίνδυνο απωλειών μεταξύ των αμάχων, ιδιαίτερα εάν οι στόχοι βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Παράλληλα, παραμένει αβέβαιο εάν μια τέτοια επίθεση θα είχε ουσιαστικό αντίκτυπο στην εξέλιξη του πολέμου.
Η Ουάσιγκτον αναζητά στρατιωτική και πολιτική διέξοδο
Σύμφωνα με το CNN, ανώτατοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ και στρατιωτικοί σχεδιαστές εξετάζουν εδώ και εβδομάδες διαφορετικά σενάρια που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στις ΗΠΑ να απεμπλακούν από τη σύγκρουση, δίνοντας παράλληλα στον πρόεδρο τη δυνατότητα να παρουσιάσει ένα θετικό αποτέλεσμα στο εσωτερικό της χώρας.
Μία από τις πηγές του δικτύου περιέγραψε ορισμένα από αυτά τα σενάρια ως ένα «φαντασμαγορικό θέαμα πυροτεχνημάτων», υπονοώντας μια εντυπωσιακή στρατιωτική επιχείρηση που θα μπορούσε να προσφέρει πολιτική διέξοδο στον Τραμπ, ακόμη και χωρίς την πλήρη επίτευξη όλων των διακηρυγμένων στόχων του πολέμου.
Την ίδια στιγμή, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να προετοιμάζεται και για το ενδεχόμενο ιρανικών αντιποίνων, σε περίπτωση που δοθεί εντολή για νέες επιθέσεις.
Ο Λευκός Οίκος, απαντώντας στο CNN, απέφυγε να σχολιάσει ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια, σημειώνοντας ότι τέτοια σχέδια μπορεί να υπάρχουν ή και όχι. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στη διάθεσή του, με στόχο να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
