HPV: Γιατί εξακολουθούμε να τον αντιμετωπίζουμε ως γυναικείο πρόβλημα;

Αν ακούσεις τη λέξη HPV, το πιθανότερο είναι ότι το μυαλό σου θα πάει σε μια γυναίκα, σε ένα τεστ Παπανικολάου, στο γυναικολόγο ή στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Κι όμως, αυτή είναι μόνο η μισή εικόνα.

Ο HPV αφορά και εμάς, τους άνδρες - όχι απλώς επειδή μπορούμε να μεταδώσουμε τον ιό, αλλά επειδή μπορούμε και οι ίδιοι να νοσήσουμε από καρκίνους που συνδέονται με αυτόν.

Ίσως αυτό είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να αντιληφθούμε.

Για χρόνια μιλούσαμε για τον HPV σχεδόν σαν να ήταν γυναικεία υπόθεση. Η δημόσια συζήτηση οργανώθηκε γύρω από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και αυτό δεν ήταν λάθος. Ο άνδρας όμως έμεινε στο περιθώριο, σαν απλός «μεταφορέας» ενός κινδύνου που αφορούσε τη σύντροφό του.

Δεν είναι έτσι.

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων είναι εξαιρετικά συχνός. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι σχεδόν όλοι οι σεξουαλικά ενεργοί άνθρωποι θα εκτεθούν σε κάποιον τύπο HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους, συνήθως χωρίς καν να το γνωρίζουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο οργανισμός ελέγχει τη λοίμωξη μόνος του. Όταν όμως μια λοίμωξη υψηλού κινδύνου επιμένει, μπορεί έπειτα από χρόνια να συνδεθεί με καρκίνο.

Και εδώ βρίσκεται το κομμάτι που πολλοί άνδρες δεν έχουμε ακούσει ποτέ σοβαρά.

Ο HPV συνδέεται όχι μόνο με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά και με καρκίνους του πρωκτού, του πέους και του στοματοφάρυγγα, δηλαδή της περιοχής στο πίσω μέρος του λαιμού, στη βάση της γλώσσας και στις αμυγδαλές. Στις ΗΠΑ, τα στοιχεία του CDC δείχνουν ότι περίπου 4 στους 10 καρκίνους που προκαλούνται από HPV εμφανίζονται σε άνδρες, ενώ ο στοματοφαρυγγικός καρκίνος είναι ο συχνότερος HPV. σχετιζόμενος καρκίνος στους άνδρες.

Αυτό δεν πρέπει να μας φοβίσει … το αντίθετο.;

Ο HPV είναι τόσο συχνός ώστε δεν έχει νόημα να τον αντιμετωπίζουμε με ντροπή, ενοχή ή καχυποψία. Η παρουσία HPV δεν αποδεικνύει απιστία και συχνά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πότε ή από ποιον μεταδόθηκε. Μια λοίμωξη μπορεί να γίνει αντιληπτή πολύ αργότερα από την αρχική έκθεση.

Για έναν άνδρα, λοιπόν, το να γνωρίζει για τον HPV δεν σημαίνει απλώς να προστατεύσει τη γυναίκα του. Σημαίνει να προστατεύσει τον εαυτό του και τα παιδιά του, εφόσον είναι πατέρας.

Στην Ελλάδα, το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών περιλαμβάνει πλέον τον εμβολιασμό κατά του HPV για αγόρια και κορίτσια. Η σύσταση ξεκινά στην ηλικία των 9–11 ετών, ενώ προβλέπεται αναπλήρωση του εμβολιασμού εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί στη συνιστώμενη ηλικία.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.

Το εμβόλιο HPV δεν είναι «εμβόλιο για τη σεξουαλική δραστηριότητα». Είναι ένα εμβόλιο που μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη λοιμώξεων οι οποίες συνδέονται με συγκεκριμένους καρκίνους. Η μεγαλύτερη προστασία επιτυγχάνεται όταν ο εμβολιασμός προηγείται της έκθεσης στον ιό.

Το 2025 όλες οι χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ διέθεταν χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα εμβολιασμού HPV που περιλάμβανε και τα δύο φύλα.

Και εδώ ίσως αξίζει να σταθούμε λίγο περισσότερο ως άνδρες και ως πατέρες.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε μια διάγνωση στη σύντροφο, ένα εύρημα, ένα κονδύλωμα ή μια δύσκολη συζήτηση με τον γιατρό για να ενδιαφερθούμε.

Η πρόληψη έχει αξία ακριβώς επειδή προηγείται του προβλήματος.

Ούτε χρειάζεται να γίνουμε ειδικοί. Χρειάζεται να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις, όπως:

• Υπάρχει ένδειξη για τη δική μου ηλικία και το δικό μου ιστορικό;
• Το παιδί μου είναι στην κατάλληλη ηλικία;
• Τι πρέπει να γνωρίζει η σύντροφός μου για τον προληπτικό έλεγχο;

Οι απαντήσεις δεν είναι ίδιες για όλους και πρέπει να δίνονται από τον γιατρό και μόνο.

Όμως η πρώτη κίνηση είναι δική μας. Να σταματήσουμε να θεωρούμε τον HPV θέμα των γυναικών.

Γιατί η υγεία μέσα σε μια σχέση και μέσα σε μια οικογένεια δεν χωρίζεται σε ανδρικό ή γυναικείο θέμα.

Και όταν υπάρχει η δυνατότητα πρόληψης απέναντι σε ορισμένους καρκίνους, ίσως η πιο ώριμη ανδρική στάση δεν είναι να πούμε:

«Αυτό δεν με αφορά».

Αλλά να ρωτήσουμε:

«Τι μπορώ να κάνω;»

Σημείωση συντάκτη:
Τα κείμενα αυτά δεν γράφονται με την ιδιότητα του ιατρού και δεν αποτελούν ιατρική γνώμη, διάγνωση ή συμβουλή. Η ιατρική καθοδήγηση ανήκει αποκλειστικά στον θεράποντα ιατρό και στους αρμόδιους επαγγελματίες υγείας.

Γράφονται από τη σκοπιά ενός επαγγελματία της επικοινωνίας με εξειδίκευση στον χώρο της υγείας, με προσωπικό ενδιαφέρον και ιδιαίτερη ευαισθησία σε θέματα πρόληψης, ενημέρωσης και δημόσιας υγείας. Βασίζονται στη συστηματική παρακολούθηση των εξελίξεων στην υγεία, στη μελέτη επιστημονικής βιβλιογραφίας και αξιόπιστων πηγών, καθώς και στην καθημερινή επαφή με την επικαιρότητα του χώρου.

Πηγές

1. World Health Organization (WHO). Human papillomavirus and cancer. https://www.who.int/news-room/...

2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Cancers Caused by HPV. https://www.cdc.gov/hpv/about/...

3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Cancers Associated with Human Papillomavirus – U.S. Cancer Statistics. https://www.cdc.gov/united-sta...

4. CDC. Human Papillomavirus (HPV) Infection – STI Treatment Guidelines. https://www.cdc.gov/std/treatm...

5. Υπουργείο Υγείας. Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2026 – Χρονοδιάγραμμα και Συστάσεις. https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi/ethniko-programma-emboliasmwn-epe-paidiwn-kai-efhbwn/14081-ethniko-programma-emboliasmwn-paidiwn-kai-efhbwn-2026-xronodiagramma-kai-systaseis

6. Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Σεξουαλική Υγεία – HPV και εμβολιασμός. https://www.eody.gov.gr/el/nosimata/metadotika/epidimiologiki-epitirisi-kai-prolipsi-hiv-aids-smn-kai-ipatitidon/seksoualiki-ygeia.html

7. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). The State of Health of HPV Vaccination Programmes in the EU/EEA. 2025. https://www.ecdc.europa.eu/sit...