Μήπως ξυπνάτε κουρασμένοι παρόλο που έχετε κοιμηθεί καλά; Αν αναρωτιέστε γιατί σας συμβαίνει αυτό τότε συνεχίστε την ανάγνωση για να μάθετε τις αιτίες.
Ο ύπνος θεωρείται ένας από τους βασικότερους πυλώνες της υγείας, εξίσου σημαντικός με την ισορροπημένη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα. Για τους περισσότερους ενήλικες, οι 7–8 ώρες ύπνου τη νύχτα θεωρούνται επαρκείς για την αποκατάσταση του οργανισμού, τη διατήρηση της ενέργειας και τη σωστή πνευματική λειτουργία. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί ξυπνούν το πρωί νιώθοντας κουρασμένοι, με αίσθημα βαρύτητας, μειωμένη συγκέντρωση ή ανάγκη για καφέ από τις πρώτες κιόλας ώρες της ημέρας.
Η κόπωση παρά τον «επαρκή» ύπνο δεν είναι σπάνιο φαινόμενο και συχνά προκαλεί σύγχυση. Πώς είναι δυνατόν να κοιμάται κανείς αρκετές ώρες και παρ’ όλα αυτά να μην ξεκουράζεται; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στη διάρκεια του ύπνου, αλλά και στην ποιότητά του, στον τρόπο ζωής, στη διατροφή, στο άγχος, καθώς και σε ορμονικούς ή μεταβολικούς παράγοντες που επηρεάζουν τον οργανισμό σε βάθος χρόνου.
Ο ύπνος δεν είναι μια παθητική κατάσταση, αλλά μια ενεργή βιολογική διαδικασία κατά την οποία το σώμα ανακάμπτει, το νευρικό σύστημα ρυθμίζεται και ο εγκέφαλος επεξεργάζεται πληροφορίες και συναισθήματα. Διαταραχές στους κύκλους του ύπνου, συχνές αφυπνίσεις, μη επαρκής βαθύς ύπνος ή συνήθειες που επηρεάζουν την κιρκάδια ρύθμιση μπορούν να μειώσουν σημαντικά το αίσθημα ξεκούρασης, ακόμη κι αν οι συνολικές ώρες φαίνονται «σωστές».
Στο άρθρο που ακολουθεί, εξετάζουμε τους πιο συχνούς λόγους για τους οποίους μπορεί να αισθάνεστε κουρασμένοι παρότι κοιμάστε 7–8 ώρες κάθε βράδυ, καθώς και ποιοι παράγοντες αξίζει να αξιολογηθούν ώστε ο ύπνος να γίνει πραγματικά αποκαταστατικός.
Γιατί ξυπνάτε κουρασμένοι ενώ κοιμάστε αρκετά
Αν ξυπνάτε τακτικά εξαντλημένοι παρά το γεγονός ότι φαινομενικά κοιμάστε αρκετά, ένας (ή περισσότεροι) από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να παίζουν ρόλο.
Πιθανή διαταραχή ύπνου
Αν αισθάνεστε κουρασμένοι κατά τη διάρκεια της ημέρας, θα μπορούσε να είναι σημάδι μιας υποκείμενης διαταραχής ύπνου, όπως η υπνική άπνοια. Η υπνική άπνοια είναι μια πάθηση κατά την οποία είτε σταματάτε να αναπνέετε είτε δεν αναπνέετε τόσο καλά όσο θα μπορούσατε, ενώ κοιμάστε. Και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πολλά ξυπνήματα στη μέση της νύχτας, τα οποία μπορεί να μην τα συνειδητοποιείτε καν. Ακόμα κι αν δεν ξυπνήσετε πλήρως, ο εγκέφαλός σας μπορεί να μεταβαίνει επανειλημμένα σε ένα ελαφρύτερο στάδιο ύπνου για να σας κρατήσει σε εγρήγορση. Αυτή η συνεχής διακοπή μπορεί να σας εμποδίσει να φτάσετε σε έναν βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο. Και αυτό μπορεί να σας αφήσει κουρασμένους την επόμενη μέρα. Άλλες διαταραχές ύπνου που μπορεί να συμβάλλουν στην κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας περιλαμβάνουν:
Αϋπνία
Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (RLS)
Ναρκοληψία
Υπερυπνία
Μια υποκείμενη ιατρική πάθηση
Η κόπωση δεν προκαλείται πάντα μόνο από τον ύπνο. Άλλοι παράγοντες, όπως χρόνιες ιατρικές παθήσεις ή ορμονικές αλλαγές - συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συμβαίνουν κατά την εμμηνόπαυση - μπορούν να οδηγήσουν σε αίσθημα κόπωσης ή έλλειψης αναζωογόνησης κατά τη διάρκεια της ημέρας, ανεξάρτητα από το πόσο κοιμάστε. Οι αιματολογικές εξετάσεις μπορεί μερικές φορές να αποκαλύψουν προβλήματα όπως:
Προβλήματα θυρεοειδούς
Ανεπάρκειες βιταμινών
Ορμονικές ανισορροπίες
Άλλες χρόνιες παθήσεις
Προβλήματα με το περιβάλλον του ύπνου
Η διαρρύθμιση του υπνοδωματίου σας μπορεί να σαμποτάρει αθόρυβα τον ύπνο σας. Παράγοντες όπως ο θόρυβος, το φως και η θερμοκρασία μπορούν να επηρεάσουν το πόσο βαθιά κοιμάστε. Ένα δωμάτιο που είναι πολύ ζεστό, φωτεινό ή θορυβώδες μπορεί να προκαλέσει συχνές μικρο-αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιείτε. Το υπερβολικό φως μπορεί να εμποδίσει το φυσικό επίπεδο μελατονίνης του σώματός σας να φτάσει στο ύψος που θα έπρεπε για να σας προετοιμάσει για ύπνο. Οι ηλεκτρονικές συσκευές μπορούν επίσης να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο, ειδικά αν έχετε την τάση να τις χρησιμοποιείτε στο κρεβάτι.
Τι τρώτε και πίνετε
Αυτό που καταναλώνετε μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου σας — και το ίδιο μπορεί να συμβεί και ανάλογ πότε το καταναλώνετε. Για παράδειγμα, η κατανάλωση ενός μεγάλου γεύματος πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου μπορεί να παίξει κάποιο ρόλο. Όταν τρώτε ένα μεγάλο γεύμα, η διαδικασία της πέψης ενεργοποιεί ένα σύστημα που θα έπρεπε να απενεργοποιείται για να κοιμηθείτε και αυτό μπορεί να διαταράξει την ποιότητα του ύπνου σας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πηγαίνετε για ύπνο πεινασμένοι — απλώς το να τρώτε μικρότερες μερίδες πριν τον ύπνο μπορεί να σας βοηθήσει να κοιμάστε καλύτερα το βράδυ.
Αυτό που πίνετε μπορεί επίσης να κάνει τη διαφορά. Πολλοί λένε ότι η καφεΐνη δεν τους επηρεάζει επειδή μπορούν να κοιμηθούν μια χαρά. Αλλά μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του εγκεφάλου σας να φτάσει σε βαθύ ύπνο. Επίσης ενώ η κατανάλωση αλκοόλ πριν τον ύπνο μπορεί να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε πιο γρήγορα, συχνά διαταράσσει τον ύπνο αργότερα το βράδυ. Πιείτε το τελευταίο σας ποτό τουλάχιστον δύο ώρες πριν κοιμηθείτε.
Στρες και άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας
Η ψυχική υγεία και ο ύπνος είναι βαθιά συνδεδεμένα. Ακόμα και το συνηθισμένο στρες και άγχος μπορούν να κάνουν τον εγκέφαλό μας να λειτουργεί πιο γρήγορα τη νύχτα και αυτό μπορεί να αποτρέψει την αυτόματη διαδικασία του ύπνου. Άλλες ψυχικές παθήσεις και διαταραχές της διάθεσης - συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και της διπολικής διαταραχής - μπορούν επίσης να διαταράξουν τον ύπνο και να συμβάλουν στη διαρκή κόπωση.
Χαμηλά επίπεδα σιδήρου
Η έλλειψη σιδήρου μπορεί μερικές φορές να συμβάλει στην κόπωση προκαλώντας σύνδρομο ανήσυχων ποδιών (RLS), το οποίο σας κάνει να αισθάνεστε μια δυσάρεστη αίσθηση στα πόδια σας που μπορεί να ανακουφιστεί μόνο με την κίνηση. Με τη σειρά του, αυτό μπορεί να προκαλέσει διαταραχή του ύπνου. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να καθορίσει εάν αντιμετωπίζετε έλλειψη σιδήρου που θα μπορούσε να συμβάλλει στα συμπτώματά σας.
Είναι δυνατόν να κοιμάστε πολύ;
Ναι — ο υπερβολικός ύπνος μπορεί μερικές φορές να γυρίσει μπούμερανγκ. Συνήθως, πάνω από εννέα ώρες ύπνου μπορούν να σας κάνουν να νιώθετε πιο κουρασμένοι και λιγότερο ενεργητικοί από ό,τι αν κοιμόσασταν λιγότερο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολύς ύπνος αποτελεί πάντα πρόβλημα. Κάποιοι χρειάζονται περισσότερο ύπνο από άλλους κυρίως εάν αναρρώνουν από κάποια ασθένεια. Αν κοιμάστε τακτικά για 7 ή 8 ώρες και εξακολουθείτε να μην αισθάνεστε ανανεωμένοι, αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα.
Πότε να δείτε έναν ειδικό
Αν συνεχίζετε να ξυπνάτε κουρασμένοι παρά το γεγονός ότι κοιμάστε αρκετά, ξεκινήστε βελτιώνοντας την υγιεινή του ύπνου σας. Αυτό σημαίνει να κάνετε αλλαγές, εάν χρειάζεται, στο περιβάλλον ύπνου σας και στον χρόνο των γευμάτων σας. Αλλά αν αυτές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν βοηθήσουν και εξακολουθείτε να ξυπνάτε κουρασμένοι, θα ήταν καλό να επικοινωνήσετε με έναν ειδικό το συντομότερο δυνατό.
Ο ύπνος είναι ακρογωνιαίος λίθος της συνολικής σας υγείας. Έτσι, αν κοιμάστε αρκετές ώρες κάθε βράδυ, αλλά το σώμα σας συνεχίζει να σας λέει ότι κάτι δεν πάει καλά, είναι σημαντικό να το ακούσετε.
πηγή: jenny
