Ερωτήματα και προβληματισμό προκαλεί διεθνώς το επίπεδο επιχειρησιακής αυτονομίας των μαχητικών αεροσκαφών F-35, καθώς πληθαίνουν οι αναφορές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν καθοριστικό έλεγχο στη χρήση τους, μέσω λογισμικού και δικτυακών υποδομών.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στο Αιγαίο, με φόντο τις τουρκικές παράνομες NAVTEX και τα σενάρια περιορισμένης κρίσης με την Τουρκία.
Έλεγχος μέσω λογισμικού και δικτύων υποστήριξης
Τα F-35 λειτουργούν μέσω των συστημάτων ALIS και ODIN, τα οποία διαχειρίζονται τη συντήρηση, τις ενημερώσεις λογισμικού, την εφοδιαστική αλυσίδα και κρίσιμα επιχειρησιακά δεδομένα. Τα συστήματα αυτά συνδέονται άμεσα με τις υποδομές της Lockheed Martin και του αμερικανικού Πενταγώνου.
Αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα η ύπαρξη ενός άμεσου «kill switch», στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η εξάρτηση από τα αμερικανικά δίκτυα μπορεί, σε περίπτωση πολιτικής απόφασης, να περιορίσει ή να καταστήσει μη λειτουργική τη χρήση των αεροσκαφών.
Δηλώσεις που εντείνουν τις ανησυχίες
Στη συζήτηση παρενέβη πρόσφατα και ο Πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος δήλωσε ότι τα F-35 δεν μπορούν να επιχειρήσουν χωρίς αμερικανική υποστήριξη. Αντίστοιχες επισημάνσεις έχουν γίνει στο παρελθόν από αξιωματούχους της Μαλαισίας και της Γερμανίας, ενώ η Ινδία απέρριψε επίσημα την προμήθεια F-35, επικαλούμενη έλλειψη πλήρους ελέγχου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα εξειδικευμένων περιοδικών άμυνας, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ διαθέτουν αυξημένη πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του αεροσκάφους.
Τι σημαίνει αυτό για ένα ελληνοτουρκικό επεισόδιο
Σε περίπτωση ελληνοτουρκικής κρίσης, εκτιμάται ότι οι ΗΠΑ θα επιδίωκαν να αποτρέψουν την κλιμάκωση, ενδεχομένως περιορίζοντας τη χρήση οπλικών συστημάτων αμερικανικής προέλευσης και από τις δύο πλευρές, προκειμένου να προστατεύσουν ευρύτερα γεωπολιτικά και ενεργειακά συμφέροντα.
Σε ένα τέτοιο σενάριο:
-
η Ελλάδα θα βασιζόταν κυρίως στα γαλλικά Rafale,
-
η Τουρκία, μετά την ένταξή τους σε υπηρεσία, στα Eurofighter Typhoon.
Το ισοζύγιο στον αέρα θα διαμορφωνόταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, με περίπου 24 Rafale για την Ελλάδα και έως 40 Eurofighter για την Τουρκία σε βάθος χρόνου.
Rafale και επιχειρησιακή ανεξαρτησία
Τα γαλλικά Rafale θεωρούνται από αναλυτές πλήρως αυτόνομα επιχειρησιακά, καθώς δεν εξαρτώνται από εξωτερικά συστήματα ελέγχου τρίτων χωρών. Για τον λόγο αυτό, επανέρχεται στο δημόσιο διάλογο το ενδεχόμενο προμήθειας επιπλέον γαλλικών μαχητικών, ώστε να διασφαλιστεί η επιχειρησιακή επάρκεια της Πολεμικής Αεροπορίας σε κάθε σενάριο.
Το ευρύτερο διεθνές πλαίσιο
Η συζήτηση για τα F-35 εντάσσεται σε ένα γενικότερο κλίμα αμφισβήτησης της αξιοπιστίας των αμερικανικών εξαγωγών όπλων, ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες πολιτικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, με αφορμή ζητήματα στρατηγικού ελέγχου και περιφερειακών κρίσεων.
Συμπέρασμα
Η υπόθεση των F-35 αναδεικνύει ότι η τεχνολογική υπεροχή δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την πλήρη εθνική αυτονομία. Για χώρες που βρίσκονται σε περιοχές υψηλής έντασης, όπως η Ελλάδα, το ζήτημα της ανεξάρτητης επιχειρησιακής χρήσης των οπλικών συστημάτων αποκτά κρίσιμη σημασία.
Ακολουθήστε τη σελίδα του metrosport.gr και στο google news
Μπείτε στην παρέα μας στο instagram
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook
Εγγραφείτε στο κανάλι του metrosport.gr και του Metropolis 95.5 στο youtube
Βρείτε μας και στο spotify
