«Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας»: Τα 4+1 βήματα «στραγγαλισμού» του Ιράν από τις ΗΠΑ

Σε τροχιά πλήρους δημοσιονομικού και κοινωνικού στραγγαλισμού βρίσκεται η Ισλαμική Δημοκρατία, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις ενέργειές της για την αποκοπή κάθε χρηματοδοτικού διαύλου της χώρας.

Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου Axios, η συνδυαστική επίδραση του αμερικανικού αποκλεισμού, των πολεμικών συγκρούσεων και των αυστηρών κυρώσεων προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημίες στον οικονομικό ιστό της χώρας, με την Ουάσινγκτον να προαναγγέλλει την «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας».

Επί της ουσίας, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία στοχεύει στην επιβολή δευτερογενών περιορισμών σε τομείς όπως τα ψηφιακά στοιχεία ενεργητικού, οι αερομεταφορές, η ναυτιλία, ο χρυσός και η τεχνολογία, στοχεύοντας παράλληλα διεθνείς εταιρείες και κράτη που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη. 

Τα πέντε καίρια πλήγματα στην ιρανική οικονομία

Η ανάλυση του Axios συμπυκνώνει την επικείμενη οικονομική επίθεση σε πέντε βασικούς άξονες:

1. Ιστορικό χαμηλό για το Εθνικό Νόμισμα: Η αξία του ριάλ έχει καταρρεύσει, φτάνοντας την ισοτιμία των 2,02 εκατομμυρίων μονάδων ανά αμερικανικό δολάριο, με την υποτίμηση αυτή, που αγγίζει το 22% συγκριτικά με τα επίπεδα προ των εχθροπραξιών (1,65 εκατομμύρια ριάλ), να καθιστά πανάκριβες τις εισαγωγές βασικών αγαθών.
2. Πληθωριστική εκτίναξη: Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 68,9% εντός του 2026, επιτυγχάνοντας αρνητικό ρεκόρ από το 1979. Παράλληλα, τα εσωτερικά δεδομένα δείχνουν αυξήσεις στις τιμές καταναλωτή της τάξεως του 87,9%, ενώ στα είδη διατροφής η αύξηση ξεπέρασε το 128%
3. Κοινωνική δυσπραγία και φτώχεια: Η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος αποτυπώνεται άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών, που αναγκάζονται να περιορίσουν δραστικά την κατανάλωση βασικών ειδών διατροφής, όπως πρωτεΐνες και φρούτα, ενώ η παράλληλη απασχόληση ακόμη και τα Σαββατοκύριακα καθίσταται πλέον αναγκαία για την επιβίωση.
4. Καταποντισμός πετρελαϊκών εσόδων: Οι εξαγωγές αργού, που αποτελούσαν τη βασική οικονομική αρτηρία της χώρας, μειώθηκαν δραματικά από τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στα μόλις 400.000 βαρέλια. Βάσει στοιχείων της Kpler, οι απώλειες για τα κρατικά ταμεία υπολογίζονται ήδη σε δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ στο στόχαστρο των ΗΠΑ μπαίνουν πλέον και ασιατικοί αγοραστές, όπως η Κίνα.
5. Διολίσθηση σε βαθιά Ύφεση: Η επιχειρηματική αδράνεια και η απώλεια θέσεων εργασίας οδηγούν την οικονομία σε συρρίκνωση. Ενώ οι αρχικές προβλέψεις του ΔΝΤ έκαναν λόγο για θετικό ρυθμό ανάπτυξης 1,1%, οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις υπολογίζουν πλέον συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 5,4%.

Παρά την πρωτοφανή πίεση και την παραδοχή του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν για σημαντικά οικονομικά προβλήματα, η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται αποφασισμένη να μην ενδώσει. Μάλιστα, η πολιτική ηγεσία διαμηνύει πως δεν θα υποκύψει στους αμερικανικούς εκβιασμούς, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αν η οικονομική εξάντληση θα υποχρεώσει την Τεχεράνη σε διπλωματικό συμβιβασμό ή αν θα οδηγήσει σε περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή