Εμμηνόπαυση: Η άσκηση που «ξυπνά» τον εγκέφαλο
Η εμμηνόπαυση δεν συνοδεύεται μόνο από ορμονικές αλλαγές, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος. Δυσκολίες στη συγκέντρωση, την οργάνωση και την εναλλαγή μεταξύ διαφορετικών δραστηριοτήτων είναι συχνές αναφορές από πολλές γυναίκες, με νέα έρευνα να δείχνει ότι η αερόβια άσκηση μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη σε συγκεκριμένες γνωστικές λειτουργίες.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η επίδραση φαίνεται να είναι εντονότερη στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.
Η έρευνα, με επικεφαλής τη Sharon Sanz Simon, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο Rutgers New Jersey Medical School και μέλος του Krieger Klein Alzheimer’s Research Center, δημοσιεύθηκε στο Journal of Alzheimer’s Disease. Οι ερευνητές μελέτησαν 93 υγιείς γυναίκες ηλικίας 20 έως 67 ετών, εκ των οποίων το 43% ήταν μετεμμηνοπαυσιακές.
Βελτίωση στις εκτελεστικές λειτουργίες
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώθηκε στις λεγόμενες εκτελεστικές λειτουργίες, δηλαδή στις νοητικές δεξιότητες που επιτρέπουν στον άνθρωπο να οργανώνει και να σχεδιάζει, να διατηρεί την προσοχή του, να εναλλάσσεται μεταξύ εργασιών και να εντοπίζει και να διορθώνει λάθη.
Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και για έξι μήνες ακολούθησαν είτε πρόγραμμα αερόβιας άσκησης είτε πρόγραμμα διατάσεων και μυϊκής ενδυνάμωσης. Όλες είχαν αρχικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση και δεν ασκούνταν συστηματικά.
Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα αερόβιας άσκησης παρουσίασαν μεγαλύτερη βελτίωση στις εκτελεστικές λειτουργίες σε σύγκριση τόσο με τις γυναίκες που ακολούθησαν πρόγραμμα διατάσεων και ενδυνάμωσης όσο και με τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που έκαναν αερόβια άσκηση.
Η βελτίωση ήταν ήδη εμφανής στους τρεις μήνες και συνέχισε να ενισχύεται μέχρι την ολοκλήρωση της εξάμηνης παρέμβασης.
Δεν βελτιώθηκαν όλες οι γνωστικές λειτουργίες
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν έδειξαν συνολική βελτίωση σε όλες τις λειτουργίες του εγκεφάλου.
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν αντίστοιχη βελτίωση στη μνήμη ή στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Το εύρημα, επομένως, δεν σημαίνει ότι η αερόβια άσκηση «βελτιώνει συνολικά τον εγκέφαλο». Αντίθετα, δείχνει ότι μπορεί να έχει πιο στοχευμένη επίδραση στις εκτελεστικές λειτουργίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη συγκέντρωση, την οργάνωση και την προσαρμογή στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Πόση άσκηση χρειάζεται
Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, οι ειδικοί του Rutgers Brain Health Institute προτείνουν ένα πρόγραμμα αερόβιας άσκησης τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, διάρκειας περίπου μίας ώρας ανά συνεδρία, για διάστημα τουλάχιστον τριών έως έξι μηνών.
Μια προπόνηση μπορεί να περιλαμβάνει περίπου 10-15 λεπτά προθέρμανσης και ήπιων διατάσεων, ακολουθούμενα από περίπου 45 λεπτά συνεχόμενης αερόβιας δραστηριότητας μέτριας έντασης.
Ενδεικτικά, στις επιλογές περιλαμβάνονται:
- γρήγορο περπάτημα
- ελαφρύ τρέξιμο
- ποδήλατο
- ελλειπτικό
- κολύμβηση ή αεροβική στο νερό
- χορευτική αερόβια άσκηση
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μεγαλύτερη σημασία από το είδος της δραστηριότητας φαίνεται να έχουν η συνέπεια και η σταδιακή αύξηση της έντασης.
Γιατί το εύρημα έχει σημασία μετά την εμμηνόπαυση
Η περίοδος γύρω από την εμμηνόπαυση θεωρείται σημαντική για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου. Παράλληλα, η σωματική αδράνεια συγκαταλέγεται στους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για άνοια.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα, πάντως, δεν αποδεικνύουν ότι η αερόβια άσκηση προλαμβάνει την άνοια. Δείχνουν ότι μπορεί να αποτελεί ένα απλό και προσβάσιμο μέσο ενίσχυσης συγκεκριμένων γνωστικών λειτουργιών σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές γυναίκες παρατηρούν αλλαγές στη συγκέντρωση και τη νοητική τους ευελιξία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, τέλος, ότι πρόκειται για δευτερογενή ανάλυση μιας κλινικής δοκιμής και ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες, προκειμένου να διευκρινιστεί ο τρόπος με τον οποίο η εμμηνόπαυση επηρεάζει την ανταπόκριση του εγκεφάλου στην άσκηση.
