Έκθεση-ΣΟΚ για το δημογραφικό της Ελλάδας: Τρία εκατομμύρια λιγότεροι ως το 2080!

Τη δυσμενή εικόνα που καταγράφουν εδώ και χρόνια οι μελέτες για το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα επιβεβαιώνουν οι νέες προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έκθεση Ageing Report 2027, η οποία δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα, αποτυπώνει τις μεγάλες πληθυσμιακές και ηλικιακές αλλαγές που αναμένεται να αντιμετωπίσει η χώρα μας κατά τις επόμενες δεκαετίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, ο ελληνικός πληθυσμός, από τα 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, προβλέπεται να περιοριστεί στα 7,6 εκατομμύρια έως το 2080. Πρόκειται για μία σημαντική συρρίκνωση, η οποία αναμένεται να εξελιχθεί σταδιακά, χωρίς να καταγράφεται αντιστροφή της πτωτικής τάσης σε κανένα από τα εξεταζόμενα χρονικά διαστήματα.

Ειδικότερα, οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα διαμορφωθεί στα 10,2 εκατομμύρια το 2030, στα 9,7 εκατομμύρια το 2040 και στα 9,2 εκατομμύρια το 2050. Η πτωτική πορεία θα συνεχιστεί και στη συνέχεια, με τον πληθυσμό να εκτιμάται στα 8,6 εκατομμύρια το 2060, στα 8 εκατομμύρια το 2070 και στα 7,6 εκατομμύρια το 2080.

Η υπογεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η προβλεπόμενη πληθυσμιακή μείωση θα συνεχιστεί, παρά την αναμενόμενη μικρή βελτίωση στον δείκτη γονιμότητας. Συγκεκριμένα, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 1,2 το 2025 σε 1,45 έως το 2080. Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν αναμένεται να είναι αρκετή για να ανατρέψει τη συνολική δημογραφική εικόνα.

Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ελλάδα. Οι ηλικιακές ομάδες άνω των 65 ετών θα αυξάνονται σταδιακά, με ακόμη εντονότερη τη μεταβολή στην κατηγορία των πολιτών ηλικίας 80 ετών και άνω, όπου προβλέπεται σημαντική άνοδος τις επόμενες δεκαετίες.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά την αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα, τις υπηρεσίες υγείας και συνολικά τη λειτουργία του κοινωνικού κράτους.

Πώς θα διαμορφωθεί ο πληθυσμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ανησυχητική είναι η δημογραφική εικόνα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αν και οι προβλέψεις παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο συνολικός πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να αυξηθεί από τα 452 εκατομμύρια το 2025 στα 453 εκατομμύρια το 2029. Στη συνέχεια, ωστόσο, θα ακολουθήσει πτωτική πορεία, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 414 εκατομμύρια κατοίκους το 2080. Η μείωση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 8% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025.

Αξιοσημείωτο είναι ότι σε 10 κράτη-μέλη ο πληθυσμός το 2080 προβλέπεται να είναι μεγαλύτερος σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα. Παρά τις επιμέρους διαφορές, κοινό χαρακτηριστικό για όλες τις χώρες θα είναι η μετατόπιση της πληθυσμιακής σύνθεσης προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.

Περισσότεροι ηλικιωμένοι, λιγότεροι εργαζόμενοι

Οι αλλαγές στην ηλικιακή σύνθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Το ποσοστό των πολιτών ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί από το 22% το 2025 στο 33% το 2080.

Ακόμη μεγαλύτερη θα είναι η αύξηση στην ηλικιακή ομάδα των 80 ετών και άνω, καθώς το ποσοστό της αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, από 6% σε 14%.

Στον αντίποδα, το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή της βασικής ηλικιακής ομάδας του ενεργού πληθυσμού, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει από το 58% στο 51%. Παράλληλα, η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων αναμένεται να αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τη σταδιακή συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού σε συνδυασμό με την αύξηση των αναγκών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού.

Αύξηση του προσδόκιμου ζωής έως το 2080

Την ίδια ώρα, η έκθεση καταγράφει σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τους άνδρες προβλέπεται άνοδος κατά περίπου επτά χρόνια, από τα 79 έτη το 2025 στα 86 έτη το 2080.

Για τις γυναίκες, το προσδόκιμο ζωής αναμένεται να αυξηθεί από τα 84 στα 90 έτη, δηλαδή κατά περίπου έξι χρόνια. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε περαιτέρω σύγκλιση μεταξύ των δύο φύλων ως προς το προσδόκιμο ζωής.

Οι προβλέψεις της Κομισιόν αναδεικνύουν το μέγεθος της δημογραφικής πρόκλησης που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη, με την Ελλάδα να βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ιδιαίτερα έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση. Η υπογεννητικότητα, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η γήρανση του πληθυσμού διαμορφώνουν ένα σύνθετο πρόβλημα, οι συνέπειες του οποίου αναμένεται να επηρεάσουν βαθιά την οικονομία και την κοινωνία τις επόμενες δεκαετίες.