Τι ψάχνεις;

ΕΕ: Εξαίρεση της Τουρκίας από την Άμυνα του «Ορίζοντας Ευρώπη 2028-2034»

A generic square placeholder image with rounded corners in a figure.

Η Επιτροπή Άμυνας και Ασφάλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη 24 Μαρτίου τροπολογία που προβλέπει την εξαίρεση της Τουρκίας από τις πτυχές του ερευνητικού προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη 2028-2034» που σχετίζονται με την άμυνα. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι είναι το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη 2028-2034»

Το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» αποτελεί το μεγαλύτερο πλαίσιο χρηματοδότησης έρευνας και καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επόμενη προγραμματική περίοδος 2028-2034 θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για πρώτη φορά θα συμπεριλαμβάνει και την άμυνα ως επιλέξιμο τομέα χρηματοδότησης, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογική αυτονομία της ΕΕ.

Η ένταξη της άμυνας στο πρόγραμμα σημαίνει χρηματοδότηση για:

αμυντικές τεχνολογίες
κυβερνοασφάλεια
συστήματα επιτήρησης
τεχνητή νοημοσύνη στην άμυνα
στρατιωτική καινοτομία

Η τροπολογία για την εξαίρεση της Τουρκίας

Η τροπολογία κατατέθηκε από τον Κύπριο ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη και εγκρίθηκε με 29 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 1 αποχή. Στόχος της είναι να διασφαλιστεί ότι σε ευαίσθητους τομείς άμυνας θα συμμετέχουν μόνο χώρες που:

ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
σέβονται το διεθνές δίκαιο
διατηρούν σχέσεις καλής γειτονίας με κράτη-μέλη της ΕΕ
δεν ενεργούν εχθρικά προς την Ένωση ή κράτη μέλη

Σύμφωνα με το σκεπτικό της τροπολογίας, χώρες που δεν πληρούν αυτά τα κριτήρια δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα άμυνας και στρατηγικής τεχνολογίας.

Γιατί στοχεύει την Τουρκία

Η Τουρκία είναι μεν σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, ωστόσο οι σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένουν τεταμένες λόγω:

του Κυπριακού ζητήματος
των διαφορών στο Αιγαίο
των γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο
της μη συμμόρφωσης με τα κριτήρια ένταξης στην ΕΕ
ζητημάτων διεθνούς δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Η τροπολογία ουσιαστικά θέτει πολιτικά και γεωστρατηγικά κριτήρια για τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά αμυντικά ερευνητικά προγράμματα.

Πολιτική και στρατηγική σημασία της απόφασης

Η απόφαση της Επιτροπής Άμυνας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική διότι:

Ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Περιορίζει τη συμμετοχή τρίτων χωρών σε ευαίσθητες αμυντικές τεχνολογίες.
Συνδέει την αμυντική συνεργασία με το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Αποτελεί μήνυμα πολιτικής κατεύθυνσης της ΕΕ για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας.

Τα επόμενα βήματα

Η έγκριση της τροπολογίας από την επιτροπή αποτελεί μέρος της ευρύτερης νομοθετικής διαδικασίας για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το νέο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη 2028-2034». Τα επόμενα στάδια περιλαμβάνουν: