Ατμοσφαιρική ρύπανση: Πώς το λίπος στην κοιλιά επηρεάζει

Το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το λίπος που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα της κοιλιάς, ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ανταποκρίνεται στην ατμοσφαιρική ρύπανση, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Ερευνητές από το University of Connecticut και το Tufts University εξέτασαν κατά πόσο η κατανομή του λίπους στο σώμα μπορεί να συνδέεται με την ευαισθησία απέναντι στα υπέρλεπτα σωματίδια της ατμόσφαιρας. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο American Journal of Preventive Cardiology.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα άτομα με αυξημένο σπλαχνικό λίπος παρουσίασαν μεγαλύτερη ανταπόκριση στη χρήση φορητών καθαριστών αέρα με φίλτρα HEPA, τα οποία απομακρύνουν πολύ μικρά αιωρούμενα σωματίδια.

Γιατί προβληματίζουν τα υπέρλεπτα σωματίδια

Τα αιωρούμενα σωματίδια διαφέρουν σημαντικά ως προς το μέγεθός τους. Στα μικρότερα ανήκουν τα υπέρλεπτα σωματίδια, με διάμετρο μικρότερη των 100 νανομέτρων.

Λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους, οι επιστήμονες εξετάζουν την πιθανότητα να μπορούν να περάσουν από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος και να επηρεάσουν διαφορετικά όργανα και συστήματα του οργανισμού.

Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών και αναπνευστικών παθήσεων, υπέρτασης και άλλων προβλημάτων υγείας.

Στο πλαίσιο της νέας μελέτης, ο ερευνητής περιβαλλοντικής υγείας Doug Brugge επικεντρώθηκε σε κοινότητα της Μασαχουσέτης, όπου κάτοικοι ζουν σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από τον αυτοκινητόδρομο Interstate 93 και εκτίθενται σε αυξημένα επίπεδα υπέρλεπτων σωματιδίων.

Το πείραμα με τα φίλτρα HEPA

Στη μελέτη συμμετείχαν 116 άτομα. Για διάστημα 30 ημερών χρησιμοποίησαν είτε φορητό καθαριστή αέρα με πραγματικό φίλτρο HEPA είτε συσκευή με εικονικό φίλτρο. Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες άλλαξαν ομάδα.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν την επίδραση της παρέμβασης εξετάζοντας στο αίμα κυτταροκίνες, πρωτεΐνες που συνδέονται με τη φλεγμονή και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η αρχική ανάλυση δεν έδειξε σημαντική επίδραση της χρήσης των φίλτρων HEPA στα επίπεδα των κυτταροκινών στο σύνολο των συμμετεχόντων.

Όταν, όμως, οι επιστήμονες ανέλυσαν τα δεδομένα με βάση την ποσότητα του σπλαχνικού λίπους, εντόπισαν διαφορετική ανταπόκριση σε συγκεκριμένη ομάδα συμμετεχόντων.

Ο ρόλος της περιμέτρου της μέσης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η περίμετρος της μέσης μπορεί να παρέχει πληροφορίες που δεν αποτυπώνει ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ).

Ο ΔΜΣ βασίζεται στη σχέση βάρους και ύψους, χωρίς να δείχνει πού ακριβώς βρίσκεται το λίπος στο σώμα. Αντίθετα, η περίμετρος της μέσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας δείκτης αυξημένης συγκέντρωσης κοιλιακού λίπους.

Η βιοστατιστικός του Tufts University Misha Eliasziw σημείωσε ότι τα άτομα που φάνηκε να ωφελούνται περισσότερο από τη χρήση των φίλτρων είχαν αυξημένη συγκέντρωση λίπους γύρω από τα κοιλιακά όργανα.

Το σπλαχνικό λίπος έχει συσχετιστεί με αυξημένη παραγωγή προφλεγμονωδών κυτταροκινών, μεταξύ των οποίων και η ιντερλευκίνη-1 βήτα (IL-1β), η οποία συμμετέχει σε φλεγμονώδεις διεργασίες που σχετίζονται με καρδιαγγειακά και μεταβολικά νοσήματα.

Ποιοι φάνηκε να ανταποκρίνονται περισσότερο

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ισχυρότερη σχέση μεταξύ της χρήσης φίλτρων HEPA και των επιπέδων της IL-1β παρατηρήθηκε μεταξύ των συμμετεχόντων με αυξημένο σπλαχνικό λίπος.

Παρόμοιες διαφοροποιήσεις καταγράφηκαν όταν οι ερευνητές εξέτασαν την αρτηριακή πίεση και τις γνωστικές επιδόσεις. Μεγαλύτερη ανταπόκριση φάνηκε σε μεγαλύτερης ηλικίας συμμετέχοντες και σε άτομα με αυξημένη αρτηριακή πίεση.

Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι η περίμετρος της μέσης μπορεί από μόνη της να προβλέψει ποιος κινδυνεύει περισσότερο από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες

Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε σχετικά μικρό αριθμό συμμετεχόντων και τα ευρήματα θα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες έρευνες.

Παράλληλα, οι επιστήμονες συνεχίζουν την έρευνά τους με νέα κλινική δοκιμή στη Βοστώνη και το Χάρτφορντ, εξετάζοντας και οικονομικότερες λύσεις για τον καθαρισμό του αέρα στους εσωτερικούς χώρους.

Το νέο ερευνητικό ενδιαφέρον στρέφεται έτσι όχι μόνο στην ποσότητα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην οποία εκτίθεται ένας άνθρωπος, αλλά και στους παράγοντες που ενδέχεται να εξηγούν γιατί η ίδια έκθεση δεν έχει την ίδια επίδραση σε όλους.