Ανατροπή - βόμβα στη Γαλλία μετά το ναυάγιο του FCAS
Η Γαλλική Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA) ανακοίνωσε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 την ανάθεση των πρώτων συμβάσεων για την ανάπτυξη επιμέρους τεχνολογιών του Rafale F5, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην εξέλιξη του γαλλικού μαχητικού.
Οι συμβάσεις ανατέθηκαν στις Dassault Aviation, MBDA, Thales και Safran και αφορούν τη μείωση του τεχνολογικού ρίσκου σε κρίσιμους τομείς του προγράμματος. Δεν αποτελούν, ωστόσο, την επίσημη έναρξη της πλήρους ανάπτυξης του Rafale F5, η οποία αναμένεται να ακολουθήσει έως το τέλος του 2026.
Στόχος της συγκεκριμένης φάσης είναι να περιοριστούν οι τεχνολογικοί και αναπτυξιακοί κίνδυνοι πριν από την πλήρη σύμβαση ανάπτυξης και την πιστοποίηση του νέου προτύπου, η οποία τοποθετείται χρονικά γύρω στο 2033.
Οι πρώτες συμβάσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την αδρανειακή μονάδα, τον κινητήρα, το ραντάρ, το σύστημα αυτοπροστασίας και τις δυνατότητες διασύνδεσης που θα επιτρέπουν στο Rafale F5 να επιχειρεί στο πλαίσιο συνεργατικού αεροπορικού αγώνα.
Σύμφωνα με τη DGA, το F5 θα αποτελέσει σημαντική αναβάθμιση μέσης ζωής του Rafale, με έμφαση στη συνεργατική μάχη, στη διασύνδεση με άλλα συστήματα και στην αντιμετώπιση των εξελισσόμενων απειλών. Η πιστοποίηση αναμένεται περίπου το 2033, ενώ η ένταξη σε υπηρεσία θα ακολουθήσει σταδιακά στη Γαλλική Αεροπορική και Διαστημική Δύναμη και στη συνέχεια στο Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό.
Ισχυρότεροι κινητήρες και νέο ραντάρ
Στο Rafale F5 προβλέπεται η ενσωμάτωση του κινητήρα M88 T-REX της Safran, ο οποίος αναμένεται να προσφέρει περίπου 20% μεγαλύτερη ώση σε σχέση με τον M88 που χρησιμοποιείται στα υφιστάμενα Rafale.
Παράλληλα, το αεροσκάφος αναμένεται να εξοπλιστεί με το νέο ραντάρ RBE2-XG της Thales, με τεχνολογία νιτριδίου του γαλλίου (GaN). Η συγκεκριμένη τεχνολογία αναμένεται να αυξήσει την ισχύ εκπομπής και, κατ’ επέκταση, την εμβέλεια εντοπισμού, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει τις δυνατότητες εντοπισμού και αναγνώρισης στόχων χαμηλής διατομής ραντάρ.
Η DGA έχει επίσης αναφέρει ότι η αυξημένη υπολογιστική ισχύς του συστήματος θα διευκολύνει την ενσωμάτωση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Rafale F5 και μη επανδρωμένα αεροσκάφη
Κεντρικό στοιχείο της νέας έκδοσης θα είναι η δυνατότητα συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας «manned-unmanned teaming».
Το Rafale F5 προορίζεται να επιχειρεί σε συνεργασία με ένα νέο stealth UCAV, το οποίο θα λειτουργεί ως «loyal wingman». Σύμφωνα με δηλώσεις του επικεφαλής της Dassault Aviation, Éric Trappier, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος θα έχει βάρος άνω των 10 τόνων και θα διαθέτει εσωτερικό χώρο μεταφοράς όπλων.
Το UCAV θα βασίζεται στην τεχνογνωσία του ευρωπαϊκού προγράμματος nEUROn, αλλά θα είναι σημαντικά μεγαλύτερο, ώστε να διαθέτει αυξημένη εμβέλεια και δυνατότητα μεταφοράς όπλων.
Το γαλλικό Υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων έχει περιγράψει το συγκεκριμένο αεροσκάφος ως προέκταση του Rafale F5, με στόχο τη δημιουργία ενός δικτυωμένου συστήματος μάχης και την ενίσχυση της ικανότητας αντιμετώπισης σύγχρονων συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου. Το Rafale F5 θα διαθέτει αναβαθμισμένο σύστημα αυτοπροστασίας SPECTRA, με αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού και παρεμβολών.
Η DGA αναφέρει ότι το νέο σύστημα θα βασίζεται σε πλήρως ψηφιακή αρχιτεκτονική, προκειμένου να αντιμετωπίζει την αυξανόμενη πυκνότητα και πολυπλοκότητα των απειλών που αναμένεται να εμφανιστούν έως το 2035.
Στις αναβαθμίσεις περιλαμβάνονται επίσης προηγμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και επιχειρήσεων SEAD/DEAD, καθώς και νέα συστήματα παρεμβολών και όπλα κατά ακτινοβολούντων στόχων.
Το F5 θα ενσωματώνει ακόμη καλωδίωση οπτικών ινών και αυξημένες δυνατότητες επεξεργασίας και σύντηξης δεδομένων, επιτρέποντας στο αεροσκάφος να λειτουργεί ως κόμβος πληροφοριών και διοίκησης στο πεδίο της μάχης.
Η πυρηνική διάσταση του προγράμματος
Ιδιαίτερη σημασία για τη Γαλλία έχει και η σύνδεση του Rafale F5 με τη στρατηγική πυρηνική αποτροπή της χώρας.
Η DGA ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2026 την υλοποίηση του προγράμματος ανάπτυξης του νέου πυρηνικού πυραύλου ASN4G, με στόχο την ένταξή του σε υπηρεσία από το 2035. Ο νέος πύραυλος προορίζεται να μεταφέρεται από το Rafale F5 και να ενσωματωθεί τόσο στις Στρατηγικές Αεροπορικές Δυνάμεις όσο και στο αεροπορικό σκέλος της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής.
Το F5 μετά την κρίση του FCAS
Το Rafale F5 είχε αρχικά σχεδιαστεί ως τεχνολογική γέφυρα προς το Next Generation Fighter (NGF), το επανδρωμένο μαχητικό έκτης γενιάς που αποτελούσε βασικό σκέλος του γαλλογερμανικού-ισπανικού προγράμματος FCAS.
Ωστόσο, η συνεργασία γύρω από το FCAS κατέρρευσε τον Ιούνιο του 2026, μετά τις διαφωνίες μεταξύ της Dassault Aviation και της Airbus σχετικά με την κατανομή του έργου, τον σχεδιασμό και άλλα βασικά ζητήματα του προγράμματος.
Τον Ιούλιο του 2026, ο Éric Trappier δήλωσε ότι η Γαλλία θα μπορούσε να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός μαχητικού επόμενης γενιάς μόνη της ή με άλλους εταίρους, με στόχο την πραγματοποίηση της πρώτης πτήσης ενός επιδεικτικού αεροσκάφους έως το 2031.
Υπό αυτά τα δεδομένα, το Rafale F5 αποκτά αυξημένη σημασία για τη γαλλική αεροπορική ισχύ της επόμενης δεκαετίας. Η νέα έκδοση δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ενδιάμεσο στάδιο μέχρι την έλευση ενός μαχητικού επόμενης γενιάς, αλλά ως μια εκτεταμένη αναβάθμιση που θα διατηρήσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Rafale σε υψηλό επίπεδο για τα επόμενα χρόνια.
Με ισχυρότερο κινητήρα, νέο ραντάρ, αναβαθμισμένο ηλεκτρονικό πόλεμο, προηγμένες δυνατότητες διασύνδεσης, συνεργασία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και δυνατότητα μεταφοράς του νέου πυρηνικού πυραύλου, το Rafale F5 φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό στοιχείο της γαλλικής αεροπορικής ισχύος μέχρι την έλευση της επόμενης γενιάς μαχητικών.
