Rafale: Η ποιοτική Μετατόπιση Ισχύος στο Αιγαίο…

Του καθηγητού Αθανάσιου Κωνσταντινίδη

Μαθηματικού Δρ. ΑΠΘ

Συμβούλου επί 10ετία του ΥΠ.ΕΘ.Α των ΗΑΕ

Στο προηγούμενο άρθρο μας αναφερθήκαμε στο F-35 και στα κρίσιμα χαρακτηριστικά του, που μεταβάλλουν ποιοτικά το επιχειρησιακό αποτύπωμα της Ελλάδας. Τα κύρια από αυτά ήταν η χαμηλή παρατηρησιμότητα, η σύντηξη αισθητήρων, η δικτυοκεντρική λειτουργία και η ικανότητα πρώτης, σιωπηλής διαμόρφωσης του πεδίου μάχης.

Ζώνη Μη Διαφυγής (NEZ)

Το κυρίαρχο στοιχείο της συγκεκριμένης πλατφόρμας εντοπίζεται στον κρίσιμο συνδυασμό Rafale F-3R+ Meteor. Μέσω αυτού μεταφέρεται το σημείο απόφασης της αερομαχίας στο BVR (εμπλοκή πέραν του ορίζοντος)

• πρώτος εντοπισμός
• πρώτος εγκλωβισμός
• πρώτη βολή.

Ο Meteor έχει σημαντικό πλεονέκτημα διατήρησης ενέργειας στο terminal phase (τελική φάση καθοδήγησης / προσβολής στόχου) σε σχέση με πυραύλους τύπου boost-and-glide (ώθησης–ολίσθησης) , αυξάνοντας για τον αντίπαλο τη Ζώνη Μη Διαφυγής (NEZ).

Και η επιχειρησιακή αξία ενός πυραύλου αέρος/αέρος δεν είναι μόνον η μέγιστη θεωρητική εμβέλεια του, αλλά κυρίως η πιθανότητα επιτυχούς πλήγματος σε ρεαλιστικές γεωμετρίες, όπως ύψος, ταχύτητα φορέα, αμυντικοί ελιγμοί, αντίμετρα. Στο Αιγαίο, όπου οι κρίσιμοι χρόνοι αντίδρασης είναι μικροί, η αύξηση της NEZ λειτουργεί ως ένας πολλαπλασιαστής αποτροπής.

Ανεβάζει το κόστος της πρώτης κίνησης και μειώνει τον πειρασμό της κλιμάκωσης. Για τον Meteor δεν είναι το θέμα το πόσα χιλιόμετρα γράφει. Είναι θέμα ζώνης μη διαφυγής: Της εναέριας περιοχής, όπου ο αντίπαλος δεν έχει πια ασφαλή έξοδο.

Βασικές έννοιες BVR που καθορίζουν το αποτέλεσμα

Σε εμπλοκή πέραν του ορίζοντος το αποτέλεσμα κρίνεται στην αλληλουχία:

• Εντοπισμός
• Απόκτηση και Ιχνηλάτηση Στόχου
• Εκτόξευση Όπλου
• Τερματική Φάση Εμπλοκής (Ενέργεια Πρόσκρουσης)
• Πιθανότητα Επιτυχούς Καταστροφής,

Η Ζώνη Μη Διαφυγής (NEZ) είναι το εύρος αποστάσεων και γεωμετριών εμπλοκής, στο οποίο ο στόχος, ακόμη και με άμεση και άριστη αντίδραση, έχει πολύ χαμηλή πιθανότητα διαφυγής. Όταν μεγαλώνει η NEZ, μεγαλώνει και το ρίσκο της πρώτης κίνησης. Αυτό είναι αποτροπή. Η ουσία του Rafale δεν είναι η πλατφόρμα, αλλά το πλέγμα: Αισθητήρες, δίκτυο, όπλο μεγάλης NEZ και ηλεκτρονική επιβίωση.

Γιατί ο Meteor διαφέρει: Ramjet και διατήρηση ενέργειας

Οι πύραυλοι τύπου ώθησης–ολίσθησης έχουν ισχυρή αρχική ώση και στη συνέχεια κατά την φάση ολίσθησης, η ταχύτητα μειώνεται λόγω οπισθέλκουσας ( της δύναμης που αντιστέκεται στην κίνηση ενός σώματος μέσα σε ρευστό) . Ο Meteor, με ramjet, διατηρεί την ώση για το μεγαλύτερο μέρος της πτήσης. Έτσι, στο τερματική φάση εμπλοκής παραμένει ενεργειακά ζωντανός και ικανός για ελιγμούς, κάτι που αυξάνει την NEZ και την πιθανότητα πλήγματος ακόμα και σε βέλτιστες αντιδράσεις στόχου.

Τι είναι Ramjet…

Ramjet (από το ram = “εμβολίζω/πιέζω” + jet) είναι:

Αεροαναπνευστικός κινητήρας που δεν έχει συμπιεστή ή κινούμενα μέρη και βασίζεται στην υψηλή ταχύτητα του ίδιου του οχήματος για να συμπιέσει τον εισερχόμενο αέρα.

Η ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΗΤΙΚΗΣ ΩΣΗΣ: RAMJET – SCRAMJET

Το όχημα ήδη κινείται γρήγορα (συνήθως Mach 2+). Ο αέρας εισέρχεται από την εισαγωγή και συμπιέζεται λόγω ταχύτητας (ram effect). Γίνεται έγχυση καυσίμου και καύση. Τα καυσαέρια εκτονώνονται στο ακροφύσιο, παράγοντας ώση. Δεν έχει τουρμπίνες ή συμπιεστές. Η συμπίεση προκύπτει από την ίδια την κίνηση.

Οι κύριες επιχειρησιακές συνέπειες στο Αιγαίο

• Μείωση του «παραθύρου αντίδρασης» του στόχου: λιγότερος χρόνος για να σπάσει εγκλωβισμό, να αλλάξει ύψος ή να απομακρυνθεί.
• Μεγαλύτερη NEZ σημαίνει ότι ο αντίπαλος πρέπει να αποδεχθεί υψηλότερο ρίσκο, ήδη από την είσοδο σε συγκεκριμένες ζώνες.
• Συνδυασμός με ραντάρ AESA και δικτυοκεντρική εικόνα (Link-16) ενισχύει τη δυνατότητα διαχείρισης πολλαπλών στόχων.
• Η ισχύς μεταφέρεται όχι από το ποιος έχει περισσότερα αεροσκάφη στον αέρα, αλλά στο «ποιος επιβάλλει πρώτος κόστος».
  

Σχηματική καμπύλη διαθέσιμης ενέργειας στο terminal έναντι απόστασης

Διανθίζεται ευρέως στο διαδίκτυο η άποψη ότι ο θανάσιμος κίνδυνος για την TuAF (τoυρκική αεροπορία) δεν σταματά εδώ. Ωστόσο ακολουθούν και κάποιες υπεραπλουστεύσεις από αναλυτές της ελληνικής πλευράς. Το Rafale ως οπλο-σύστημα διαθέτει πράγματι στο ρύγχος του ηλεκτρο-οπτικό αισθητήρα εντοπισμού/στόχευσης εμβέλειας >80km. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εξαπολύσει πύραυλο MICA από τα 80-100 km, μέσω θερμικής καθοδήγησης , χωρίς ο αντίπαλος στόχος, να έχει λάβει μέτρα προστασίας ;

Η άποψη αυτή αποτελεί μισή αλήθεια …Το Rafale διαθέτει όντως στο ρύγχος του τον παθητικό αισθητήρα IRST (OSF), που του επιτρέπει να εντοπίζει στόχους μέσω θερμικού ίχνους, -χωρίς να αποκαλύπτεται μέσω του radar του- Συνακόλουθα, σε συνδυασμό με τον MICA IR μπορεί να πραγματοποιήσει αιφνιδιαστική εμπλοκή μέσω θερμικής καθοδήγησης σε μεγάλες αποστάσεις, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο προειδοποίησης του αντιπάλου. Δεν πρόκειται για μαγική αορατότητα, αλλά για τεχνολογικό πλεονέκτημα που μεταφράζεται σε πιθανότητα πρώτης βολής. Και αυτή η καινοτόμος δυνατότητα του, το καθιστά μοναδικό στο ελληνοτουρκικό υποσύστημα. Παρ΄όλα αυτά επιχειρώντας να είμαστε ακριβείς μέσω των γραμμών αυτών και χωρίς να αγγίξουμε τα σύνορα της υπερβολής , ας το ξεκαθαρίσουμε …

Ο MICA υπάρχει σε δύο εκδόσεις:

• MICA RF (ενεργού ραντάρ)
• MICA IR (θερμικής απεικόνισης – imaging infrared seeker)

Ενεργή Ρανταρική και Παθητική Θερμική Καθοδήγηση: Το Διπλό Πρόσωπο του MICA

Η θερμική καθοδήγηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο πύραυλος μπορεί να εκτοξευθεί από τα 100 km με πλήρη πιθανότητα κατάρριψης. Η απόδοση ενός υπέρυθρου αισθητήρα καθοδήγησης -σε τόσο μεγάλες αποστάσεις- εξαρτάται από:

• το ύψος εκτόξευσης
• την ταχύτητα φορέα
• την υπέρυθρη υπογραφή στόχου
• το αν ο στόχος είναι head-on ή tail aspect (ο πύραυλος προσεγγίζει τον στόχο από μπροστά- σχεδόν αντικριστά ή αν ο επιτιθέμενος ακολουθεί τον στόχο από πίσω) .

Στην πράξη, οι αποτελεσματικές αποστάσεις εμπλοκής με MICA IR είναι συνήθως μικρότερες από το μέγιστο κινηματικό όριο.

Συνοψίζοντας: Ναι— το Rafale μπορεί να εντοπίσει παθητικά χωρίς να εκπέμψει ραντάρ, να μην ενεργοποιήσει το RWR (Δέκτης Προειδοποίησης radar ) του αντιπάλου και να πραγματοποιήσει εκτόξευση, χωρίς προηγούμενη ενεργή ακτινοβόληση. Αυτό πράγματι προσδίδει πλεονέκτημα αιφνιδιασμού, μειωμένο ηλεκτρομαγνητικό ίχνος και πιθανώς δυσχερἐστατη προειδοποίηση για τον χειριστή του στόχου.

Ωστόσο, το να υποστηρίξουμε την άποψη, ότι μπορεί να εκτοξεύσεις MICA IR από 80–100 km χωρίς ο αντίπαλος να λάβει μέτρα, είναι μερικώς σωστό, αλλά σίγουρα επιχειρησιακά υπεραπλουστευμένο.

Γιατί στα 80+ km ο πύραυλος θα χρειαστεί καθοδήγηση μέσης τροχιάς (συνήθως από ραντάρ ή data-link). Αν ενεργοποιηθεί ραντάρ για καθοδήγηση, ο αντίπαλος θα λάβει RWR warning. Στον αντίποδα, αν δεν ενεργοποιηθεί, η πιθανότητα επιτυχίας μειώνεται. Το πραγματικό game changer του Rafale δεν είναι κυρίως ο OSF. Το Rafale έχει πλεονέκτημα, αλλά όχι «ασύμμετρο game changer». Το πραγματικό game changer του Rafale είναι η σύντηξη δεδομένων (sensor fusion), η συνεργασία με Meteor και η δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική.

Συνοψίζοντας θα λέγαμε ευγενικά, ότι όποιος ταυτίζει τον παθητικό εντοπισμό με την παθητική κατάρριψη, κινείται αν όχι στη σφαίρα της υπερβολής , τότε σίγουρα σε εκείνη της υπερ-απλούστευσης.

Είναι μοναδική αυτή η ικανότητα του Rafale στο ελληνοτουρκικό υποσύστημα;

Ναι -τα τουρκικά F-16 δεν διαθέτουν αντίστοιχο ολοκληρωμένο αισθητήρα στο ρύγχος. Ορισμένα εξωτερικά ατρακτίδια αποστολής υπάρχουν διεθνώς, αλλά όχι ισοδύναμης ενσωμάτωσης. Επομένως ναι. Στο Αιγαίο το Rafale διαθέτει ποιοτικό πλεονέκτημα παθητικής εμπλοκής.

Όμως αυτό δεν σημαίνει «αόρατη ομοβροντία πυραύλων κατά πακέτου τουρκικών F-16, από 100 km». Σημαίνει υψηλότερη πιθανότητα πρώτης βολής σε συγκεκριμένο φάσμα αποστάσεων.

Επομένως γίναμε ξαφνικά άτρωτοι ;

Έχω γίνει δέκτης πολλών αναλύσεων από το διαδίκτυο, αλλά και από τον έντυπο Τύπο. Περιγράφοντας και αναλύοντας την ρεαλιστική δυναμική εικόνα του ισοζυγίου ισχύος στο Ελληνοτουρκικό υποσύστημα, θα επιθυμούσα να διατηρήσω χαμηλούς τόνους, υποστηρίζοντας ρητά πως διάγουμε φάση μετάβασης. Σε αυτή λοιπόν την φάση παρατηρείται μία αισθητή ποιοτική μετατόπιση, υπέρ της ελληνικής πλευράς σε ζητήματα

• Αεροπορικής υπεροχής BVR (πέραν του ορίζοντος) .
• Μετάβασης σε 5η γενιά (F-35) – «άνοιγμα ψαλίδας»
• Ναυτική ισχύος – Belharra/FDI, αντιαεροπορική άμυνα στόλου
• Βαθέος πλήγματος– ναυτικοί πύραυλοι cruise
• Ενοποιημένης αρχιτεκτονική άμυνα – αεράμυνα- αντι-drone
• Δικτυοκεντρικής λογικής
• Τριγωνικές συνεργασίες (Γαλλία–ΗΠΑ–Ισραήλ)

Ωστόσο, δεν θα αναδειχθώ σε θιασώτη της αντίληψης για δραματική εκτροπή της ισορροπίας στο αρχιπέλαγος υπέρ της Ελλάδος , ούτε στον αντίποδα θα υπεραμυνθώ τις -ανεξήγητα όντως- απαισιόδοξες τοποθετήσεις που διατυπώνονται κατά καιρούς, αναφορικά με τα προβλήματα που υπάρχουν στις Ελληνικές Ε.Δ (και πράγματι υπάρχουν). Τις αξιολογώ ως πεσιμιστικές αφού άπαντα τα ανωτέρω που αναφέρθηκαν, έχουν την θετική τους όψη και μόνον αυτή.

Παρ΄όλα αυτά, η σοβαρή μελέτη ενός ισοζυγίου ισχύος είναι ένα μη γραμμικό πολυπαραμετρικό /πολυπιθανοτικό μοντέλο. Και όποιος δεν το αντιμετωπίζει, ως τέτοιο, κινδυνεύει πιθανότατα να παρερμηνεύσει, να παραπληροφορήσει και τελικά να εξαγάγει ο ίδιος πορίσματα και συμπεράσματα, τα οποία κείνται μακράν της πραγματικότητας. Ας αποσαφηνίσουμε λοιπόν κάποιες κρίσιμες παραμέτρους.

1. Η Ζώνη Μη Διαφυγής (NEZ) του Meteor δεν συνιστά απόλυτη παράμετρο. Δεν αποτελεί απαγόρευση πρόσβασης, ούτε έχει σταθερή ακτίνα στον χάρτη. Εξαρτάται από ύψος, ταχύτητα, γωνία προσέγγισης, ηλεκτρονικά αντίμετρα, αριθμητική υπεροχή και κορεσμό.

2. Επιπρόσθετα η NEZ μειώνεται δραματικά σε χαμηλά ύψη. Παράλληλα σε ένα φορτισμένο περιβάλλον ηλεκτρονικών αντιμέτρων KORAL (τουρκικό επίγειο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου) και escort jamming (αεροσκάφη συνοδείας που φέρουν εξωτερικά ειδικά ατρακτίδια ηλεκτρονικού πολέμου παρεμβάλλοντας τα εχθρικά ραντάρ), τα πράγματα αλλάζουν. Η ύπαρξη ισχυρών ECM μπορεί να μειώσει την αποτελεσματική εμβέλεια εγκλωβισμού, να δυσκολέψει το mid-course update (διόρθωση πορείας κατά τη μέση φάση πτήσης) και να επηρεάσει την τελική καθοδήγηση , ιδίως σε active radar missiles, (πυραύλων ενεργού radar καθοδήγησης)

3. Σε αριθμητική πίεση (ποσοτική υπεροχή του αντιπάλου) , ο shooter (αυτός που εκτοξεύει), εκτίθεται. Συνακόλουθα η ποσοτική υπεροχή του αντιπάλου κατά τις πρώτες 72 ώρες της Κρίσεως, είναι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να υποτιμηθεί.

Ενδεικτικό σενάριο 3 φάσεων (χωρίς ευαίσθητα στοιχεία)

Στόχος του σεναρίου που αναφέρεται παρακάτω είναι το να αποτυπώσει τη λογική αποτροπής και όχι να δώσει τεχνικές λεπτομέρειες ή συνταγές.

Φάση Α – Προ-εμπλοκή (situational awareness): Το Rafale λειτουργεί ως κόμβος αισθητήρων: εντοπίζει/ταξινομεί, μοιράζει εικόνα μέσω δικτύου και κρατά τον αντίπαλο σε αβεβαιότητα, για το πότε θα ληφθεί απόφαση βολής.

Φάση Β – Απόφαση και βολή (decision point): Η ύπαρξη μεγάλης NEZ μειώνει την ανάγκη να πλησιάσεις για να σιγουρέψεις. Η απόφαση βολής μπορεί να ληφθεί νωρίτερα, υπό καλύτερους όρους, χωρίς να εκτεθεί ο φορέας.

Φάση Γ – Διαχείριση μετέπειτα (post-launch management): Η δικτυοκεντρική εικόνα επιτρέπει αξιολόγηση αποτελέσματος και επιλογή δεύτερης ενέργειας (π.χ. ανακατεύθυνση, νέα εμπλοκή, αποδέσμευση), με μειωμένο χρόνο και αυξημένη βεβαιότητα.

Η διαμόρφωση F3R του Rafale δεν αποτελεί απλώς τεχνική αναβάθμιση, αλλά επιχειρησιακό άλμα. Με ραντάρ AESA, ζεύξη δεδομένων, προηγμένους αισθητήρες και τον πύραυλο Meteor μεγάλης εμβέλειας, το Rafale μεταβάλλει την ισορροπία εναέριας υπεροχής στο Αιγαίο.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ (WARGAME-STYLE)

ΓΙΑ ΤΙΣ 72 ΩΡΕΣ ΚΡΙΣΕΩΣ , ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΑ RAFALE

Παρακάτω αναφέρονται τα 4 ρεαλιστικά πακέτα σεναρίων (0–24h, 24–48h, 48–72h) αναφορικά με το τι ρόλο παίζουν τα Rafale και ποια είναι τα decision points. (Σημεία απόφασης).

Ορίζεται Κόκκινη γραμμή 72ώρου. Ένα σοβαρό αεροπορικό συμβάν (απώλεια/κατάρριψη), μετατρέπει νομοτελειακά την κρίση σε γενικευμένη σύγκρουση.

Ικανή και αναγκαία υπόθεση για όλα όσα γράφονται και περιγράφονται στα επόμενα, είναι να μην εμπλακούν επ΄ουδενί -εκείνες τις κρίσιμες ώρες- , κατά τις οποίες σημασία έχουν ακόμα και τα δευτερόλεπτα, άνθρωποι οι οποίοι καίτοι συμμετέχουν, παντί τρόπω, στην συνολική διαχείριση της Κρίσεως , δεν διαθέτουν πιθανότατα γνωστική επάρκεια επί του Αντικειμένου (Ίμια) .

Ζώνες Πλήγματος και Αεροναυτική Ισχύς: Η Επιχειρησιακή Γεωμετρία του Αιγαίου

Σενάριο Α →Κρίση Αιγαίου /Ελεγχόμενη κλιμάκωση»

Πρώτο 24ωρο. Το σοκ της πρώτης μέρας . Στόχος της Ελλάδας να μην χαθεί ο έλεγχος του αέρα, να μη δημιουργηθεί τετελεσμένο, να κλειδώσει ο ρυθμός κλιμάκωσης. Ρόλος Rafale. Στήνουν πυρήνα BVR αεροπορικής υπεροχής (Meteor), ώστε να ανεβεί απότομα το ρίσκο για την αντίπαλη αεροπορία. Λειτουργούν ως backstop ( έσχατη δικλίδα ασφαλείας / μηχανισμός έσχατης εγγύησης). Δηλαδή μηχανισμός που ενεργοποιείται, αν όλα οι άλλοι αποτύχουν. Όταν κάτι ξεφεύγει, τα Rafale είναι αυτά που μπορούν να ανακτήσουν ισορροπία γρήγορα. Το SPECTRA δίνει επιβιωσιμότητα σε περιβάλλον παρεμβολών/πίεσης. Ακολουθεί το σφράγισμα αέρα και το σήμα αποφασιστικότητας. Κρίσιμο decision point (πρώτη μέρα): Αν πας σε σκληρή επιβολή κανόνων νωρίς, κερδίζεις σε αποτρεπτικό κέρδος, αλλά ανεβάζεις τον κίνδυνο απωλειών/κλιμάκωσης. Αν πας πιο ελεγχόμενα, κρατάς διπλωματικό χώρο, αλλά αφήνεις παράθυρο πρωτοβουλίας στον αντίπαλο. Συνεπώς τα Rafale μπαίνουν σε ρόλο αεροπορικής υπεροχής BVR. Δηλαδή σε αποστολές αεράμυνας /αναχαίτισης με έμφαση στο “first look / first shot” (Meteor), ως αποτρεπτική ομπρέλα. Στόχος: να μειωθεί δραστικά η ελευθερία κινήσεων της αντίπαλης αεροπορίας χωρίς να καεί πολιτικά η πρώτη μέρα.

Δεύτερο 24ωρο: «Κανόνες εμπλοκής» & κόπωση αντιπάλου. Τα Rafale λειτουργούν ως σταθερός πυρήνας CAP (Μάχιμη Εναέρια Περιπολία) και ως Δύναμη Άμεσης Αντίδρασης. Παράλληλα, δίνουν σήμα κρούσης (χωρίς απαραίτητα να την εκτελέσουν). Η ύπαρξη SCALP αλλάζει τη συμπεριφορά του αντιπάλου, γιατί αναγκάζεται να προστατεύει βάθος/υποδομές. Με Link-16/δικτυοκεντρική εικόνα, συμβάλλουν στο να μειωθούν οι “τυφλές” αποφάσεις.

Τρίτο 24ωρο: Σταθεροποίηση/ ή άνοδος στο επόμενο σκαλί

Η κρίση πάει σε αποκλιμάκωση ή γίνεται μικρός πόλεμος. Τα Rafale, λόγω SPECTRA + BVR, είναι ιδανικά για διαχείριση της επόμενης κίνησης, με ελάχιστες απώλειες. Είτε αυστηρή επιτήρηση, είτε περιορισμένες ενέργειες υψηλού συμβολισμού. Τι κερδίζει η Ελλάδα εδώ; Έλεγχο ρυθμού κλιμάκωσης και απαγόρευση κινήσεων στον αέρα χωρίς να φτάσει αμέσως σε γενικευμένο πόλεμο.

Σενάριο Β→ «Ναυτικό επεισόδιο – Αεροναυτικό πλέγμα»

0–24 ώρες: Προστασία στόλου / θαλάσσιων ζωνών.

Τα rafale παίζουν ρόλο ποιοτικού φίλτρου. Αναλαμβάνουν ό,τι είναι υψηλής αξίας και χρονικά κρίσιμο. Διατηρούν ελευθερία κινήσεων για την κρίσιμη στιγμή (όταν μια απειλή τείνει να μετατραπεί σε στρατηγικό σοκ). Το μην χτυπηθεί πλοίο γίνεται εθνική προτεραιότητα. Τα Rafale σε ρόλο αεροπορικής κάλυψης ναυτικών μονάδων και απαγόρευσης εχθρικής αεροπορικής προσέγγισης. Συνδυασμός με ναυτική αεράμυνα δημιουργεί πολυεπίπεδη ομπρέλα.

24–48 ώρες: Αντιμετώπιση UAV/κορεσμού και γκρίζων επιθέσεων, σταθερός ρυθμός εξόδων, ξεκάθαρη εικόνα τακτικής κατάστασης, αποφυγή λάθους. Τα Rafale υποστηρίζουν στοχευμένες αναχαιτίσεις υψηλής αξίας (όχι φτηνό κυνήγι), αφήνοντας τα φθηνότερα μέσα σε άλλες πλατφόρμες. Παίζουν ρόλο backstop (μηχανισμού έσχατης εγγύησης). Αν εμφανιστεί σοβαρή απειλή (μαχητικά/stand-off όπλα), τα Rafale θα είναι το κλείδωμα της κατάστασης.

48–72 ώρες: Αν ο αντίπαλος ψάχνει να χτυπήσει πλοίο

Decision point: Προτεραιότητα σε αυτό το ενδεχόμενο. Ένα πλοίο χτυπημένο αλλάζει τα πάντα… Τα Rafale τίθενται σε καθεστώς αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας ( high readiness ), για να κόβουν την αεροπορική αλυσίδα προσβολής πριν ολοκληρωθεί. Τι κερδίζει η Ελλάδα; Διατηρεί θαλάσσια παρουσία χωρίς να βγαίνει γυμνή στον αέρα.

Σενάριο Γ→ «Αιφνιδιασμός σε βάσεις/υποδομές –

Η μάχη της διαθεσιμότητας»

0–24 ώρες: Πρώτη μέρα επιβίωσης & συνέχειας επιχειρήσεων: Κλειδί δεν είναι η ηρωική απογείωση, αλλά η συνέχιση ρυθμού εξόδων (sortie generation). Τα Rafale αξιοποιούνται ως πιο επιβιώσιμος πυρήνας για να κρατηθεί ο αέρας καθαρός, ώστε να ξαναστηθούν ρυθμοί.

24–48 ώρες: Ανάκτηση πρωτοβουλίας στον αέρα με BVR πλεονέκτημα, τα Rafale βοηθούν να περάσει η κατάσταση από άμυνα παντού σε έλεγχο τομέων.

48–72 ώρες: Μετατροπή αποτροπής σε μοχλό πολιτικής πίεσης Decision point: Πώς στέλνεις μήνυμα ισχύος χωρίς να κλιμακώσεις ανεξέλεγκτα. Τα Rafale είναι το εργαλείο που επιτρέπει επιλεκτικότητα (selectivity): δεν χρειάζεσαι μαζικότητα για να παράγεις αποτέλεσμα.

Τι κερδίζει η Ελλάδα; Αποφεύγει την κατάρρευση ρυθμού και κρατά πρωτοβουλία.

Σενάριο Δ→Ανατολική Μεσόγειος – Διμέτωπη πίεση και διεθνές βλέμμα» 0–24 ώρες: Πολιτικο-στρατηγικό μήνυμα

Ζώνες Επιχειρησιακής Εμβέλειας από Τανάγρα και Σούδα

Rafale σε ρόλο αποτροπής/παρουσίας με σαφή επικοινωνιακή ανάγνωση: “έχουμε BVR ομπρέλα και deep strike δυνατότητα”. Στόχος: να δεθεί η στρατιωτική κίνηση με τη διπλωματική.

24–48 ώρες: Δικτυοκεντρική εικόνα και ελάχιστα λάθη

Οι πρώτες 48 ώρες είναι και πόλεμος πληροφορίας. Τα Rafale ως κόμβοι αισθητήρων/Link-16 βοηθούν να μειωθούν λάθος εκτιμήσεις.

48–72 ώρες: Δύο δρόμοι: Είτε σταθεροποίηση με διεθνή διαμεσολάβηση, είτε διεύρυνση με κινήσεις που γράφουν στη θάλασσα και στον αέρα. Τι κερδίζει η Ελλάδα; Κρατά αξιοπιστία αποτροπής, χωρίς να εμφανιστεί ως κλιμακωτής.

Συνολικά και συνοψίζοντας Ο ρόλος των Rafale στις πρώτες 72 ώρες κλιμακούμενης Κρίσεως, σε μία πρόταση. Κλειδώνουν τον αέρα (Meteor/SPECTRA/AESA), προστατεύουν το ναυτικό πλέγμα και κρατούν το βάθος ως πολιτικό μοχλό (SCALP), ώστε η Ελλάδα να ελέγχει τον ρυθμό κλιμάκωσης.

Αρκούν για την ελληνική Π.Α τα 24 Rafale ?

Με τα σημερινά δεδομένα, τα 24 Rafale που έχει η ΠΑ (μία πλήρης μοίρα) θεωρούνται επαρκής αιχμή δόρατος, όταν αυτά λειτουργούν σε πακέτο με τα F-16V (μαζικότητα/ρυθμός εξόδων) και τη ναυτική ομπρέλα (Belharra κ.λπ.). Η παραλαβή των 24 ολοκληρώθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2025. Το ερώτημα αν αρκούν, αλλάζει απάντηση, ανάλογα με το τι σενάριο βάζεις στο τραπέζι.

Γιατί αρκούν, ως αιχμή

Τα Rafale δεν είναι για να κάνουν όλη τη δουλειά. Είναι για να κλειδώνουν τον αέρα (BVR/Meteor) και να ανοίγουν δρόμο για το υπόλοιπο μίγμα.

Μέχρι το τέλος της δεκαετίας η Ελλάδα στοχεύει να έχει 83 F-16 Viper, με σημαντικό αριθμό ήδη παραδομένο/σε εξέλιξη, άρα το Rafale κάθεται πάνω σε μεγάλη πλατφόρμα μάζας.

Γιατί η 2η μοίρα θα ήταν στρατηγικά χρήσιμη (μεσοπρόθεσμα)

Εδώ το ναι, έχει νόημα — ειδικά αν μιλάμε για παρατεταμένη ένταση και όχι μεμονωμένο επεισόδιο:

1. Αντοχή σε διαθεσιμότητες/φθορά
   Μία μοίρα 24 α/φ σημαίνει 24 διαθέσιμα μαχητικά . Μια 2η μοίρα αυξάνει την επιχειρησιακή “ελαστικότητα” (αναχαιτίσεις + κρούση + εκπαίδευση/εφεδρείες).

1. Περισσότεροι Meteor shooters
   Αν ο αντίπαλος αποκτήσει αντίστοιχες BVR δυνατότητες (π.χ. μέσω Eurofighter+Meteor), τότε το ποιοτικό πλεονέκτημα θες να το έχεις και σε βάθος αριθμών, όχι μόνο ως ελίτ πυρήνα.

1. Διαχείριση μετάβασης από Mirage 2000-5
   Υπάρχουν δημοσιεύματα ότι εξετάστηκε/συζητήθηκε πακέτο 8–10 Rafale F4 ακριβώς ως “γέφυρα” και για να καλυφθούν ανάγκες καθώς ωριμάζει το νέο μίγμα.

Αλλά γιατί μπορεί να μην είναι η πρώτη προτεραιότητα

Οι ίδιες διεθνείς/εγχώριες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο ΓΕΑ/σχεδιασμός κοιτά έντονα και προς περισσότερα F-35 (πέρα από τα πρώτα 20), με πρώτη παράδοση να αναφέρεται το 2028. Άρα το δίλημμα δεν είναι “Rafale ή τίποτα”, αλλά:

• 2η μοίρα Rafale (F4) ή
• επιτάχυνση/διεύρυνση F-35, μαζί με κρίσιμες επενδύσεις σε υποστήριξη /όπλα/υποδομές.

Συμπέρασμα

Για αποτροπή και διαχείριση κρίσεων σήμερα: τα 24 Rafale είναι επαρκή ως αιχμή, γιατί κουμπώνουν πάνω στη μάζα των F-16 (και ειδικά των F-16V). Για μεσοπρόθεσμη αντοχή & ισχύ σε παρατεταμένη ένταση: μια 2η μοίρα (ιδίως σε F4) είναι πολύ λογικός στόχος, αν δεν κόβει κονδύλια από: (α) αποθέματα όπλων, (β) υποστήριξη/διαθεσιμότητες, (γ) δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική, και (δ) το πρόγραμμα F-35.

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Το Rafale δεν είναι απλώς ένα μαχητικό. Δεν είναι μια αγορά. Δεν είναι ένα σύμβολο. Είναι η απόδειξη ότι η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς — αλλά σε χρόνο απόφασης. Σε εκείνα τα κρίσιμα δευτερόλεπτα όπου κάποιος πρέπει να επιλέξει: Θα προχωρήσει ή θα σταματήσει; Στο Αιγαίο, οι χρόνοι αντίδρασης είναι ελάχιστοι και τα λάθη μη αναστρέψιμα.

Εκεί ακριβώς λειτουργεί η αποτροπή. Όχι ως επιθετική ρητορική. Όχι ως θορυβώδης επίδειξη. Αλλά ως αθόρυβη μετατόπιση ισορροπίας. Όταν ο αντίπαλος γνωρίζει ότι η πρώτη του κίνηση μπορεί να έχει μη αναστρέψιμο κόστος, τότε πιθανότατα, θα επιλέξει να μην την κάνει. Και αυτή είναι η ουσία. Το Rafale, με τον Meteor, με το SPECTRA, με τη δικτυοκεντρική του συνείδηση, δεν υπόσχεται «θαύματα». Υπόσχεται κάτι πολύ πιο σοβαρό:

Ότι η Ελλάδα δεν θα αιφνιδιαστεί. Ότι δεν θα βρεθεί εκτός ρυθμού. Ότι δεν θα χάσει τον έλεγχο του ουρανού της κατά την διάρκεια μίας απευκταἰας Κρίσης. Η αποτροπή δεν είναι επιθυμία πολέμου. Είναι η ψυχρή προετοιμασία ώστε ο πόλεμος να μην συμβεί. Αν η ισχύς είναι γλώσσα, το Rafale είναι η καθαρή της πρόταση: Μπορώ να σε σταματήσω πριν προλάβεις να ολοκληρώσεις την κίνηση. Και όταν αυτή η φράση γίνεται πιστευτή ,τότε η ειρήνη αποκτά βάρος. Όχι ρητορικό. Πραγματικό.

Ακολουθήστε τη σελίδα του metrosport.gr και στο google news

Μπείτε στην παρέα μας στο instagram

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook

Εγγραφείτε στο κανάλι του metrosport.gr και του Metropolis 95.5 στο youtube

Βρείτε μας και στο spotify