Άλισον ντος Σάντος: Το 400άρι που κέρδισε το καυτό λάδι και έκανε παγκόσμιο ρεκόρ

«Obrigado, Alison!» με αυτή τη φράση έκλεισε τη μετάδοση ο Βραζιλιάνος σπίκερ που κλήθηκε να μεταφέρει την εικόνα της κούρσας των 400μ με εμπόδια στο Diamond League της Ζυρίχης. Δεν είχε φανταστεί ότι θα είχε την ευκαιρία να περιγράψει μια από τις συγκλονιστικές κούρσες στην ιστορία του παγκόσμιου στίβου και την κατάρριψη του ρεκόρ του Κάρστεν Βάρχολμ. Νωρίτερα είχε αρχίσει κάπως νωχελικά τη μετάδοση αλλά σε λίγα δεύτερα ανέβασε τον τόνο της φωνής του, έπιασε το κεφάλι του, φώναζε και δεν μπορούσε να πιστέψει τι είχε μόλις συμβεί. 

Ο Άλισον ντος Σάντος τον είχε προϊδεάσει για το τι θα προσπαθούσε να πετύχει αλλά μάλλον ούτε ο ίδιος δεν περίμενε τον τελικό χρόνο. Τέσσερις ημέρες νωρίτερα είχε σημειώσει την κορυφαία επίδοση στον κόσμο για το 2026 με 46.43 στη Σιλέσια. Μετά το τέλος της διαδρομής δήλωσε ότι η κούρσα αυτή ήταν ένα σημάδι πως μπορούσε να πετύχει κάτι μεγάλο. «Έκανα σχεδόν όλη την κούρσα με το λάθος πόδι. Όταν είδα αυτόν τον χρόνο, ενώ έκανα τα πάντα λάθος, σκέφτηκα: “Εντάξει, κάτι καλό ετοιμάζεται. Έχουμε κάτι ξεχωριστό κρυμμένο μέσα μας”.». 

Ο Βραζιλιάνος έκανε μια αψεγάδιαστη διαδρομή, έδειξε από τα πρώτα βήματα ότι θα είναι ο απόλυτος κυρίαρχος και στα τελευταία μέτρα της κούρσας φρόντισε να διαλύσει κάθε αμφιβολία περνώντας τη γραμμή του τερματισμού σε 45.80 (!), επίδοση που του επέτρεψε να καταρρίψει το ρεκόρ του Κάρστεν Βάρχολμ από τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο (45.94). 

Η κούρσα ήταν μαγική. Ο Άλισον είχε κληρωθεί στην έκτη διαδρομή έχοντας τον κάτοχο του παγκοσμίου ρεκόρ, Κάρστεν Βάρχολμ, δίπλα του. Ένιωθε την ανάσα του από τα πρώτα δεύτερα που πάτησε το πόδι του στο ταρτάν. Μέχρι τα μισά της κούρσας είχε ήδη καλύψει τη διαφορά που δημιουργούν οι διαφορετικές θέσεις εκκίνησης και στη συνέχεια ξέφυγε στα τελευταία εμπόδια. Περνώντας τη γραμμή του τερματισμού, έριξε μια γρήγορη ματιά στα αριστερά και κατάλαβε ότι είχε καταφέρει έναν άθλο. Έτρεξε δίπλα στον κάτοχο του παγκοσμίου ρεκόρ και τον ξεπέρασε (!). 

«Το να σπάσεις ένα ρεκόρ ανεξάρτητα από το πόσο είναι καταπληκτικό, αλλά το να το κάνεις με τον Κάρστεν ήταν διαφορετικό, επειδή είμαστε κουλ. Ήταν πρωτοπόρος, έδειξε ότι το 45 ήταν δυνατό. Ήμουν εκεί όταν έτρεξε το 45 και ήταν εδώ όταν έτρεξα το 45», τόνισε μετά το τέλος της κούρσας του.

Ο Βάρχολμ, τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής, παραδέχθηκε ότι η απώλεια του παγκόσμιου ρεκόρ τον ενόχλησε. «Θα έλεγα ψέματα αν έλεγα ότι δεν με ενοχλεί λίγο. Είναι ένα ρεκόρ που αποτελούσε μέρος της ζωής μου τα τελευταία πέντε χρόνια και ήμουν ο πρώτος που κατέβηκε κάτω από τα 46 δευτερόλεπτα. Φυσικά και θέλω να το έχω, αλλά έτσι είναι ο αθλητισμός. Τρέχω όπως έτρεχα όλη τη σεζόν. Αλλά όταν εκείνος φέρνει στο τραπέζι ένα 45.8, τότε μιλάμε για κάτι εντελώς διαφορετικό. Είναι ένα νέο επίπεδο. Ξεκινήσαμε να αντιμετωπίζουμε τα 400μ. με εμπόδια σαν αγώνισμα ταχύτητας και τώρα οι αθλητές απλώς το τρέχουν διαφορετικά από ό,τι στο παρελθόν».

«Έπρεπε να καταλάβω ότι δεν θα ήμουν ο εαυτός μου αν δεν είχα αυτά τα εγκαύματα»

Ο Άλισον ντος Σάντος είναι, πλέον, η ψυχή της παρέας. Όμως, δεν ήταν πάντα έτσι. Μεγαλώνοντας υπήρξε ένα ντροπαλό αγόρι που αγαπούσε να πηδά πάνω από τοίχους ενώ έτρεχε πίσω από μπάλες και χαρταετούς. Οι ουλές στο πρόσωπο του τον έκαναν να ντρέπεται για την εμφάνιση του, να νιώθει κατώτερος και να φοβάται να κάνει νέες γνωριμίες. Όταν το τηγάνι με το καυτό λάδι αναποδογύρισε και χύθηκε πάνω του, όταν ήταν μόλις 10 μηνών, ο παππούς του τρόμαξε. Τον άρπαξε στην αγκαλιά του, βγήκε βιαστικά από την πόρτα του σπιτιού και έτρεξε στο νοσοκομείο. Ανησυχούσε τόσο για τον εγγονό του, ήξερε ότι κάθε δευτερόλεπτο είναι πολύτιμο και είχε μια έκρηξη ταχύτητας και γρήγορης σκέψης που λειτούργησε σωτήρια για τη ζωή του μωρού. Το καυτό λάδι προκάλεσε εγκαύματα τρίτου βαθμού στο 10μηνων μωράκι, τα οποία αργότερα έγιναν ουλές στο πρόσωπο, το μέτωπο, το στήθος και τα χέρια.

Για χρόνια, φορούσε καπέλα για να προστατεύει και να καλύπτει τις ουλές. Στην εφηβική ηλικία, η εικόνα του στον καθρέφτη τον έκανε να νιώθει διαφορετικός, άκουγε πολλά σχόλια για τα σημάδια του και σκεφτόταν τι θα μπορούσε να κάνει για να λύσει αυτό το πρόβλημα. «Αναρωτήθηκα πολλές φορές είμαι διαφορετικός; Μπορώ να το διορθώσω αυτό; Τι μπορώ να κάνω για να λύσω αυτό το πρόβλημα; Η εφηβεία και τα εφηβικά του χρόνια έκαναν τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Ακόμη και οι φίλοι του κατέληγαν κάποιες φορές έναν καβγά με κάποιο προσβλητικό σχόλιο για τις ουλές του, «επειδή ήξεραν ότι θα με πληγώσει». Απλώς έλεγαν αυτό που έβλεπαν. Δεν καταλάβαιναν τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο. Έπρεπε να περάσω κάποιες σκοτεινές περιόδους, αλλά έπρεπε να καταλάβω ότι δεν θα ήμουν ο εαυτός μου αν δεν είχα αυτά τα εγκαύματα».

Ένιωθε ευάλωτος και ανασφαλής αλλά η απόφαση του να αφήσει το τζούντο και να δοκιμάσει τις δυνάμεις του στον στίβο έβαλε τη ζωή του σε διαφορετικό μονοπάτι. Ένας φίλος του τού πρότεινε να ασχοληθεί με τον στίβο και δεν έχασε την ευκαιρία να δοκιμάσει. Πατώντας στο ταρτάν, τα πάντα άλλαξαν. Το τρέξιμο έγινε κάτι περισσότερο από την προσπάθεια να ξεπεράσει 10 σειρές εμποδίων κυνηγώντας τον χρόνο. Έγινε ένας δρόμος προς την αυτοπεποίθηση.

Η αγάπη που εισέπραττε και οι φιλίες που δημιούργησε, τον έκαναν να αλλάξει τον τρόπο που έβλεπε τον εαυτό του. Οι φίλοι του από τον στίβο τον έβλεπαν διαφορετικά. Όχι ως τον άνθρωπο με τις ουλές, αλλά ως έναν καλό άνθρωπο με χιούμορ, ενδιαφέρον για τους γύρω του και, φυσικά, κάποιον που μπορούσε πραγματικά να τρέξει. Αυτό τον βοήθησε να δημιουργήσει μια διαφορετική ζωή. «Ήταν το περιβάλλον, η φιλία και η αγάπη που ήταν σε θέση να μου προσφέρουν, αυτά που με βοήθησαν να το ξεπεράσω», τόνισε ο ντος Σάντος σε πρόσφατη συνέντευξή του στο podcast «Ready, Set, Go» αναφερόμενος στην κοινότητα του στίβου κοντά στη γενέτειρά του, το Σάο Ζοακίμ ντα Μπάρα, που τον αγκάλιασε ενώ πρόσθεσε: «Χρειαζόμουν κάποια στήριξη, αλλά ποτέ δεν μπορούσα να τη ζητήσω. Και εκείνοι κατάφεραν να μου την προσφέρουν χωρίς να χρειαστεί να τη ζητήσω». 

Η ζωή αλλιώς ...από τον βατήρα

Μέσα σε λιγότερα από μια δεκαετία εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους αθλητές στο αγώνισμα των 400μ με εμπόδια. Προικισμένος με φυσικό ταλέντο και ταχύτητα στα εμπόδια, κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κ20 του 2018. Μετά από μια σύντομη αλλά γεμάτη επιτυχίες πορεία στις μικρότερες ηλικιακές κατηγορίες, η οποία περιλάμβανε νίκες στα πρωταθλήματα Νότιας Αμερικής και στη θερινή πανεπιστημιάδα του 2019 στη Νάπολη, έκανε το βήμα στην κατηγορία των ανδρών με αυτοπεποίθηση έχοντας ως καλύτερη επίδοση καριέρας το 48.49.

Επέστρεψε στη Λίμα για τους Παναμερικανικούς Αγώνες και σημείωσε ακόμη ένα ατομικό ρεκόρ, με 48.45, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο. Συνέχισε να βελτιώνεται και κέρδισε την παρουσία του για πρώτη φορά στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο. Η πρόκρισή του στον τελικό μιας κούρσας που θεωρήθηκε η σπουδαιότερη κούρσα 400μ. με εμπόδια στην ιστορία και το χάλκινο μετάλλιο που ακολούθησε τον έθεσε στο κάρδο των κορυφαίων του αγωνίσματος. Έκτοτε, έχει κατακτήσει ένα παγκόσμιο τίτλο και ακόμη ένα Ολυμπιακό χάλκινο μετάλλιο. Έγινε ο τρίτος ταχύτερος άνθρωπος όλων των εποχών, κατέχει την κορυφαία επίδοση για το 2026 και έκανε νέο παγκόσμιο ρεκόρ στη Ζυρίχη.

«Δεν φοβάμαι να παίρνω ρίσκα», δήλωσε σε συνέντευξή του στο Olympics.com ενώ συνέχισε υποστηρίζοντας: «Ήμουν καλός στο τζούντο, αλλά... είμαι καλύτερος αθλητής του στίβου απ’ ό,τι ήμουν στο τζούντο. Όμως εξακολουθώ να το αγαπώ, εξακολουθώ να έχω αυτό το συναίσθημα. Θα με βλέπετε συχνά να τρέχω, να τρέχω πολύ περισσότερο κατά τη διάρκεια της σεζόν. Θα με βλέπετε να εκτίθεμαι εκεί έξω και όχι μόνο μέσα από τους χρόνους, αλλά και μέσα από την προσωπικότητά μου, να μιλάω με τον κόσμο… θα με βλέπετε να χορεύω κατά τη διάρκεια της προθέρμανσής μου και να δείχνω στον κόσμο ότι μπορείς να φέρεις στον αθλητισμό που κάνεις, ή ακόμη και στη δουλειά σου, τον άνθρωπο που πραγματικά είσαι».

Ένας τραυματισμός έστρεψε το βλέμμα στην ψυχική υγεία

Στον τελικό των 400μ με εμπόδια του Γιουτζίν το 2022 παρότι δεν άρχισε ιδανικά, ο μεγάλος του διασκελισμός τον βοήθησε να καλύψει τη διαφορά που είχε δημιουργηθεί και να κόψει το νήμα. Σε μια κούρσα απέναντι στους δύο μεγαλύτερους αντιπάλους του, τον Κάρστεν Βάρχολμ και τον Ράι Μπέντζαμιν, ο Βραζιλιάνος έφτασε στην κορυφή του κόσμου.

Το χαμόγελο που σχηματίστηκε στο πρόσωπο του, όταν πέρασε τη γραμμή του τερματισμού, έσβησε γρήγορα καθώς η μοίρα τον έστειλε στην πόρτα του χειρουργίου. Τραυματίστηκε στο δεξί γόνατο, χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και έμεινε εκτός για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Το 2023 ήταν η χειρότερη περίοδος της μέχρι τώρα καριέρας του καθώς τον κράτησε εκτός ταρτάν και τον έφερε αντιμέτωπο με τον ίδιο του τον εαυτό.

Οι άνθρωποι που είχε γύρω του τον βοήθησαν αρκετά να σταματήσει τις αρνητικές σκέψεις και να θέσει στόχο την επιστροφή του όσο το δυνατόν γρηγορότερα. «Ήταν κάτι που συνέβη σε μια περίεργη στιγμή. Όμως σε τέτοιες στιγμές, όταν αντιμετωπίζεις κάποια δυσκολία ή περνάς δύσκολες περιόδους, συνειδητοποίησα πόσο σημαντικό είναι να έχεις μια ομάδα, ανθρώπους γύρω σου, ένα σύστημα υποστήριξης», υποστήριξε σε παλαιότερη συνέντευξη του.

Παράλληλα, άρχισε να μιλά για το πρόβλημα που αντιμετώπιζε και τις σκέψεις που περνούσαν από το μυαλό του. Συζήτησε ανοιχτά για τον τραυματισμό, την αποκατάσταση, την πορεία του και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε. Δεν προσπάθησε να παρουσιάσει μια τέλεια εικόνα, να δείξει ότι όλα στη ζωή ενός πρωταθλητή είναι εύκολη αλλά αποφάσισε να δείξει την πλευρά του πρωταθλητισμού που μένει στο σκοτάδι τις περισσότερες φορές. Το πόσο ευάλωτος μπορεί να νιώσει όταν η ζαριά δεν είναι καλή, τις δυσκολίες και τα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει και κάθε αρνητική σκέψη που γεννά το μυαλό σε αντίστοιχες περιόδους.

Έκανε μια συζήτηση με τον προπονητή του, σχεδίασαν το πλάνο της επιστροφής του, έκανε υπομονή και ακολούθησε κάθε οδηγία που του δόθηκε. «Ο προπονητής μου κι εγώ κάναμε μια συζήτηση. Είπαμε ότι θα χρειαστούμε δύο-τρεις μήνες για να επιστρέψουμε σε κανονικούς ρυθμούς. Και μόλις καταλάβαμε τι πρόκειται να κάνουμε, η ζωή έγινε πιο εύκολη. Δεν ένιωθα πλέον χαμένος. Είχαμε ένα πλάνο».

Η περιπέτεια αυτή τον έκανε να δει διαφορετικά και τη σχέση του με τον αθλητισμό. Η ψυχική υγεία έγινε εξίσου σημαντική με τη σωματική προετοιμασία, ενώ η επιστροφή δεν ήταν μόνο θέμα χρόνου και προπόνησης αλλά και νοοτροπίας. «Η ψυχική υγεία είναι σημαντική. Κάθε μέρα είναι μια νέα ευκαιρία, μια ημέρα στη ζωή σου που δεν έχεις ξαναζήσει. Το να μπορείς να απολαμβάνεις και να εκτιμάς τα πάντα αποτελεί μέρος της δουλειάς. Αν μπορείς να κάνεις τα πάντα λίγο πιο ανάλαφρα και πιο χαλαρά, θα είναι καλύτερο για σένα».

Επέστρεψε στη δράση και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού κατέκτησε το δεύτερο χάλκινο Ολυμπιακό μετάλλιο της καριέρας του. Ήθελε περισσότερα, όμως έφυγε από τη Γαλλία με ένα πλατύ χαμόγελο σκεφτόμενος ότι είχε δώσει τον καλύτερο του εαυτό. «Στο Παρίσι ήθελα περισσότερα, αλλά δεν ήμουν απογοητευμένος. Όταν πέρασα τη γραμμή του τερματισμού, είχα την αίσθηση ότι έδωσα το 100%. Αυτό ήταν ό,τι μπορούσα να δώσω εκείνη τη στιγμή, οπότε ήμουν χαρούμενος με το χάλκινο μετάλλιο».